سوریالیزم
سوریالیزم (بەفەڕەنسی:Surréalisme) بزوتنەوەیەکی ڕۆشەنبیری و فیکری بوو لەساڵی ١٩٢٠ لەلایەن چەند نووسەر و هونەرمەندێکی فەڕەنسی و ئیسپانی دامەزرا سوریالیزم له بیستهكانی سهدهی بیستهم دا كه هاته گۆڕەپانەوە ، هەوڵیان دا كه هۆشی بێ ئاگایی بخهنه ژێر خۆیانهوه ، بۆ ئهوهی له دهریای بێ پایانەوە ئهو گهنجینهیه كه لهوێ شاردراوە ههلۆی گۆزن و رێبازهكهی خۆیان پێی به توانا و بههێز بكهن له ئهنجامیش دا ببن به پێشڕهوی كاروانی ئهدهب و هونهری پاشه رۆژ . ههوهكو ئاماژهمان بۆ كرد : مهبهستی سهرهكی سوریالیزمهكان بۆ ڕیۆڕهویۆكی نوێ بوو ، بۆ ئهوهی لهو ڕێڕەوە جهلۆهوگیری ژییری وهۆشی ئادهمیزاد بهرهو كامهرانی و ئاسوودهی ژیان بكهن ، بۆیه پێش ههموو شتێک هاتن دهسیان دایه تیۆك دان و ڕوخاندنی لۆجیك و ڕیۆبیرهكانی كۆمهل ، گرنگ ترین هۆكار ئهو ڕوخاندن و بنیات بنیاتنانهوهیان شۆڕ بوونهوه بوو ناخی دهروون و بهدهم چوون و فریاكهوتنی هاوار و نوزهو وڕینهی ئهو حهز و ئارهزووانه بوو كه لهویۆدا پلیشابوونهوه له كاتیۆكدا شۆڕ دهبوونهوه سانسۆری هۆشی ئاگایی و ویژدان له ههدهر چوایه ، یان خهفه بوایه .
پێرست |
دامهزریۆنهرانی سوریالیزم [دەستکاری]
سوریالیزم لهسهر دهستی ههندیۆ نووسهر و هونهرمهند و درامانووسی فهرهنسی دا سهری ههلۆدا كه ئهمانهن :
- ئهندریه بریتۆن
- پۆل ئیلوارد
- لویس ئهراگۆن
- ههروهها ئهمانهش هاوبهشیان له دامهزراندنی ڕیۆبازهكهدا كردووه :( سلڤادۆر دالی ، بۆدلیۆر ، ئهراگۆن ، ئهپۆلیۆنیۆر ، ڕامبۆ ، سارویۆن ) .
نمونه بۆ درامای سوریالیزمی درامایهكی (سارویۆن)ه به ناوی (دلۆم لهلای زوورگهكانه ) ئهم نووسهره یهكیۆكه له نووسهره ئهمریكییهكان.
نیشانهكانی ئهدهب و هونهری سوریالیزمی [دەستکاری]
- كاری هۆنراوهو درامای سوریالیزمی دامالۆینی پهردهیه لهسهر ئهو ههست و سۆزانهی كه له بنكهی هۆشی نهیۆنی دا خهفهكراون .
- نووسهر له كاتی بهرههم هیۆنانی كاره هونهرییهكانیا دهبیۆ خۆی بدات بهدهم لیۆشاوی سروش و ئیلهامهوه ، له بهردهم تهوژم هیۆنانی هۆشدا ههموو بهنگایهكی ههستی ئاگادار بكریۆ .
- راوكردنی ئهو دیمهن و بیرو بۆچوونانه كه ئهندیۆشه بهلایاندا تیۆ دهپهڕیۆ و له پاشدا هۆنینهوهیان له ناو كاره هونهری و ئهدهبییهكهدا .
- بایهخ نهدان به شتی لۆجیكی ، چونكه لۆجیك و بههای كۆمهلاۆیهتی دهبن به هۆی بهند كردنی ئهو ڕستیانه كه لهناخی دهروون و ویژدان دا دهیانهویۆ خۆیان دهزببڕن ...
