تێرمۆسفێر

لە ویکیپیدیاوە، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد
باز بدە بۆ: ڕێدۆزی، گەڕان

تێرمۆسفەر یان گەرماسپێر (بە ئینگلیزی: thermosphere) لایەیەکە لە تەمسپێری زەوی.

وشەرەتناسی (ئێتیمۆلۆژی)[دەستکاری]

لە زمانی یۆنانی دا θερμός - thermos بە واتەی گەرما/داخی و sphaira ش بە واتەی ئاسمان (سپێر)ە.

تایبەتمەندییەکان[دەستکاری]

تێرمۆسفەر لە ٩٠ کم ئەورازی زەوی دەست پێ دەکا. لەم بەرزایییە دا گازەکانی تەمسپێری (ئاتمۆسفێری) رزە رزە بەرپێلی مەزێتی مۆلێکوولی دەچنە ناو لایەکانی سپێر.

دەمای گەرماسپێری بە ھۆی ڵووشاندنی پرووسکەکانی رۆژگاری کە بە دەستی پاشماوی ئۆکسیجنەکان ئەنجام دەکرێت، دەچێتە سەرەوە. دەما پاشێری چاڵاکی رۆژیارە و دەتوانێت ھەتا ١،٥٠٠&°C بچەتە سەرەوە.

لە درێژەی ڕۆژ دا تەنیا ھەندێک لە پارچەکانی ئەم شوێنە لە تەمسپێری زەوی دەتوانن بە دەمای ٢،٥٠٠&°C (٤٥٣٢&°F) بگەن. گەرچی دەماکە لە وێ دا زۆر گەرمە بەڵام گاس (شایەت) کەسێ پێ گەرم نەبێ. ئەمەش بەم ھۆیەیە کە بەندیواریکی سەڕاست لەگەڵ مۆلێکوولەکانی گازەکانەوە ھەر نییە. گەرماپێوێکی لەبار (نۆرمال) لەوێ دا ژێر ٠&°C نیشانمان پێ دەدا.

لایەی ژوورووی گەرماسپێر، یۆنسپێری ناوە.