یۆشیا

یۆشیا (به عیبری: יֹאשִׁיָּהוּ)‎^[١] بەپێی تەناخ، شانزدەھەمین پادشای یەھوودا بووە، لە نزیکەی ساڵانی ٦٤٠ تا ٦٠٩ پێش زایین فەرمانڕەواییی کردووە. لە سەردەمی حوکمڕانییەکەیدا، یۆشیا چاکسازییە بنەڕەتییەکانی ئایینی لە ئایینی ئیسرائیلییەکان ھێنایە ئاراوە و زۆرێک لە زانایانی کتێبی پیرۆز پێیان وایە کە زۆربەی کتێبە عیبرییەکان لە سەردەمی حوکمڕانییەکەیدا نووسراون. یۆشیا لە تەمەنی ٨ ساڵیدا دوای تیرۆرکردنی ئاموونی باوکی بوو بە پادشا و بۆ ماوەی ٣١ ساڵ حوکمڕانیی کرد.^[٢]

تەناخ تاکە سەرچاوەیە بۆ یۆشیا. ھیچ سەرچاوەیەکی تر لە خاکەکانی دەوروبەری وەک بابل یان میسر، یان لە نووسراو و شوێنەوارناسییەکانی ئیسرائیلی کۆن، باسی ئەو ناکەن.^[٣] بەڵام زۆربەی مێژوونووسان پێیان وایە کە یۆشیا لە ڕووی مێژوویییەوە بوونی ھەبووە و نەبوونی بەڵگەی پێویست لەسەری دەگەڕێتەوە بۆ نەبوونی بەڵگەی گشتیی ئەو قۆناغە و چەندین وێرانکاریی قودس (ئۆرشەلیم) بە درێژاییی مێژوو.^[٤] تەناخ دەگێڕێتەوە کە یۆشیا لە شەڕدا لەگەڵ میسر کوژراوە.^[٥]

لەنێو چاکسازییە ئایینییەکانی یۆشیادا نەھێشتنی بتپەرستی لە ئایینی ئیسرائیلییەکان بوو، کە ڕۆڵێکی بەرچاوی ھەبوو لە سەرھەڵدانی یەکتاپەرستیی ئیسرائیلییەکان و سەرھەڵدانی ئایینی جوویەتی.^[٦] ڕەنگە قوربانیدانی منداڵانیشی بۆ یەھوێھ یان مۆلۆخ قەدەغە کردبێت و چیڕۆکی قوربانیکردنەکەی ئیسحاقی لەلایەن ئیبراھیمەوە ڕەنگە پەیوەندیی بەم بابەتەشەوە ھەبێت.^[٧]^[٨]

سەرچاوەکان

↑ Wells، John C. (١٩٩٠). Longman Pronunciation Dictionary. Harlow, England: Longman. لاپەڕە ٣٨٦. ژپنک ٠-٥٨٢-٠٥٣٨٣-٨.
↑ Edwin Thiele, The Mysterious Numbers of the Hebrew Kings, (1st ed. ; New York: Macmillan, 1951; 2d ed. ; Grand Rapids: Eerdmans, 1965; 3rd ed. ; Grand Rapids: Zondervan/Kregel, 1983). ISBN 0-8254-3825-X, 9780825438257, 217.
↑ Alpert، Bernard؛ Alpert، Fran (٢٠١٢). Archaeology and the Biblical Record. Hamilton Books. لاپەڕە ٧٤. ژپنک ٩٧٨-٠-٧٦١٨-٥٨٣٥-٥.
↑ Person، Raymond F. (٢٠١٠). The Deuteronomic History and the Book of Chronicles: Scribal Works in an Oral World (بە ئینگلیزی). Society of Biblical Lit. ژپنک ٩٧٨-١-٥٨٩٨٣-٥١٧-٧.
↑ Hill، Andrew E. (١١ی ئایاری ٢٠١٠). 1 and 2 Chronicles. Zondervan Academic. ژپنک ٩٧٨-٠-٣١٠-٨٦٥٦١-٢ – لەڕێگەی Google Books.
↑ MacDonald 2007.
↑ داڕێژە:پک
↑ داڕێژە:پک

[1] Wells، John C. (١٩٩٠). Longman Pronunciation Dictionary. Harlow, England: Longman. لاپەڕە ٣٨٦. ژپنک ٠-٥٨٢-٠٥٣٨٣-٨.

[2] Edwin Thiele, The Mysterious Numbers of the Hebrew Kings, (1st ed. ; New York: Macmillan, 1951; 2d ed. ; Grand Rapids: Eerdmans, 1965; 3rd ed. ; Grand Rapids: Zondervan/Kregel, 1983). ISBN 0-8254-3825-X, 9780825438257, 217.

[Alpert-3] Alpert، Bernard؛ Alpert، Fran (٢٠١٢). Archaeology and the Biblical Record. Hamilton Books. لاپەڕە ٧٤. ژپنک ٩٧٨-٠-٧٦١٨-٥٨٣٥-٥.

[4] Person، Raymond F. (٢٠١٠). The Deuteronomic History and the Book of Chronicles: Scribal Works in an Oral World (بە ئینگلیزی). Society of Biblical Lit. ژپنک ٩٧٨-١-٥٨٩٨٣-٥١٧-٧.

[Hill-5] Hill، Andrew E. (١١ی ئایاری ٢٠١٠). 1 and 2 Chronicles. Zondervan Academic. ژپنک ٩٧٨-٠-٣١٠-٨٦٥٦١-٢ – لەڕێگەی Google Books.

[FOOTNOTEMacDonald2007-6] MacDonald 2007.

[7] داڕێژە:پک

[8] داڕێژە:پک

[١]

[٢]

[٣]

[٤]

[٥]

[٦]

[٧]

[٨]