یوونس ڕەزایی

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search

یوونس ڕەزایی لەدایکبووی ساڵی ١٩٧٥ (١٣٥٤ی ھەتاوی) لە بۆکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان، شاعیر و نووسەری کوردە.

یوونس ڕەزایی
لەدایکبوونبۆکان، کوردستان ١٩٧٥
پیشەنووسەر، شاعیر
زمانکوردی
نەتەوەکورد
کارە دیارەکانمنم شاعیری ژنانی چاوەڕوان

یوونس ڕەزایی لە مەھاباد و بۆکان خوێندوویەتی. پاشان خولی کارناسی تەکنۆلۆژیای پەروەردەی لە زانکۆی تەورێز و ماستەری زانستە سیاسییەکانی لە زانکۆی زانست و توێژینەوەکانی تاران تەواو کردووە. لە "بنکەی ڕاھێنانی ھزری مناڵان و مێرمنداڵان"ی شاری بۆکان دامەزراوە. پاش چەند ساڵێک لەوێ وازی ھێناوە و بۆتە مامۆستای قوتابخانە. لە گۆڤار و بڵاڤۆکەکانی ڕۆژھەڵات و باشووری کوردستاندا گەلێک نووسراوە و ھۆنراوەی بڵاو بۆتەوە. سەرنووسەری گۆڤارەکانی"زایەڵە"و"پەیژە" و لە ساڵی ١٣٧٩ ھەتاوییەوە (٢٠٠٠) ئەندامی دەستەی نووسەرانی گۆڤاری سروە بووە ھەتا چەند مانگ بەر لە ڕاگیرانی.

یوونس ڕەزایی وەک داھێنەری شێعری شێت دەناسرێ و دوو کۆمەڵە شێعری بە ناوەکانی "شین‌ترین بەتاڵ" و "منم شاعیری ژنانی چاوەڕوان" بڵاو کردووەتەوە، کە تایبەتمەندییەکانی ئەم شێوەشێعرییەیان لەخۆگرتووە. وەک یەکێک لە داوەرانی بەشی شێعری یەکەمین خەڵاتی ئەدەبیی کتێبی کوردی ئیبراھیم یوونسی ھەڵبژێردراوە[١] و لە ھەڵسووڕاوانی ئەنجومەنی ئەدەبیی بۆکان بووە. شێعر و چیرۆکی بە زمانی فارسیش وەرگێڕدراون.[٢] ھاوکاری "بنکەی ئینسایکڵۆپێدیای چیرۆکەکانی ئێران" بووە.

لە بواری ئەدەبیاتی منداڵانیشدا چالاکە و بەرھەمی چاپ کردوون. جگە لەوەش ئەندامی دەستەی نووسەرانی مانگنامەی "ڕۆچنە" بووە، کە تایبەتە بە مناڵان و مێرمنداڵان. ھەر وەھا یەکێک لە ئەندامانی چاودێری گۆڤاری مناڵانەی "کانی"یە، کە پاشکۆی گۆڤاری مەھابادە و ٩٥ ژمارەی دەرچووە.

لە بواری فیلمنامەشدا چالاکە و تا وێستا فیلمنامەی بۆ ژیان و بەرھەمی ھونەرمەندی مۆزیکژەنی کورد موجتەبا میرزادە و شاخەوانی کورد محەممەد ئەوراز نووسیوە، کە لە تەلەفزیۆنە کوردیەکانەوە بڵاو بوونەتەوە.

بەرھەمەکان[دەستکاری]

  • نووسین:
  1. شینترین بەتاڵ[٣]، شێعر، ٢٠٠١
  2. منم شاعیری ژنانی چاوەڕوان[٤]، شێعر، ٢٠٠٧
  3. مامە میاو[٥]، چیرۆکی مناڵانەی ئاژەڵان، ٢٠١٤
  4. تەنیایی لە تیراژی پایزدا[٦]، شێعر، ٢٠١٨
  5. سەمفۆنی پێنجەمی باران[٧]، شێعر، ٢٠١٨
  6. نەشتەر بە ڕەنگێکی دیکەی ترەوە[٨]، شێعر، ٢٠١٨
  7. کایە بە ئەلف و بێی گریان[٩]، شێعر، ٢٠١٨
  • وەرگێڕان:
  1. ڕێوی مەنجەڵ بەسەر[١٠]، چیرۆکی منداڵان، وەرگێڕان لە فارسییەوە، ٢٠١٠
  2. ھەنگاوی یازدەھەم[١١]، چیرۆکی منداڵان، وەرگێڕان لە فارسییەوە.

بەرھەمە وەرگێڕدراوەکان[دەستکاری]

  1. و من عاشقانە انبوە میشوم[١٢] بەفارسی‌کراوی ھەڵبژاردەیەکی شێعرەکانی یوونس ڕەزایی، وەرگێڕ: ئارەش سەنجابی ٢٠١٠
  2. دستور زبان باران[١٣]، بەفارسی‌کراوی کۆمەڵەشێعرێکی یوونس ڕەزایی، وەرگێڕ: ئارەش سەنجابی، ٢٠١٦

نموونەی شیعر[دەستکاری]

نەشتەر بە ڕەنگێکی دیکەی ترەوە
بە کۆڵانەوە دەتبینم
لە "تابووت"ی خۆت‌دا رووبارێکی تری
(واتە رابردووت کە وێنەیەکی لێڵ بوو لە دەریا...
واتە دەریا
نەک ئەو کاتانەی بڵێسەکانی شێتن
ئەو مەحەل کە دەفی مانگ زەرد و بێدەنگە
لە دیوانی شاعیران دا... کە ئاسمانێکی غەوارە
واتە ئاسمان تەختە رەشێک نەبوو
ئەسپێک تەقڵە کوت تێی‌دا شێعر بێ
زەمینیش جەغزێک نا بە دەوری... دۆزەخ دا
بە کورتی... باران لە کۆڵان دەبارێ و
من جگەرەیەک لە بەر پەنجەرەکەم دادەگیرسێنم
و ھەر ھیچ... باخێک بە زەمانەوە نابینم...
بێ ناسنامەیەک لە باڵێکی سوور)
بە تاریکەوە دەتدوێنم
وێڕای ناخی رەوەزێک مات...
(رەوەز بە واتاکانی ئینسانەوە نا... لە مێژووی‌دا
بە قەڵافەتی رابردووشەوە نا... کە بەرزە و:دوور لە رەنگەکان
بە قووڵایی شەوگارەوە... کە بێ سەروشوێن دەبێ:ئەسپێک لە بوومێک‌دا
کە سەوزە تا ھەمیشە
سووریش واتای دیکەی جودا لە تەقینەوەی پرسووس و
ئاڵای چین و ریستوورانی تاڵی قاوە
سوور ھێمای دی
ھوتێلی تر
شێعری دیکەش
وە خەنجەرێکیش کە دڵۆپ دڵۆپ خۆتی... لە کالانی تەوەللا
بۆ من کە تابووتت لە سەر شانم... دەگمێنێ
-من تا لووتکە... تا بەرزایی خوێن... تا ھەتاو
من تا باران... تا ناخی دار... تا لاپەڕەی روونی کانی                         
تەنیا تەنیا تابووتت ئەی مێژووم
بە زاراوەی خۆشم           
ساڕێژ دەکەم.                      
وە دەتلێمەوە بە نووکی نەشتەرت دا
دەزانم... تا سنوورێکی کە مەزاری ئاورە....
لاپەڕەکانی دوێنێ دیسان بە شەقام وەربوون
لاپەڕەی یەکەم خەون بوو
دووەم خوێن و وێرانی ھەتا سنوورێک لە ئاو
لاپەڕەکانی دی پەڕەوازەی ئاور و تەنیایی
دوا لاپەڕەم تەلەویزیۆنێکی مێوینە
-بمبوورە من میھرەبانی
واتایەکی دی بۆ خەنجەر
رێیک بۆ پەڕینەوە لە مەرگ... لە مێوینەکان دا دەبینم-
"وی‌تی‌"یەک سەبارەت بە مێژووی ئوتریش و
ئۆپێڕی با
فیلمێک لە سەر دۆڵفینەکانی دووبلین و
تەنانەت بێڕلینیش... بەو ھەموو شوورەیەوە... کە شوورەیی بوو
دوا لاپەڕەم درێژەی تابووتت نا کە ون بوو
رووبارێک دێر بە دێڕی سبەینێ
ماڵئاوا سوور!... بە واتایەکی دیکەوە
نەشتەر! بە رەنگێکی دیکەی ترەوە...
کە سوور نییە... لە زمانت‌دا شاراوە.

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. ^ داوەرەکانی خەڵاتی کتێبی یوونسی ناسێندران؛ ئاژانسی ھەواڵیی مێھر: https://ku.mehrnews.com/news/1151/داوە-رە-کانی-خە-ڵاتی-کتێبی-یوونسی-ناسێندران[بەستەری مردوو]
  2. ^ ئاژانسی زریان: http://www.ziryan.ir/NewsDetail.aspx?itemid=13966[بەستەری مردوو]
  3. ^ شین‌ترین بەتاڵ، ڕەزایی، یوونس. بڵاوکەرەوەی عابید، تاران: ٢٠٠١
  4. ^ منم شاعیری ژنانی چاوەڕوان، ڕەزایی، یوونس. دەزگای ئاراس، ھەولێر: ٢٠٠٧
  5. ^ مامە میاو، ڕەزایی، یوونس. بڵاوکەرەوەی کۆڵەپشتی، تاران: ٢٠١٤
  6. ^ تەنیایی لە تیراژی پایزدا، ڕەزایی، یوونس. چاپەمەنی خانی، سەقز: ٢٠١٨
  7. ^ سەمفۆنی پێنجەمی باران، ڕەزایی، یوونس. چاپەمەنی خانی، سەقز: ٢٠١٨
  8. ^ نەشتەر بە ڕەنگێکی دیکەی ترەوە، ڕەزایی، یوونس. چاپەمەنی خانی، سەقز: ٢٠١٨
  9. ^ کایە بە ئەلف و بێی گریان، ڕەزایی، یوونس. چاپەمەنی خانی، سەقز: ٢٠١٨
  10. ^ ڕێوی مەنجەڵ بەسەر، ڕەزایی، یوونس (وەرگێڕ)، حەسەنزادە، فەرھاد (نووسەر). بنکەی ڕاھێنانی ھزری مناڵان و مێرمنداڵان، تاران: ٢٠١٠
  11. ^ ھەنگاوی یازدەھەم، ڕەزایی، یوونس (وەرگێڕ)، تاقدیس، سووسەن (نووسەر). بنکەی ڕاھێنانی ھزری مناڵان و مێرمنداڵان، تاران:؟
  12. ^ و من عاشقانە انبوە میشوم، سنجابی، آرش (وەرگێڕ). بڵاوکەرەوەی افراز، تاران: ٢٠١٠
  13. ^ دستور زبان باران، سنجابی، آرش (وەرگێڕ). بڵاوکەرەوەی اختران، تاران: ٢٠١٦