بۆ ناوەڕۆک بازبدە

گەمارۆدانی حەلەب (١٢٦٠)

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
گەمارۆدانی حەلەب (١٢٦٠)
بەشێک لە داگیرکارییەکانی مەغۆل بۆ سەر شام
ڕێکەوت١٨–٢٤ی کانوونی یەکەمی ١٢٦٠
شوێن36.198133°N 37.16328°E
ئەنجام

Flag_of_the_Mongol_Empire_2 مەغۆلەکان سەرکەوتن

  • مەغۆلەکان کۆنتڕۆڵی حەلەبیان گرتە دەست
  • دانیشتووانە موسڵمانەکان و جوولەکەکان سەربڕدران
شەڕکەرەکان

ئیمپراتۆریەتیی مەغۆل

دەوڵەتی ئەییووبی
فەرماندە و سەرکردەکان

ھۆلاکۆ خان

موعەززەم سەڵاحەددین (گیراو)

گەمارۆدانی حەلەب یان کەوتنی حەلەب شەڕێک بوو کە لە ١٨ی کانوونی دووەم تا ٢٤ی کانوونی دووەمی ١٢٦٠ بەردەوام بوو.[١]

دوای وەرگرتنی ملکەچیی حەڕان و ئێدێسا، سەرۆکی مەغۆلەکان ھۆلاکۆ خان فوراتی بەزاند و مەنبجی لە بەتاڵانبرد و حەلەبی خستە ژێر گەمارۆوە.[٢] کە لەلایەن ھێزەکانی بۆھیمۆندی شەشەمی ئەنتاکیە و ھیتومی یەکەمی ئەرمەنستان پشتگیریی دەکرا. بۆ ماوەی شەش ڕۆژ شارەکە لەژێر گەمارۆدا بوو. ھێزەکانی مەغۆل و ئەرمەنستان و فرانکی بە یارمەتیی کاتاپوڵتەکان و مانگۆنێلەکان، تەواوی شارەکەیان گرتەوە، جگە لەو قەڵایەی کە تا ٢٥ی شوبات بەردەوام بوو لە شەڕکردن و دوای تەسلیمبوونی ڕووخێنرا.[٣] کۆمەڵکوژییەکەی دواتر کە شەش ڕۆژی خایاند، میتۆدی و ورد بوو، کە تێیدا نزیکەی ھەموو پیاوە پێگەیشتووەکانی موسڵمان و جوولەکەکان کوژران، ھەرچەندە زۆربەی ژن و منداڵەکان فرۆشران بە کۆیلایەتی.[٤] ھەروەھا وێرانکارییەکە سووتاندنی مزگەوتی گەورەی حەلەبیشی لەخۆگرت.[٥][٢]

دوای گەمارۆدانەکە، ھۆلاکۆ ھەندێک لە سەربازەکانی ھیتومی بە تاوانی سووتاندنی مزگەوتەکە لە سێدارە دا،[٥] ھەندێک سەرچاوە باس لەوە دەکەن کە بۆھیمۆندی شەشەمی ئەنتاکیە (سەرکردەی فرانکەکان) بە شێوەیەکی شەخسی چاودێریی لەناوچوونی مزگەوتەکەی کردووە.[٦] دواتر ھۆلاکۆ خان قەڵا و قەزاکانی گەڕاندەوە بۆ ھیتوم کە پێشتر ئەییووبییەکان لە ئەرمەنییەکانیان داگیریان کردبوو.[٢]

ئیبراھیمی برای ئیبن باتیش لە کاتی گەمارۆدانەکەدا کوژرا. [٧]

سەرچاوەکان

[دەستکاری]
  1. The Cambridge History of Iran, Ed. J. A. Boyle, (Cambridge University Press, 1968), 350.
  2. 1 2 3 Grousset 1991.
  3. Turnbull, Stephen R. , Genghis Khan and the Mongol conquests, 1190-1400, (Taylor & Francis, 2005), 60.
  4. Kagay, Donald J. and L. J. Andrew Villalon, Crusaders, condottieri, and cannon, (BRILL, 2003), 137.
  5. 1 2 Riley-Smith et al. 2003.
  6. Asbridge, Thomas S. , The Crusades: The Authoritative History of the War for the Holy Land, (HarperCollins, 2010), 616.
  7. al-Māniʿ ١٩٧٦.

کتێبنامە

[دەستکاری]
  • Grousset، René (١٩٩١). The Empire of the Steppes: A History of Central Asia. Rutgers University Press.
  • Humphreys، R. Stephen (١٩٧٧). From Saladin to the Mongols: The Ayyubids of Damascus, 1193–1260. State University of New York Press.
  • Jackson، Peter (٢٠١٧). The Mongols and the Islamic World: From Conquest to Conversion. Yale University Press.
  • Riley-Smith، Jonathan؛ Christopher، Simon؛ Edbury، Peter W.؛ Phillips، Jonathan P. (٢٠٠٣). The Experience of Crusading. بەرگی ١. Cambridge University Press.