یەزد

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
یەزد
یزد
Jameh Mosque Yazd.jpg
Zoroastrian Fire Temple (8906007289).jpg
نمایی از حوض باغ دولت آباد.jpg
میدان ساعت1.jpg
Masjedjameayazd.jpg
Malekzadeh House (Yazd Art House) 02.jpg
Tomb of Seyed Roknildin -Negin Mohamadi Fard.jpg
لە سەرەوە بەڕەو خوار، لە چەپەوە بەڕەو ڕاست: گۆمەزی مزگەوتی گەورەی یەزد، ئایرگای زەردەشتییەکان، باخی دەوڵەت ئاباد، گۆڕەپانی مارکار، مزگەوتی گەورەی یەزد، مەزارگەی سەید ڕۆکنەددین، ماڵی مەلەک زادە.
یەزد is located in Iran
یەزد
یەزد
پۆتانەکان: ھەڵەی لوا لە package.lua لە ڕیزی 80:module 'Module:ISO 3166/data/IR' not found.
وڵات ئێران
پارێزگایەزد
شارستانیەزد
ناوچەناوەندی
دەسەڵات
 • شارەوانمەھدی جەمالینەژاد[١]
 • سەرۆکی لێژنەی شارغوڵامعەلی سفید
بەرزایی
١٢١٦ مەتر (٣٬٩٩٠ پێ)
ژمارەی دانیشتووان
 (٢٠١٦)
 • شاری
٥٢٩٬٦٧٣[٢]
سەرناوی دانیشتوویەزدی
ناوچەی کاتیUTC+٣:٣٠ (IRST)
 • ھاوین (DST)UTC+٤:٣٠ (IRDT)
کۆدی تەلەفۆن٠٣٥
ClimateBWh
وێبگەyazd.ir
Official nameشاری مێژووییی یەزد
جۆرCultural
پێوەرiii, v
ھەڵبژێردراو (فەرمی)٢٠١٧ (41st session)
سەرچاوەی ژ.1544
State PartyIran
RegionAsia and the Pacific

یەزد (بە فارسی: یزد) یەکێک لە شارەکانی ئێران و ناوەندی پارێزگای یەزدە. شاری یەزد لە دووری ٢٧٠ کیلۆمەتر لە باشووری ڕۆژھەڵاتی شاری ئەسفەھان داکەوتووە. لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٦دا دانیشتووانی شاری یەزد ٥٢٩٬٦٧٣ کەس بوون. یەزد ئێستاکە ١٥یەمین شاری گەورەی ئێرانە. شاری مێژووییی یەزد لە لایەن یوونێسکۆەوە وەکوو میراتی جیھانی ناسراوەتەوە.

شاری یەزد بە ھۆی چەندین سەدە سازگاری لەگەڵ سرۆشتی بیابانی کە چوار دەوری لێ گرتووە، خاوەنی نموونەکانێکی بێ وێنە لە نژیاروانیی ئێرانییە. یەزد بە ھۆی ھەبوونی نموونەکانێکی بەرچاو لە بابوێر بە شاری بابوێرەکان ناو دەبرێت. یەزد ھەروەھا بە ھۆی ئایرگاکانی زەردەشتییەکان، ئاوئەمبارەکان، کارێزەکان، بەفرەچاڵەکان، دەستپێشە ئێرانییەکان، تورمەچنی، ئاوریشمچنی، شیرینیی پەشمەک و ھەروەھا شیرینیخانەکانی پڕپێشینە ناسراوەتەوە. شاری یەزد ھەروەھا بە ھۆی دووچەرخەسوارانی و ھەبوونی زۆرترین ژماری دووچەرخە بۆ ھەر کەس لە ئێران، بە شاری دووچەرخەکان ناسراوەتەوە. گوزارشت کراوە کە چاندی دووچەرخەسواری لە شاری یەزد لە سەدەی ڕابردوو لە لایەن گەشتیارانی ئەورووپایی لە ناو شارەکە باب بووە.

زۆربەی خەڵکی شاری یەزد سەر بە ئایینی شێعەن و بە زمانی فارسی و زاری یەزدی دەئاخێوێنن کە لەگەڵ فارسیی تاران و فارسیی فەرمی جیاوازیی ھەیە. جەماوەرێک لە زەردەشتییەکان لە یەزددا دەژێن کە بە زمانی گەڤروونی دەئاخێوێنن. جگە لە ئەمانە، جەماوەرێکیش لە پەیرەوانی بەھایی و یەھوودی لە شاری یەزددا دەژێت.

ئەمانەش ببینە[دەستکاری]

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. ^ "شارەوانی یەزد" [شارەوان] (بە فارسی). شارەوانیی یەزد. Archived from the original on ١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨. Retrieved ٢٨ی ئابی ٢٠١٩. Check date values in: |accessdate=, |archive-date= (help) ١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.
  2. ^ ناوەندی ئاماری ئێران: سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٦؛ سەردان لە ٢٧ی ئابی ٢٠١٩.