ھەڵبژاردنەکانی پارێزگای کەرکووک ٢٠٠٩

ھەڵبژاردنی پارێزگای کەرکووک لە ساڵی ٢٠٠٩ لە پارێزگای کەرکووک بەڕێوەچوو بۆ جێگرتنەوەی ئەنجومەنی پارێزگا کە لە ھەڵبژاردنی ٢٠٠٥ ی پارێزگاکانی عێراق ھەڵبژێردرابوو. پارێزگاکانی دیکەی دەرەوەی کوردستانی عێراق لە ٣١ی کانوونی دووەم ھەڵبژاردنیان ئەنجامدا.

دواخستن

لە ڕەشنووسی ڕەسەندا پێشنیازی دواخستنی ھەڵبژاردنی پارێزگای کەرکووک بۆ دوای ئەنجامدانی گشتپرسی بۆ دیاریکردنی دۆخی وردی پارێزگای کەرکووک؛ بەڵام کۆمەڵێک پەرلەمانتاری تورکمان و عەرەب پێشنیازی بڕگەیەکی دابەشکردنی دەسەڵاتیان کرد، کە ئەنجومەنی پارێزگایەک پێکبھێنرێت کە لە دە کورد و دە عەرەب و دە تورکمان و دوو ئاشووری پێکھاتبێت. ئەم بڕگەیە لە ڕەشنووسی یاسای ھەڵبژاردنەکاندا ھاتە ئاراوە کە لە مانگی تەممووزی ٢٠٠٨دا پێشکەشی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق کرا، ئەمەش وای کرد کە لایەنە کوردستانییەکان وەک ناڕەزایەتییەک دەست لەکاربکێشنەوە، کە گلەیی ئەوەیان ھەبوو، "ئەگەر پێشتر کورسییەکانتان پێش ھەڵبژاردنەکان ھەڵبژاردووە، کەوایە بۆچی دەنگ دەدەن؟" سەرەڕای ئەوەش یاساکە لە ٢٢ی تەممووزی ٢٠٠٨ پەسەندکرا بەڵام جەلال تاڵەبانی سەرۆککۆمار کە کوردە و عادل عەبدولمەھدی جێگری سەرۆککۆمار عادل عەبدولمەھدی عەرەبی شیعە ڕێککەوتن لەسەر ڕەتکردنەوەی پڕۆژە یاساکە و گەڕاندنەوەی بۆ ئەنجومەنی نوێنەران بۆ ئەوەی سەرلەنوێ لێی بڕوانرێتەوە.

پشووی ھاوینەی پەرلەمان لە ٣٠ی تەممووزی ٢٠٠٨ دەستیپێکرد، بەڵام لە ٣ی ئابی ٢٠٠٨ دانیشتنێکی تایبەت بۆ دۆزینەوەی چارەسەر بۆ پرسی کەرکووک ئەنجامدرا. لەو کۆبوونەوەیەدا نەگەیشتە ھیچ چارەسەرێک؛ لە کۆبوونەوەیەکی دیکەدا لە ٤ی ئابی ٢٠٠٨، یاسادانەران دانیشتنەکەیان دواخست بۆ ٥ی ئابی ٢٠٠٨، و پاشان بۆ ٦ی ئابی، و پاشان بۆ ٩ی ئەیلوولی ٢٠٠٨، لەگەڵ لیژنەیەک کە کار لەسەر سازانێک دەکات تا ئەو کاتە. لەو دانیشتنەدا نەگەیشتە ھیچ چارەسەرێک و دانوستانەکان لە ١٠ی ئەیلوولی ٢٠٠٨ بەردەوام بوون، لە شێوەی لیژنەیەکی تایبەتی شەش کەسی کە بۆ ئەم مەبەستە پێکھێنرا. لە کۆتاییدا یاساکە لە ٢٤ی ئەیلوولی ٢٠٠٨ پەسەند کرا و چاوەڕوان دەکرا تا ٣١ی ١ی ٢٠٠٩ ھەڵبژاردن ئەنجام بدرێت؛ سازشەکە ئەوە بوو کە کەرکووک بە جیا مامەڵەی لەگەڵدا بکرێت، ھەروەھا ھەڵبژاردن لە کەرکووک و سێ پارێزگا سەربەخۆی کورد لە یەک کاتدا ئەنجام بدرێت. بڕیار بوو لیژنەیەکی تایبەت کار لەسەر چارەسەرێک بکات سەبارەت بە کەرکووک و تا ٣١ی ئازاری ٢٠٠٩ ڕاپۆرتێک پێشکەش بکات.

ستافان دی میستورا نوێنەری تایبەتی نەتەوە یەکگرتووەکان لە عێراق پێشنیازی کرد جگە لە کەرکووک ھەڵبژاردن لە ھەموو پارێزگاکان ئەنجام بدرێت و ھەڵبژاردنی کەرکووک بۆ ماوەی شەش مانگ دوابخرێت بۆ ئەوەی ڕێگە بدرێت سازش بکرێت. ڕەشنووسی یاسایەک لەسەر بنەمای ئەم پێشنیازە لە ٦ی ئابدا گفتوگۆی لەسەر کرا و ھاوپەیمانی کوردستانی پەسەندی کرد، بەڵام لەلایەن بەرەی تورکمانی عێراقی و بەرەی ڕێککەوتنی عێراقی و ڕەوتی سەدری دژایەتی کرا، کە ناڕەزایەتیان دەربڕی بەرامبەر بە ئاماژەکردنی ڕەشنووسی یاساکە بۆ گشتپرسی لەسەر پێگەی کەرکووک و پێداگرییان لەسەر دواخستنی سەرجەم ھەڵبژاردنەکان تا ئەو کاتەی چارەسەرێک دەدۆزرێتەوە.

لیژنەکە بۆ ماوەی دوو مانگ درێژکردنەوەی وادەی دیاریکراو تا ٣١ی ئایار، و دواتر بۆ ماوەی یەک ھەفتەی دیکە تا ٦ی حوزەیران درێژکرایەوە.