دادگای باڵای ئوسترالیا

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
باز بدە بۆ: ڕێدۆزی، گەڕان
دادگای باڵای ئوسترالیا
Coat of Arms of Australia.svg
دامەزران ١٩٠٣
دەسەڵاتی دادوەری  ئۆسترالیا
شوێن کانبێرا
ناوچەی پایتەختی ئوسترالیا
جۆری پێکهێنان هەڵبژێردراوە لە لایەن بەڕێوەبەری گشتی ئوسترالیا و لەسەر پێشنیاری سەرۆک وەزیران
توانایی کەڵک وەرگرتن لە دەستووری فەرمی ئوسترالیا
دەورەی دادوەری تا ٧٠ ساڵەیی
ژمارەی ئەندامانی دەستەی دیوان ٧، بە پێی ئەساسنامە
ماڵپەڕ www.hcourt.gov.au
بەڕێوەبەری گشتی دادگای ئوسترالیا
لە ئێستادا ڕۆبێرت فرێنچ
لە ١ی سێپتەمبری ٢٠٠٨

دادگای باڵای ئوسترالیا هێزی باڵای دادوەری لەم وڵاتەی لە دەست دایە کە دەستووری یاسایی و یاسا دانپێدانراوەکانی لەلایەن پەرلەمانی فیدراڵی ئوسترالیا دابین دەکرێن و پێی قاییل دەبن.

کارەکانی[دەستکاری]

دادگای باڵای ئوسترالیا سەرووترین پێگەی داواکاریە لە ئوسترالیا و دەسەڵاتەکانی خوارەوەی هەن:

  • وەرگێڕانی دەستووری فەرمی
  • بەدواداچوونی کێشە یاساییەکانی نێوان دەوڵاتی فیدراڵ و دەوڵەتە ویلایەتییەکان و کێشەکانی نێوان شارۆمەندان لە ویلایەتە جیاوازەکان
  • بەدواداچوونی داواکاری لە فەرمانی دادگای فیدراڵ و دادگا ویلایەتییەکان
  • بەدواداچون بۆ هەر شتێکی کە لە ئامانجی ڕێککەوتنە نێونەتەوەییەکان و نوێنەرایەتییە سیاسی و کۆنسووڵیەکان ڕوودەدات.

لە هەندێک بابەتی تایبەت دا، لایەنەکانی کێشەکە دەتوانن بەرانبەر بە فەرمانی دەرکراو لە لایەن دادگای باڵای ویلایەتی لە لایەن شۆڕای تایبەتی حکومەتی گازندە بکەن. ئەم جۆرە داوایە تەنیا کاتێک بەردەستە کە لایەنی یاسایی، تەنیا لە یاسای ویلایەتی هاتبێ، و بە هیچ شێوەیەک فەرمانی دادگای باڵای فیدراڵ بۆ داواکردن ناچێتە شٶڕای تایبەتی حکومەتی. ئەم مافە لە ١٩٨٦ دا هەڵوەشایەوە.

ئەندامان[دەستکاری]

ئەندامانی دادگای باڵای فیدراڵ بریتین لە: سەرۆکی دادگا و شەش دادوەری تر کە هەموویان لە لایەن بەڕێوەبەری گشتی لە شۆڕا دا هەڵدەبژێردرێن. ئەم کەسانەی ئاماژەیان پێکرا و هەروەها ئەندامانی دادگا فیدراڵەکان لە ویلایەتەکانی تر ناکرێ دەربکرێن، مەگەر لە دوای بەدەرفەتزانینی دەسەڵات یان کەمکاریان لە هەردوو ئەنجومەنی نوێنەران و سێنا بسەلمێندرێ و دواتر بەرێوەبەری گشتی ئوسترالیا دەتوانێ ئەم چەشنە کەسانە لەکار لابات.

منابع[دەستکاری]