یارییەکانى پارالۆمپیکی هاوینە

یارییەکانى پارالۆمپیکی هاوینە
لقی	یارییەکانی پارالۆمپیک
دامەزران	١ی کانوونی دووەمی ١٩٦٠
وەرزش	summer sport
بەرامبەر	Winter Paralympic Games
لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە

پارالۆمپیکی ھاوینە، کە بە پارالۆمپیادیش دەناسرێت، ڕووداوێکی نێودەوڵەتیی فرەوەرزشییە کە تێیدا وەرزشوانانی خاوەن پێداویستیی تایبەتی جەستەیی کێبڕکێ دەکەن. ئەمەش وەرزشوانانی خاوەن کەمئەندامیی جووڵە، بڕینەوەی ئەندامەکانی لەش، نابینایی و ئیفلیجیی مێشک دەگرێتەوە. پارالۆمپیک چوار ساڵ جارێک لەلایەن لیژنەی نێودەوڵەتیی پارالۆمپیکەوە ڕێکدەخرێت. لە ھەموو پێشبڕکێیەکاندا مەدالیا دەبەخشرێت، بەجۆرێک مەدالیای زێڕ بۆ پلەی یەکەم، زیو بۆ پلەی دووەم و بڕۆنز بۆ پلەی سێیەم، کە ئەمەش نەریتێکە ئۆڵۆمپیاد لە ساڵی ١٩٠٤ەوە دەستی پێکردووە.

ویلایەتە یەکگرتووەکان، شانشینی یەکگرتوو و ژاپۆن ھەریەکەیان دوو جار میوانداریی پارالۆمپیکی ھاوینەیان کردووە. یازدە وڵاتی دیکەش یەکی یەک جار میوانداریی پارالۆمپیکی ھاوینەیان کردووە، لەوانە ئوسترالیا، بەڕازیل، کەنەدا، چین، فەڕەنسا، ئەڵمانیا، یۆنان، ئیسرائیل، ئیتاڵیا، ھۆڵەندا، کۆریای باشوور و ئیسپانیا.

تا پارالۆمپیکی ھاوینەی ٢٠٢٤، چواردە وڵات لە ھەموو خولەکانی پارالۆمپیکی ھاوینەدا کێبڕکێیان کردووە و بریتین لە ئەرژەنتین، ئوسترالیا، نەمسا، بەلجیکا، فەڕەنسا، شانشینی یەکگرتوو، ئیرلەند، ئیسرائیل، ئیتاڵیا، ژاپۆن، ھۆڵەندا، سوێد، سویسرا و ویلایەتە یەکگرتووەکان کە لە ھەموو خولەکانی پارالۆمپیکی ھاوینەدا نوێنەرایەتییان ھەبووە. لەم لیستەدا، ٦ وڵات لە ھەموو خولەکاندا تا ساڵی ٢٠٢٤ مەدالیای زێڕیان بەدەستھێناوە کە بریتین لە ئوسترالیا، فەڕەنسا، شانشینی یەکگرتوو، ئیتاڵیا، ھۆڵەندا و ویلایەتە یەکگرتووەکان.

ویلایەتە یەکگرتووەکان لە ھەشت خولی پارالۆمپیکی ھاوینەدا پلەی یەکەمی خشتەی مەدالیاکانی بەدەستھێناوە لە ساڵانی ١٩٦٤، ١٩٦٨، ١٩٧٦، ١٩٨٠، ١٩٨٤، ١٩٨٨، ١٩٩٢ و ١٩٩٦. چین لە شەش خولی دواییدا پلەی یەکەمی بەدەستھێناوە لە ساڵانی ٢٠٠٤، ٢٠٠٨، ٢٠١٢، ٢٠١٦، ٢٠٢٠ و ٢٠٢٤. سێ وڵاتی دیکە توانیویانە لانیکەم جارێک بگەنە ئەم پێگەیە کە بریتین لە ئیتاڵیا لە ١٩٦٠، ئەڵمانیا لە ١٩٧٢ و ئوسترالیا لە ٢٠٠٠.

پاڵاوتن

یاساکانی پاڵاوتن بۆ ھەر یەکێک لە وەرزشەکانی پارالۆمپیک لەلایەن فیدراسیۆنی نێودەوڵەتی کە سەرپەرشتیی پێشبڕکێ نێودەوڵەتییەکانی ئەو وەرزشە دەکات دادەنرێت.

مێژوو

یەکەم خولی فەرمیی پارالۆمپیک لە ڕۆما لە ئیتاڵیا لە ساڵی ١٩٦٠ بەڕێوەچوو. ٤٠٠ وەرزشوان لە ٢٣ وڵاتەوە کێبڕکێیان کرد ھەرچەندە تەنھا ئەو وەرزشوانانەی لەسەر کورسیی کەمئەندامی بوون بەشدارییان تێدا کرد.

لە پارالۆمپیکی ھاوینەی ١٩٧٦ بۆ یەکەم جار وەرزشوانانی خاوەن جۆرە جیاوازەکانی کەمئەندامی بەشدارکران. لەگەڵ زیادکردنی پۆلەکانی تری کەمئەندامی، پارالۆمپیکی ھاوینەی ١٩٧٦ فراوانتر بوو بۆ ١٦٠٠ وەرزشوان لە ٤٠ وڵاتەوە.

پارالۆمپیکی ھاوینەی ١٩٨٨ یەکەم خول بوو کە لە ھەمان شوێن و گۆڕەپانی ئۆڵۆمپیادی ئەو ساڵەدا بەڕێوەچوو و بەمەش ھەمان دامەزراوەکانی بەکارھێنا. لەو کاتەوە، ھەموو خولەکانی پارالۆمپیک لە ھەمان شاری میوانداری ئۆڵۆمپیاد و بە نێوانی دوو ھەفتە لە نێوانیاندا ئەنجام دەدرێن.

ڕیۆ دێ ژانێرۆ میوانداریی پارالۆمپیکی ھاوینەی ٢٠١٦ی کرد، بەمەش بووە یەکەم شاری ئەمریکای لاتین و ئەمریکای باشوور کە میوانداریی خولی ھاوینە یان زستانە بکات. تۆکیۆ میوانداریی پارالۆمپیکی ھاوینەی ٢٠٢٠ی کرد کە بووە یەکەم شار دوو جار میوانداریی خولەکە بکات.

پۆلێنکردنی کارایی

یارییەکی تۆپی سەبەتەی سەر کورسیی کەمئەندامان لە پارالۆمپیکی ھاوینەی ٢٠٠٨

ھەموو بەشداربوویەکی پارالۆمپیک کەمئەندامییەکەی دەخرێتە یەکێک لە دە پۆلی کەمئەندامی کە بریتین لە پەککەوتنی ھێزی ماسوولکەکان، کەمبوونەوەی مەودای جووڵەی جومگەکان، کەموکوڕیی پەلەکان، جیاوازی لە درێژیی قاچەکان، کورتیی باڵا، گرژیی زۆری ماسوولکەکان، ناڕێکیی جووڵە، لەرینەوە و جووڵەی نائارام، کەمبینایی و کەمئەندامیی ھۆشەکی. پاشان ھەر وەرزشێکی پارالۆمپیک پۆلێنکردنی تایبەت بە خۆی ھەیە، کە بەپێی پێداویستییە جەستەیییە دیاریکراوەکانی کێبڕکێکە دیاری دەکرێت. کۆدێک لە ژمارە و پیت بۆ ڕووداوەکان دادەنرێت کە جۆری ڕووداوەکە و پۆلی ئەو وەرزشوانانە وەسف دەکات کە کێبڕکێ دەکەن. ھەندێک وەرزش، وەک گۆڕەپان و مەیدان، وەرزشوانان بەپێی پۆل و توندیی کەمئەندامییەکەیان دابەش دەکەن، بەڵام ھەندێک وەرزشی تر، بۆ نموونە مەلەوانی، کێبڕکێکارانی پۆلە جیاوازەکان پێکەوە کۆدەکەنەوە و تەنھا جیاکاری لەسەر بنەمای توندیی کەمئەندامییەکەیە. لەناو دە پۆلەکەی کەمئەندامیدا پێویستە وەرزشوانان بەپێی ئاستی پەککەوتنیان دابەش بکرێن. سیستەمی پۆلێنکردن لە وەرزشێکەوە بۆ وەرزشێکی تر دەگۆڕێت و ئامانج لێی یەکسانکردنی گۆڕەپانی کێبڕکێیە بۆ ئەوەی ڕێگە بە زۆرترین وەرزشوان بدرێت بەشداری بکەن. پۆلێنکردنەکان بەپێی ئەو لێھاتوویییە جیاوازانەی بۆ ئەنجامدانی وەرزشەکە پێویستن دەگۆڕێن.

تیروکەوان

تیروکەوان بۆ ئەو وەرزشوانانە کراوەیە کە کەمئەندامیی جەستەییان ھەیە. پۆلێنکردنەکان بۆ سێ بەش دابەش دەبن دبلیو ١ وەرزشوانانی خاوەن پێکانی دڕکەپەتک و ئیفلیجیی مێشک کە لە ھەموو چوار پەلەکەیاندا کێشەیان ھەیە. دبلیو ٢ بەکارھێنەرانی کورسیی کەمئەندامان کە قۆڵەکانیان بە تەواوی کار دەکات. دبلیو ٣ وەرزشوانانی بڕاوەی پێوەستاو، حاڵەتەکانی تر و ئیفلیجیی مێشکی پێوەستاو. ھەندێک وەرزشوان لە گرووپی پێوەستاو لەسەر کورسییەکی بەرز دادەنیشن بۆ پاڵپشتی بەڵام ھێشتا پێیەکانیان لە زەوی دەدات.

گۆڕەپان و مەیدان

گۆڕەپان و مەیدان بۆ ھەموو گرووپەکانی کەمئەندامی کراوەیە و سیستەمێکی پۆلێنکردنی کارایی بەکاردەھێنێت. ڕێبەری کورتی پۆلێنکردن بەم شێوەیەیە پێشگری ئێف بۆ وەرزشوانانی گۆڕەپان یان تی بۆ وەرزشوانانی مەیدان و ڕاکردن. ئێف یان تی ١١ تا ١٣ کەمبینایە، ئێف یان تی ٢٠ کەمئەندامیی ھۆشەکییە، ئێف یان تی ٣٢ تا ٣٨ ئیفلیجیی مێشکە، ئێف یان تی ٤٠ تا ٤٦ ئەندامی بڕاوە و حاڵەتەکانی ترە، تی ٥١ تا ٥٤ وەرزشوانانی ڕاکردنی سەر کورسیی کەمئەندامانە و ئێف ٥١ تا ٥٨ وەرزشوانانی گۆڕەپانی سەر کورسیی کەمئەندامانە.

بۆچیا

بۆچیا بۆ ئەو وەرزشوانانە کراوەیە کە ئیفلیجیی مێشک یان نەخۆشییە دەمارییە پەیوەندیدارەکانیان ھەیە و لەسەر کورسیی کەمئەندامان کێبڕکێ دەکەن. پۆلێنکردنەکان بۆ چوار گرووپ دابەش دەبن بی سی ١ وەرزشوانان یا ھاوێژەرن یان بە پێ یاری دەکەن بە ئیفلیجیی مێشکەوە. وەرزشوانان دەتوانن بە ھاوکاری یاریدەدەرێک کێبڕکێ بکەن. بی سی ٢ بۆ یاریزانانی ھاوێژەر بە ئیفلیجیی مێشکەوە. یاریزانان بۆیان نییە یاریدەدەریان ھەبێت. بی سی ٣ وەرزشوانانی خاوەن کەمئەندامیی قورس کە ئامێری یاریدەدەر بەکاردەھێنن و لەوانەیە کەسێک ھاوکارییان بکات، بەڵام دەبێت یاریدەدەرەکە پشتی لە گۆڕەپانی یارییەکە بێت. بی سی ٤ بۆ یاریزانانی ھاوێژەر. یاریزانان بۆیان نییە یاریدەدەریان ھەبێت بێ ئیفلیجیی مێشک.

پاسکیلسواری

پاسکیلسواری بۆ وەرزشوانانی بڕاوە، حاڵەتەکانی تر، خاوەن ئیفلیجیی مێشک و کەمبینایان کراوەیە کە لە پێشبڕکێی تاکەکەسیی سەر ڕێگا و مەیداندا بەشداری دەکەن. پۆلێنکردنەکان بۆ بەشەکانی ٢، ٣ و ٤ دابەش دەبن. وەرزشوانانی بەشی دووەم توندترین کەمئەندامییان ھەیە. لەکاتێکدا وەرزشوانانی بەشی چوارەم بە خاوەن کارایییەکی بەرزتر دادەنرێن. وەرزشوانە کەمبیناکان بەبێ سیستەمی پۆلێنکردنی جیاواز پێکەوە کێبڕکێ دەکەن. ئەوان لەگەڵ ڕێبەرێکی بینەر پێکەوە لێدەخوڕن. کێبڕکێکارانی بڕاوە، پێکانی دڕکەپەتک و حاڵەتەکانی تر لە ناو گرووپەکانی پۆلێنکردنی ئێڵ سی ١ بۆ ئەو شۆفێرانەی کەمئەندامیی پەلەکانی سەرەوەیان ھەیە، ئێڵ سی ٢ بۆ ئەو شۆفێرانەی کەمئەندامیی یەک قاچیان ھەیە بەڵام دەتوانن بە شێوەیەکی ئاسایی پاڵ بە پایدەرەوە بنێن، ئێڵ سی ٣ بە شێوەیەکی سەرەکی بۆ ئەو شۆفێرانەی کەمئەندامیی یەکێکی لە پەلەکانی خوارەوەیان ھەیە کە زۆرجار تەنھا بە یەک قاچ پاڵ بە پایدەرەوە دەنێن، و ئێڵ سی ٤ بۆ ئەو شۆفێرانەی کەمئەندامییان ھەیە کە کاریگەری لەسەر ھەردوو قاچیان ھەیە کێبڕکێ دەکەن.

ئەسپسواری

ئەسپسواری بۆ ھەموو گرووپەکانی کەمئەندامی کراوەیە، و سوارچاکەکان بۆ چوار ئاست دابەش دەکرێن. ئاستی ١ سوارچاکانی خاوەن کەمئەندامیی قورسی ئیفلیجیی مێشک، حاڵەتەکانی تر و پێکانی دڕکەپەتک لەخۆدەگرێت. ئاستی ٢ سوارچاکانی خاوەن ئیفلیجیی مێشک، حاڵەتەکانی تر، پێکانی دڕکەپەتک و بڕاوەکان لەخۆدەگرێت کە ھاوسەنگی و کۆنترۆڵی سکیان تا ڕادەیەک گونجاوە. ئاستی ٣ بۆ وەرزشوانانی خاوەن ئیفلیجیی مێشک، حاڵەتەکانی تر، بڕاوە، پێکانی دڕکەپەتک و نابینای تەواوە کە ھاوسەنگی، جووڵەی قاچ و ھەماھەنگییەکی باشیان ھەیە. ئاستی ٤ ئەو وەرزشوانانە لەخۆدەگرێت کە ئیفلیجیی مێشک، حاڵەتەکانی تر، بڕینەوە، پێکانی دڕکەپەتک یان کەمبیناییان ھەیە. ئەم گرووپەی دوایی لە وەرزشوانانی پێوەستاو پێکدێت کە یا بینینیان کزە یان کاراییی قۆڵ یان قاچیان پەکیکەوتووە.

شیربازی

شیربازی بۆ وەرزشوانانی سەر کورسیی کەمئەندامان کراوەیە. تەنھا سێ پۆل ھەن پۆلی ئەی ئەو وەرزشوانانە لەخۆدەگرێت کە ھاوسەنگی و گەڕانەوەی باش و جووڵەی تەواوی قەدە یان سنگیان ھەیە پۆلی بی بۆ ئەوانەیە کە ھاوسەنگی و گەڕانەوەیان لاوازە بەڵام بە تەواوی یەک یان ھەردوو پەلی سەرەوەیان بەکاردەھێنن پۆلی سی بۆ ئەو وەرزشوانانەیە کە پەککەوتنی جەستەییی قورسیان لە ھەموو چوار پەلەکەیاندا ھەیە.

تۆپی پێ

دوو جۆر تۆپی پێ ھەن کە لە پارالۆمپیکدا یارییان پێکراوە. ئەو جۆرەی ئێستا لە پارالۆمپیکدایە تۆپی پێی نابینایانە، کە بە تۆپی پێی پێنج کەسیش دەناسرێت، و بۆ ھەموو وەرزشوانە کەمبیناکان کراوەیە. لەبەر ئەوەی ئاستی جیاوازی کەمبینایی ھەیە، ھەموو یاریزانەکان جگە لە گۆڵپارێزەکە کە وەک ڕێبەرێکیش کار دەکات پێویستە چاویلکەی ڕەشکراوە لەچاو بکەن. دوورییەکانی یاریگاکە بچووکترن لە تۆپی پێی کەسانی ئاسایی، تەنھا پێنج یاریزان لە یاریگادان و تۆپەکە دەنگ دەردەکات. ئەگەرنا، یاساکان بە تەواوی وەک تۆپی پێی کەسانی ئاسایین. تۆپی پێی حەوت کەسی، کە بۆ وەرزشوانانی خاوەن ئیفلیجیی مێشک کراوە بوو لە دوای ساڵی ٢٠١٦ەوە ڕاگیرا. ئەو وەرزشوانانەی لە تۆپی پێی حەوت کەسیدا کێبڕکێ دەکەن بۆ پۆلەکانی ٥، ٦، ٧ و ٨ دابەش دەکرێن. ھەموو پۆلەکان وەرزشوانانی پێوەستاو لەخۆدەگرن پۆلی ٥ کەمترین توانای جەستەییی ھەیە، و بەرەو پۆلی ٨ دەڕوات کە کەمترین کاریگەرییان لەسەرە. پێویستە تیمەکان لانیکەم یەک وەرزشوان لە پۆلی ٥ یان ٦ لەخۆبگرن. ھەروەھا، لە یەک کاتدا ڕێگە بە زیاتر لە سێ یاریزان لە پۆلی ٨ نادرێت یاری بکەن. جگە لەوەی یارییەکە بە حەوت یاریزان دەکرێت، یاساکانی تر و دوورییەکانی یاریگاکە وەک تۆپی پێی کەسانی ئاسایین. لە ساڵی ١٩٨٤دا، پاڵەوانێتییەکی تۆپی پێی سەر کورسیی کەمئەندامانی حەوت کەسیش بەڕێوەچوو.

تیمی گۆڵبۆڵی سوێد لە پارالۆمپیکی ھاوینەی ٢٠٠٤

گۆڵبۆڵ

گۆڵبۆڵ بۆ وەرزشوانە کەمبیناکان کراوەیە کە دەبێت ماسکی تەواو ڕەش لەچاو بکەن بۆ دڵنیابوون لەوەی ھەموو بەشداربووان بە یەکسانی کێبڕکێ دەکەن، بەمەش پێویستی بە پۆلێنکردن نامێنێت. تۆپەکە زەنگێکی تێدایە بۆ یارمەتیدانی یاریزانەکان بۆ کاردانەوە بەرامبەر بە تۆپەکە. بێدەنگیی تەواو لە شوێنی یارییەکەدا پێویستە بۆ ئەوەی وەرزشوانەکان بتوانن ئاراستەی خۆیان دیاری بکەن و دڵنیایی لە دادپەروەری بکرێتەوە.

جودۆ

جودۆ بۆ وەرزشوانە کەمبیناکان کراوەیە. یاساکان وەک جودۆی کەسانی ئاسایین جگە لەوەی ڕێگە بە یاریزانان دەدرێت پێش دەستپێکردنی یارییەکە بەریەککەوتنیان لەگەڵ ڕکابەرەکەیان ھەبێت. ھیچ پۆلێنکردنێک بوونی نییە بەشداربووان بە ھەمان شێوەی وەرزشوانانی جودۆی ئاسایی بەسەر پۆلەکانی کێشدا دابەش دەکرێن.

بەرزکردنەوەی قورسایی

بەرزکردنەوەی قورسایی بۆ وەرزشوانانی خاوەن ئیفلیجیی مێشک، پێکانی دڕکەپەتک، بڕینەوە تەنھا پەلی خوارەوە، و حاڵەتەکانی تر کراوەیە. لەبەر ئەوەی کێبڕکێکە تاقیکردنەوەی ھێزی بەشی سەرەوەی لەشە، پۆلێنکردنەکان بەپێی پۆلی کێشن وەک لە کێبڕکێی بەرزکردنەوەی قورساییی کەسانی ئاساییدا.

چارۆکەوانی

چارۆکەوانی وەک وەرزشێکی پارالۆمپیک دوای ساڵی ٢٠١٦ ڕاگیرا. چارۆکەوانی بۆ وەرزشوانانی بڕاوە، خاوەن ئیفلیجیی مێشک، کەمبینا، پێکراوانی دڕکەپەتک و حاڵەتەکانی تر کراوەیە. سێ جۆر پێشبڕکێ ھەیە بۆ بەلەمی یەک کەسی، دوو کەسی و سێ کەسی. پۆلێنکردن بۆ چارۆکەوانی لە پێشبڕکێی سێ کەسیدا لەسەر بنەمای سیستەمی خاڵی کارایییە بەجۆرێک خاڵی کەم بۆ وەرزشوانانی خاوەن کەمئەندامیی قورس و بەپێی پێوەرەکە خاڵی بەرز بۆ وەرزشوانانی کەمتر کەمئەندام دادەنرێت. لیژنەیەکی پۆلێنکردن ھەڵسەنگاندن بۆ ھەر چارۆکەوانێک دەکات و بەپێی ئاستی توانایان خاڵێک لە یەک تا حەوتیان پێدەبەخشێت. ھەر تیمێکی سێ کەسی ڕێگەی پێدەدرێت زۆرترین کۆی خاڵەکانیان ١٤ خاڵ بێت. پێشبڕکێی یەک کەسی دەتوانرێت بەبێ گوێدانە خاڵەکان ئەنجام بدرێت، بەڵام دەبێت چارۆکەوانەکە لانیکەم کەمترین ئاستی کەمئەندامیی ھەبێت کە ڕێگری لێبکات لە کێبڕکێکردن بە مەرجی یەکسان لەگەڵ چارۆکەوانانی ئاسایی. پێشبڕکێی دوو کەسی بۆ وەرزشوانانی خاوەن کەمئەندامیی قورستر دیزاین کراوە.

نیشانەشکێنی

نیشانەشکێنی بۆ وەرزشوانانی خاوەن کەمئەندامیی جەستەیی کراوەیە. تەنھا دوو پۆلی کێبڕکێ ھەیە کە بریتین لەسەر کورسیی کەمئەندامان و پێوەستاو. دوو جۆر پێشبڕکێ ھەیە کە بریتین لە دەمانچە و تفەنگ. وەرزشوانان بەپێی کاراییی بەشی سەرەوەی لەشیان، ھاوسەنگی، ھێزی ماسوولکە و توانای جووڵەی پەلەکانیان بۆ چەند پۆلێک دابەش دەکرێن. سێ پۆلەکە بریتین لە ئێس ئەیچ ١ کێبڕکێکاران پێویستیان بە پایەی نیشانەشکێنی نییە، ئێس ئەیچ ٢ کێبڕکێکاران ناتوانن بەرگەی کێشی چەکەکە بگرن و پێویستیان بە پایەی نیشانەشکێنی ھەیە، و ئێس ئەیچ ٣ کێبڕکێکارانی تفەنگ کە کەمبینان.

وەرزشوانێکی پارالۆمپیک لە مەلەوانیی پەپوولەییی ژنان لە پارالۆمپیکی ھاوینەی ٢٠٠٨

مەلەوانی

پێشبڕکێی مەلەوانیی پارالۆمپیک ھەرسێ شێوازەکەی مەلەوانی لەخۆدەگرێت کە لە پێشبڕکێکانی مەلەوانیی کەسانی ئاساییدا بەکاردەھێنرێن. پۆلێنکردن بۆ سێ گرووپ دابەش دەکرێت ئێس ١ تا ئێس ١٠ بۆ ئەوانەیە کە پەککەوتنی جەستەییان ھەیە. ئێس ١ توندترین پەککەوتنی دەبێت و ئێس ١٠ کەمترین پەککەوتنی دەبێت. وەرزشوانان لەسەر بنەمای ھێزی ماسوولکە، مەودای جووڵەی جومگەکان، درێژیی پەلەکان و ھەماھەنگیی جووڵە ھەڵدەسەنگێنرێن. ئێس ١١ تا ئێس ١٣ بۆ ئەوانەیە کە کەمبینان. ئێس ١١ بینینی زۆر کەمە یان ھەر نییەتی، ئێس ١٢ دەتوانێت شێوەی دەست بناسێتەوە و تا ڕادەیەک توانای بینینی ھەیە، ئێس ١٣ بینینی باشترە لە دوو پۆلەکەی تر بەڵام کەمترە لە ٢٠ پلەی بینین. ئێس ١٤ بۆ وەرزشوانانی خاوەن کەمئەندامیی ھۆشەکییە.

تێنسی سەرمێز

تێنسی سەرمێز بۆ وەرزشوانانی خاوەن کەمئەندامیی جەستەیی کراوەیە. پێشبڕکێی تاکەکەسی، دووانە و تیمی ھەن. یارییەک لە ٥ سێت پێکدێت کە ھەر سێتێک ١١ خاڵە. وەرزشوانان بەپێی ئاستی کارایییان بۆ دە بەش دابەش دەکرێن. پۆلەکانی ١ تا ٥ بۆ ئەو وەرزشوانانەن کە لەسەر کورسیی کەمئەندامان کێبڕکێ دەکەن، بەجۆرێک پۆلی ١ توندترین کەمئەندامییە و پۆلی ٥ کەمترینە. پۆلەکانی ٦ تا ١٠ وەرزشوانانی پێوەستاو دەگرێتەوە، بەجۆرێک پۆلی ٦ توندترین کەمئەندامییە و پۆلی ١٠ کەمترینە.

بالە

بالە بۆ وەرزشوانانی خاوەن کەمئەندامیی جەستەیی کراوەیە و لە دۆخی دانیشتوودا ئەنجام دەدرێت. لە بالەی دانیشتوودا، یاریگاکە بچووکترە لە یاریگای ئاسایی و تۆڕەکەشی نزمترە. لە یارییە دانیشتووەکاندا تەنھا یاسای پۆلێنکردن ئەوەیە کە ھەر تیمێک دەتوانێت تەنھا یەک یاریزانی ھەبێت کە مەرجی کەمترین کەمئەندامی تێدابێت، ئەویش ئەوەیە کە کەمئەندامییەکەی ڕێگری لێدەکات لە کێبڕکێکردن بە مەرجی یەکسان لەگەڵ وەرزشوانانی ئاسایی. یاریزانەکانی تری تیمەکە دەبێت ئاستێکی بەرزتر لە کەمئەندامییان ھەبێت. بالەی پێوەستاو وەک پێشبڕکێیەکی پارالۆمپیک دوای ساڵی ٢٠٠٠ ڕاگیرا.

تۆپی سەبەتەی سەر کورسیی کەمئەندامان

تۆپی سەبەتە بۆ وەرزشوانانی سەر کورسیی کەمئەندامان کراوەیە. وەرزشوانانی سەر کورسیی کەمئەندامان بەپێی توانای جەستەییان پۆلێن دەکرێن و نمرەیەکیان لە نێوان ٠٫٥ تا ٤٫٥ پێدەدرێت. ئەو کەسانەی نمرەی ٠٫٥ وەردەگرن توندترین کەمئەندامییان ھەیە و ئەوانەی ٤٫٥ن کەمترین کەمئەندامییان ھەیە. تیمێک لە یاریگادا لە پێنج یاریزان پێکدێت و نابێت لە یەک کاتدا کۆی خاڵەکانیان لە ١٤ تێپەڕێت.

ڕاگبیی سەر کورسیی کەمئەندامان

وەرزشوانان لەسەر سیستەمی خاڵبەندی ھاوشێوەی تۆپی سەبەتەی سەر کورسیی کەمئەندامان پۆلێن دەکرێن، بەجۆرێک وەرزشوانی خاوەن توندترین کەمئەندامی ٠٫٥ خاڵی پێدەدرێت و تا ٣٫٥ خاڵ بەرز دەبێتەوە. ھەر تیمێک چوار یاریزانی ھەیە و ڕێگەی پێدەدرێت لە یەک کاتدا زۆرترین کۆی خاڵەکانیان لە یاریگادا ھەشت خاڵ بێت.

تێنسی سەر کورسیی کەمئەندامان

تێنس لە پارالۆمپیکدا بە ھەمان یاساکانی تێنسی کەسانی ئاسایی یاریی پێدەکرێت، تەنھا ئەوە نەبێت کە ڕێگە دەدرێت تۆپەکە دوو جار بەر زەوی بکەوێت، و یەکەم بەرکەوتن دەبێت لە ناو سنووری یاریگاکەدا بێت. بۆ ئەو وەرزشوانانە کراوەیە کە کەمئەندامیی پەیوەست بە جووڵەیان ھەیە کە بەو مانایەیە ناتوانن بە مەرجی یەکسان لەگەڵ یاریزانانی تێنسی ئاساییدا کێبڕکێ بکەن. یارییەکە لەسەر کورسیی کەمئەندامان دەکرێت، بە دوو پۆلەوە کە بریتین لە ئیفلیجیی قاچەکان واتە دەبێت لانیکەم یەک قاچ لەدەستدانی ھەمیشەیی و بەرچاوی کارایی ھەبێت و ئیفلیجیی چوارپەل واتە دەبێت لانیکەم سێ پەل لەدەستدانی ھەمیشەیی و بەرچاوی کارایییان ھەبێت.

پێڕستی خولەکانی پارالۆمپیکی ھاوینە

شارە میواندارە نائەورووپییەکانی پارالۆمپیکی ھاوینە

شارە میواندارە ئەورووپییەکانی پارالۆمپیکی ھاوینە

سەرچاوە:

خول	پارالۆمپیاد	میواندار	کرایەوە لەلایەن	ڕێکەوتەکان	نەتەوەکان	کێبڕکێکاران			وەرزشەکان	پێشبڕکێیەکان	وڵاتی یەکەم
						کۆ	پیاوان	ژنان
١	١٩٦٠	ڕۆما، ئیتاڵیا	کامیلۆ جیاردینا	١٨–٢٥ی ئەیلوولی ١٩٦٠	٢٣	٤٠٠			٨	٥٧	ئیتاڵیا
٢	١٩٦٤	تۆکیۆ، ژاپۆن	شازادەی جێنشین ئاکیھیتۆ	٣–١٢ی تشرینی دووەمی ١٩٦٤	٢١	٣٧٥	٣٠٧	٦٨	٩	١٤٤	ویلایەتە یەکگرتووەکان
٣	١٩٦٨	تێل ئەڤیڤ، ئیسرائیل	ئیگال ئالۆن	٤–١٣ی تشرینی دووەمی ١٩٦٨	٢٩	٧٥٠			١٠	١٨١	ویلایەتە یەکگرتووەکان
٤	١٩٧٢	ھایدلبێرگ، ئەڵمانیای ڕۆژاوا	سەرۆک گوستاڤ ھاینمان	٢–١١ی ئابی ١٩٧٢	٤١	١٬٠٠٤				١٨٧	ئەڵمانیای ڕۆژاوا
٥	١٩٧٦	تۆرۆنتۆ، کەنەدا	پارێزگاری گشتی پۆلین میڵز مەکگیبۆن	٣–١١ی ئابی ١٩٧٦	٣٢	١٬٦٥٧	١٬٤٠٤	٢٥٣	١٣	٤٤٧	ویلایەتە یەکگرتووەکان
٦	١٩٨٠	ئارنھێم، ھۆڵەندا	شازادە مارگریت	٢١–٣٠ی حوزەیرانی ١٩٨٠	٤٢	١٬٩٧٣			١٢	٤٨٩	ویلایەتە یەکگرتووەکان
٧	١٩٨٤	نیویۆرک، ویلایەتە یەکگرتووەکان	سەرۆک ڕۆناڵد ڕێیگن	١٧–٣٠ی حوزەیرانی ١٩٨٤	٤٥	١٬٨٠٠			١٥	٣٠٠	ویلایەتە یەکگرتووەکان
		ستۆک ماندێڤیل، شانشینی یەکگرتوو	شازادە چارڵز	٢٢ی تەممووز – ١ی ئابی ١٩٨٤	٤١	١٬١٠٠			١٠	٦٠٣	شانشینی یەکگرتوو
٨	١٩٨٨	سێئول، کۆریای باشوور	سەرۆک ڕۆ تێ-وو	١٥–٢٤ی تشرینی یەکەمی ١٩٨٨	٦١	٣٬٠٥٧			١٧	٧٣٢	ویلایەتە یەکگرتووەکان
٩	١٩٩٢	بارسێلۆنا، ئیسپانیا	شاژنە سۆفیا	٣–١٤ی ئەیلوولی ١٩٩٢	٨٢	٣٬٠٢٠			٢٠	٥٥٥	ویلایەتە یەکگرتووەکان
		مەدرید، ئیسپانیا		١٥–٢٢ی ئەیلوولی ١٩٩٢	٧٥	١٬٦٠٠
١٠	١٩٩٦	ئەتڵانتا، ویلایەتە یەکگرتووەکان	جێگری سەرۆک ئەل گۆر	١٦–٢٥ی ئابی ١٩٩٦	١٠٤	٣٬٢٥٩	٢٬٤٦٩	٧٩٠	١٧	٥٠٨	ویلایەتە یەکگرتووەکان
١١	٢٠٠٠	سیدنی، ئوسترالیا	پارێزگاری گشتی سێر ویلیام دین	١٨–٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٠	١٢٣	٣٬٨٨١	٢٬٨٩١	٩٩٠	١٩	٥٥١	ئوسترالیا
١٢	٢٠٠٤	ئەسینا، یۆنان	سەرۆک کۆنستانتینۆس ستێفانۆپۆلۆس	١٧–٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٠٤	١٣٥	٣٬٨٠٦	٢٬٦٤٦	١٬١٦٠		٥١٨	چین
١٣	٢٠٠٨	پەکین، چین	سەرۆک ھو جینتاو	٦–١٧ی ئەیلوولی ٢٠٠٨	١٤٦	٣٬٩٥١				٤٧٢	چین
١٤	٢٠١٢	لەندەن، شانشینی یەکگرتوو	شاژنە ئیلیزابێتی دووەم	٢٩ی ئاب – ٩ی ئەیلوولی ٢٠١٢	١٦٤	٤٬٣٠٢			٢٠	٥٠٣	چین
١٥	٢٠١٦	ڕیۆ دێ ژانێرۆ، بەڕازیل	سەرۆک میشێل تێمێر	٧–١٨ی ئەیلوولی ٢٠١٦	١٦٠	٤٬٣٤٢			٢٢	٥٢٨	چین
١٦	٢٠٢٠	تۆکیۆ، ژاپۆن	ئیمپراتۆر ناروھیتۆ	٢٤ی ئاب – ٥ی ئەیلوولی ٢٠٢١	١٦٢	٤٬٥٢٠				٥٣٩	چین
١٧	٢٠٢٤	پاریس، فەڕەنسا	سەرۆک ئیمانوێل ماکرۆن	٢٨ی ئاب – ٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٤	١٧٠	٤٬٤٦٣				٥٤٩	چین
١٨	٢٠٢٨	لۆس ئانجلەس، ویلایەتە یەکگرتووەکان		١٥–٢٧ی ئابی ٢٠٢٨	ڕووداوی داھاتوو				٢٣	٥٦٠	ڕووداوی داھاتوو
١٩	٢٠٣٢	بریزبێن، ئوسترالیا		٢٤ی ئاب – ٥ی ئەیلوولی ٢٠٣٢	ڕووداوی داھاتوو
٢٠	٢٠٣٦			دیاری نەکراوە	ڕووداوی داھاتوو

لاری ئاماژەیە بۆ ڕووداوەکانی داھاتوو

^a دواخرا بۆ ٢٤ی ئاب تا ٥ی ئەیلوولی ٢٠٢١، بەھۆی پەتای جیھانیی کۆڤید-١٩، ئەمەش یەکەم جار بوو کە پارالۆمپیک دوابخرێت؛ ھێشتا پێی دەوترێت پارالۆمپیکی ھاوینەی ٢٠٢٠، تەنانەت لەگەڵ گۆڕینی خشتەی کاتەکە بۆ ساڵێک دواتر.

بەستەرە دەرەکییەکان

• ماڵپەڕی فەرمیی پارالۆمپیک