ھەرێمی ئۆقیانووسی ھیندیی بەریتانیا
| ھەرێمی ئۆقیانووسی ھیندیی بەریتانیا | |
|---|---|
| بە ئینگلیزی: British Indian Ocean Territory | |
| ناو بە زمانی فەرمی | British Indian Ocean Territory |
| کورتەناو | 🇮🇴 |
| ناسناوی خەڵک | British |
| زمانی فەرمی | زمانی ئینگلیزی |
| سروودی نیشتمانی | خودا پاشا بپارێزێت |
| دروشم | In tutela nostra Limuria |
| کیشوەر | ئەفریقا |
| وڵات | شانشینی یەکگرتوو |
| پایتەخت | بێ نرخ، Diego Garcia |
| دابەشکاریی کارگێڕی | ھەرێمەکانی دەرەوەی بەریتانیا |
| ناوچەی کاتی | UTC+06:00 |
| پۆتانی شوێن | ٦°٠′٠″S ٧١°٣٠′٠″E |
| نزمترین خاڵ | ئۆقیانووسی ھیند |
| دانیشتووان | ٣٬٠٠٠ |
| دراو | دۆلاری ئەمریکی، پاوەندی ستەرلینگی |
| Driving side | right |
| زمانەکان | زمانی ئینگلیزی |
| ڕووبەر | ٦٠ کیلۆمەتر چوارگۆشە |
| پاوانی ئینتەرنێتی | .io |
| وەسفی ئاڵا | flag of the British Indian Ocean Territory |
| وەسفی نیشان | Coat of arms of the British Indian Ocean Territory |
| جوگرافیای ئەم بابەتە | geography of the British Indian Ocean Territory |
| کۆدی تەلەفۆنی وڵات | +246 |
 | |
ھەرێمی ئۆقیانووسی ھیندیی بەریتانیا (بی ئای ئۆ تی) ھەرێمێکی دەرەوەی وڵاتی بەریتانیایە کە لە ئۆقیانووسی ھینددا ھەڵکەوتووە. ھەرێمەکە لە حەوت ئاتۆڵی کۆمەڵە دوورگەی چاگۆس لەگەڵ زیاتر لە ١٬٠٠٠ دوورگەی تاکەکەسی پێکدێت، کە زۆربەیان زۆر بچووکن، و کۆی ڕووبەری زەوییەکەی دەگاتە ٦٠ square kilometre (٢٣ sq mi).[١] گەورەترین و باشووریترین دوورگە دیێگۆ گارسیایە، ٢٧ square kilometre (١٠ sq mi)، کە شوێنی دامەزراوەیەکی سەربازیی ھاوبەشی شانشینی یەکگرتوو و ویلایەتە یەکگرتووەکانە.[٢] ئیدارەی فەرمی لە لەندەنەوە دوورە،[٣][٤] ھەرچەندە زۆرجار پایتەختی ناوخۆیی بەوە دادەنرێت کە لەسەر دیێگۆ گارسیا بێت.[٥]
مۆریس بانگەشەی ئەوە دەکات کە حکوومەتی بەریتانیا کۆمەڵە دوورگەی چاگۆسی لە مۆریس جیاکردووەتەوە، و کۆلۆنییەکی نوێی دروست کردووە کە ئەویش ھەرێمی ئۆقیانووسی ھیندیی بەریتانیایە (بی ئای ئۆ تی). بەڵام، ئەمە لەلایەن شانشینی یەکگرتووەوە تانەی لێدەدرێت، کە سوورە لەسەر ئەوەی دوورگەکانی چاگۆس ھیچ پەیوەندییەکی مێژوویی یان کولتوورییان بە مۆریسەوە نەبووە، و تەنھا لە ماوەی سەردەمی کۆلۆنیالیزمدا لە مۆریسەوە (٢١٩١ کم یان ١٣٦١ میل دوور) وەک ئاسانکارییەکی کارگێڕی بەڕێوەدەبران، وەک چۆن لە کاتی دەسەڵاتی فەڕەنسا بەسەر دوورگەکاندا باو بوو. مۆریس زیاتر بانگەشەی ئەوە دەکات کە، بۆ خۆدزینەوە لە لێپێچینەوە لە نەتەوە یەکگرتووەکان بەرامبەر بەردەوامیی دەسەڵاتی کۆلۆنیالیزمی، شانشینی یەکگرتوو بانگەشەی کردووە کە چاگۆس ھیچ دانیشتووانێکی ھەمیشەیی نییە، بەڵام تانە لەوە دەدرێت.[٦]
سەرچاوەکان
[دەستکاری]- ↑ «Spotlighting The World Factbook as We Bid a Fond Farewell - CIA». World Factbook. ٢٧ی ئازاری ٢٠١٣. لە ڕەسەنەکە لە ١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ ئەرشیڤ کراوە. لە ١٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ ھێنراوە.
- ↑ Chirayu Thakkar (١٢ی تەممووزی ٢٠٢١). «Overcoming the Diego Garcia Stalemate». WarOnTheRocks.com.
- ↑ «British Indian Ocean Territory - GOV.UK». www.gov.uk (بە ئینگلیزی). لە ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ ھێنراوە.
- ↑ «British Indian Ocean Territory». Commonwealth Chamber of Commerce (بە ئینگلیزیی ئەمەریکایی). لە ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ ھێنراوە.
- ↑ «BRITISH INDIAN OCEAN TERRITORY Definition & Meaning | Dictionary.com». Dictionary.com (بە ئینگلیزی). لە ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ ھێنراوە.
- ↑ «"That's When the Nightmare Started"». Human Right. ١٥ی شوباتی ٢٠٢٣. لە ٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ ھێنراوە.
