گەمارۆدانی بەغدا (١٢٥٨)

گەمارۆدانی بەغدا (١٢٥٨)
	بەشێک لە داگیرکاری مەغۆلەکان
	; سوپای ھۆلاکۆ و گەمارۆدانی دیوارەکانی بەغدا
ڕێکەوت	٢٩ی کانوونی دووەم – ١٠ی شووباتی ١٢٥٨ (١٣ ڕۆژ)
شوێن	بەغدا، (ئەمڕۆ) عێراق
ئەنجام	سەرکەوتنی تەواوی مەغۆلەکان
شەڕکەرەکان
Ilkhanate; (Mongol Empire) Armenian Kingdom of Cilicia[ژێدەر پێویستە]; Kingdom of Georgia[ژێدەر پێویستە]; Principality of Antioch[ژێدەر پێویستە];	خەلافەتی عەباسی
فەرماندە و سەرکردەکان
ھۆلاکۆ خان; Arghun Aqa; Baiju; Buqa-Temür; Sunitai; Kitbuqa; Guo Kan; Koke Ilge; King David VI[ژێدەر پێویستە]; King Hethum I[ژێدەر پێویستە];	موستەعسیم بیللا ; Mujaheduddin Aybak Dwadar †; Sulaiman Shah ; Qarasunqur †;
یەکە تێوەگڵاوەکان
40,000+ Mongol, Manchurian and Kazakh cavalry; 12,000 ئەرمەنییەکان cavalry[سەرچاوەی باوەڕپێنەکراو؟]; 40,000 Armenian infantry[سەرچاوەی باوەڕپێنەکراو؟]; Georgian infantry[ژێدەر پێویستە]; 1,000 Han engineers[ژێدەر پێویستە]; Persian infantry;	Cavalryداڕێژە:Quantify; Infantryداڕێژە:Quantify;
ھێز
120,000[سەرچاوەی باوەڕپێنەکراو؟]–150,000[سەرچاوەی باوەڕپێنەکراو؟]	50,000[ژێدەر پێویستە]
زەرەر و زیانە گیانییەکان
نەزانراو، بەڵام لەوبڕوایەدان ژمارەیەکی کەمبێت	٥٠ ھەزار سەرباز کوژران; ٢٠٠ ھەزار–٨٠٠ ھەزار کەسی سڤیل کوژران (سەرچاوە ڕۆژاواییەکان); ٢ ملیۆن کەسی سڤیل کوژران (سەرچاوە عەرەبییەکان);

گەمارۆدانی بەغدا، کە لە ٢٩ی کانوونی دووەم تا ١٠ی شوباتی ١٢٥٨ی زایینی خایاند، بریتی بوو لە داگیرکردن، تاڵانکردن و وێرانکردنی بەغدا، پایتەختی ئیمپراتۆریەتیی عەباسی لەلایەن ئیلخانەکانی مەغۆلەوە بە ھاوکاری ھاوپەیمانەکانیان. مەغۆلەکان لەلایەن ھۆلاکۆوە سەرکردایەتی دەکران.^[٧]

ھۆلاکۆ ھەڵمەتی خۆی لە فارس لەدژی قەڵای نزاری ئیسماعیلییەکان دەستپێکرد، کە قەڵای عەلاموتیان لەدەستدا. پاشان ڕێپێوانێکی کرد بۆ سەر بەغدا و داوای کرد ئەلمستەعسیم پابەند بێت بەو مەرجانەی کە مۆنگکە بەسەر عەباسییەکان سەپاندوویەتی. ھەرچەند عەباسییەکان نەیانتوانیبوو خۆیان بۆ ئەو لەشکرکێشییە ئامادە بکەن، بەڵام خەلیفە پێی وابوو بەغدا ناتوانێت بکەوێتە دەست ھێزە داگیرکەرەکان و ئامادەنەبوو خۆی ڕادەست بکات. دواتر ھۆلاکۆ شارەکەی گەمارۆدا و دوای ١٢ ڕۆژ خۆیان بەدەستەوەدا.^[٨]

سەرچاوەکان

↑ John Masson Smith, Jr. Mongol Manpower and Persian Population, pp. 276
↑ John Masson Smith, Jr. Mongol Manpower and Persian Population. pp. 271–299
1 2 3 L. Venegoni (2003). Hülägü's Campaign in the West (1256–1260) 2012-02-11 لە وەیبەک مەشین ئەرشیڤ کراوە., Transoxiana Webfestschrift Series I, Webfestschrift Marshak 2003.
↑ National Geographic, v. 191 (1997)
↑ Andre Wink, Al-Hind: The Making of the Indo-Islamic World, Vol.2, (Brill, 2002), 13. – via Questia (خۆتۆمارکردن پێویستە)
↑ The different aspects of Islamic culture: Science and technology in Islam, Vol. 4, Ed. A. Y. Al-Hassan, (Dergham sarl, 2001), 655.
↑ Khanbaghi, 60
↑ «Federation of American Societies for Experimental Biology»، Wikipedia (بە ئینگلیزی)، ٦ی ئابی ٢٠٢٢، لە ٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ ھێنراوە

[1] John Masson Smith, Jr. Mongol Manpower and Persian Population, pp. 276

[2] John Masson Smith, Jr. Mongol Manpower and Persian Population. pp. 271–299

[Venegoni-3] 1 2 3 L. Venegoni (2003). Hülägü's Campaign in the West (1256–1260) 2012-02-11 لە وەیبەک مەشین ئەرشیڤ کراوە., Transoxiana Webfestschrift Series I, Webfestschrift Marshak 2003.

[Geographic-4] National Geographic, v. 191 (1997)

[5] Andre Wink, Al-Hind: The Making of the Indo-Islamic World, Vol.2, (Brill, 2002), 13. – via Questia (خۆتۆمارکردن پێویستە)

[6] The different aspects of Islamic culture: Science and technology in Islam, Vol. 4, Ed. A. Y. Al-Hassan, (Dergham sarl, 2001), 655.

[7] Khanbaghi, 60

[8] «Federation of American Societies for Experimental Biology»، Wikipedia (بە ئینگلیزی)، ٦ی ئابی ٢٠٢٢، لە ٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ ھێنراوە

[١]

[٢]

[٣]

[٤]

[٥]

[٦]

[٧]

[٨]