یەکەم دەوڵەتی عەرەبستانی سعوودی
| یەکەم دەوڵەتی عەرەبستانی سعوودی | |
|---|---|
| بە عەرەبی: الدَّوْلَةُ السُّعُودِيَّةُ الْأُولَى | |
 | |
| دامەزران | ١ی کانوونی دووەمی ١٧٤٤ |
| ناو بە زمانی فەرمی | إِمَارَةُ الدِّرْعِيَّةِ الْكُبْرَى |
| ئایین | ئیسلام |
| بەشداربووە لە | Siege of Daria |
| ناونراوە لەدوای | Saud I |
| زمانی فەرمی | زمانی عەرەبی |
| کیشوەر | ئاسیا |
| وڵات | عەرەبستانی سعوودی |
| پایتەخت | Diriyah |
| پۆتانی شوێن | ٢٤°٤٤′٠″N ٤٦°٣٤′٣٢″E |
| شێوەی بنەڕەتیی حکوومەت | پاشایەتی |
| سەرۆکی حکوومەت | Muhammad bin Saud، Abdulaziz bin Mohammed، Saud al-Kabeer، Abdullah bin Saud Al Kabeer |
| لەخۆگرتنەکان | نەجد، حیجاز |
| گۆڕدراوە لەلایەن | Second Saudi State |
| جێگەی دەگرێتەوە | Emirate of Diriyah، Bani Khalid Emirate |
| زمانەکان | زمانی عەرەبی |
| ڕووداوە بەرچاوەکان | Saudi–Mamluk of Iraq War، شەڕی وەهابی |
| کۆتاییھاتن | ٩ی ئەیلوولی ١٨١٨ |
| ئایینی فەرمی | سوننە |
 | |
یەکەم دەوڵەتی عەرەبستانی سعوودی (بە عەرەبی: الدَّوْلَةُ السُّعُودِيَّةُ الْأُولَىٰ)، بە فەرمی میرنشینی دیرعیە (بە عەرەبی: إمارة الدرعية)، دەوڵەتێکی سیاسی بوو لە نێوان ساڵانی ١٧٤٤–١٨١٨ لە نیمچەدوورگەی عەرەبی.[١] [٢] ئەمیری شارۆچکەیەکی نەجدی بە ناوی دیرعیە و محەممەد بن سعوود ئەلموقرین و سەرکردەی ئایینی محەممەدی کوڕی عەبدولوەھاب پەیماننامەیەکیان واژوو کرد کە بزووتنەوەیەکی چاکسازی کۆمەڵایەتی-ئایینی دامەزراند و تێدا ئایینی وەھابی بڵاوکردەوە لەژێر سەرکردایەتی سیاسی ئەنجومەنی سعوودیە.[٣]
میرات
[دەستکاری]لە ساڵی ٢٠٢٢ حکوومەتی سعوودیە ساڵی ١٧٢٧، ئەو ساڵەی محەممەدی یەکەم سەرکردایەتی سەرۆکایەتی میرنشینی دیرعیەی گرتە ئەستۆ، وەک سەرەتای فەرمی یەکەم دەوڵەتی عەرەبستانی سعوودی دیاریکرد. ھەروەھا ٢٢ی شوباتیان وەک ڕۆژی دامەزرانی سعوودیە دیاریکرد، کە پشووی ساڵانەیە بۆ ئاھەنگگێڕان بەبۆنەی دامەزراندنی دەوڵەتەکە.[٤][٥]
سەرچاوەکان
[دەستکاری]
- ↑ Anishchenkova، Valerie (١ی حوزەیرانی ٢٠٢٠). Modern Saudi Arabia (بە ئینگلیزی). Bloomsbury Publishing USA. لاپەڕە ٤٠. ژپنک ٩٧٨-١-٤٤٠٨-٥٧٠٥-٨.
The first Saudi state was the Emirate of Diriyah, established in 1744
- ↑ Kostiner، Joseph (٢ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٣). The Making of Saudi Arabia, 1916-1936: From Chieftaincy to Monarchical State (بە ئینگلیزی). Oxford University Press. ژپنک ٩٧٨-٠-١٩-٥٣٦٠٧٠-٧.
The first two Saudi states (1744-1818 and 1821-91)
. - ↑ Madawi Al Rasheed (٢٠١٠). A History of Saudi Arabia. Cambridge University Press. ژپنک ٩٧٨-٠-٥٢١-٧٤٧٥٤-٧.
- ↑ Bunzel, Cole M. (2 November 2025). "Refounding the Kingdom: Saudi Arabia from Islamism and Wahhabism to 'Moderate' Islam". Middle Eastern Studies. 61 (6): 927–941. doi:10.1080/00263206.2025.2482632.
- ↑ http://saudigazette.com.sa/article/617365
