گرێنۆبڵ
| گرێنۆبڵ | |
|---|---|
| بە فەرەنسی: Grenoble | |
 | |
| ناو بە زمانی فەرمی | Grenoble |
| ئەرشیڤەکان لە | Archives Municipales et Métropolitaines de Grenoble |
| ناونراوە لەدوای | Gratian |
| وڵات | فەڕەنسا |
| دابەشکاریی کارگێڕی | arrondissement of Grenoble، canton of Grenoble-5، canton of Grenoble-6، Isère |
| خاکی ئاماری | Grenoble metropolitan area، Grenoble urban unit |
| پۆتانی شوێن | ٤٥°١١′١٣″N ٥°٤٣′٣٥″E |
| نووسینگەی بەڕێوەبردن | mayor of Grenoble |
| سەرۆک | Éric Piolle |
| دانیشتووان | ١٥٦٬١٤٠ |
| بەرزی لە ئاستی دەریا | ٢١٢ مەتر، ٢٠٤ مەتر، ٦٠٠ مەتر، ٢١٦ مەتر |
| خەڵاتەکان | Companion of the Liberation، European Green Capital Award |
| ڕووبەر | ١٨٫١٣ کیلۆمەتر چوارگۆشە |
| کۆدی پۆستە | 38000، 38100 |
| Phone number | +33-4-76-76-36-36 |
| ناونیشانی ئیمەیڵ | mailto:contactville@grenoble.fr |
| وێبگە | https://grenoble.fr |
| Contact page URL | https://www.grenoble.fr/89-contacter-la-mairie-de-grenoble.htm |
| وەسفی ئاڵا | flag of Grenoble |
| شوێنەوارەکان | Q3252079 |
| کۆدی تەلەفۆن | 476 |
| کۆدی تابلۆی ئۆتۆمۆبیل | 38 |
 | |
گرێنۆبڵ مەڵبەندی کارگێڕی و گەورەترین شاری دێپارتمانی ئیزێر لە ناوچەی ئۆڤێرن-ڕۆن-ئەڵپ لە باشووری ڕۆژھەڵاتی فەڕەنسایە. ئەم شارە پایتەختی پێشووی پارێزگای مێژوویی دۆفینێ بووە و لەو شوێنەدا ھەڵکەوتووە کە ڕووباری دراک دەڕژێتە ناو ڕووباری ایزێر لە بناری چیاکانی ئەڵپی فەڕەنسادا.
ژمارەی دانیشتووانی کۆمۆنی گرێنۆبڵ تا ساڵی ٢٠٢٣ گەیشتە ١٥٦٬١٤٠ کەس، لەکاتێکدا ژمارەی دانیشتووانی ناوچەی مێترۆپۆلیتانی گرێنۆبڵ (بە فەڕەنسی: aire d'attraction de Grenoble یان agglomération grenobloise) لە ساڵی ٢٠٢٢دا ٧٢٤٬٧٤٢ کەس بوو، ئەمەش دەیکاتە گەورەترین مێترۆپۆلیس لە ناوچەی چیاکانی ئەڵپدا، لە پێش ئینسبروک و بۆڵزانۆ. شارەکە وەک ناوەندێکی زانستیی گرنگ لە ئەورووپادا،[١] خۆی وەک «پایتەختی چیاکانی ئەڵپ» دەناسێنێت، ئەمەش بەھۆی قەبارەکەی و نزیکبوونی لە چیاکانەوە. زۆرێک لە کۆمۆنە دەوروبەرییەکان کە بەشەکەی تری ناوچەی مێترۆپۆلیتن پێکدەھێنن، چوار کۆمۆنیان لەخۆدەگرن کە ژمارەی دانیشتووانیان لە ٢٠٬٠٠٠ کەس تێدەپەڕێت: سان مارتن دێر (Saint-Martin-d'Hères)، ئیشیرۆل (Échirolles)، فۆنتێن (Fontaine) و ڤوارۆن (Voiron).
مێژووی گرێنۆبڵ بۆ زیاتر لە ٢٬٠٠٠ ساڵ پێش ئێستا دەگەڕێتەوە، بۆ ئەو سەردەمەی کە گوندێکی ھۆزی گالیی ئالۆبرۆجس (Allobroges) بوو. لە سەدەی ١١دا بوو بە پایتەختی دۆفینێ. ئەم پێگەیە، کە بەھۆی پێوەلکاندنی بە فەڕەنساوە بەھێزتر بوو، ڕێگەی پێدا کە ئابوورییەکەی پەرەپێبدات. دواتر گرێنۆبڵ بوو بە شارێکی پەرلەمانی و سەربازی لە نزیک سنووری ساڤۆی (Savoy)، کە لەو کاتەدا بەشێک بوو لە ئیمپراتۆرییەتیی ڕۆمیی پیرۆز. گەشەسەندنی پیشەسازی لە ڕێگەی چەندین قۆناغی فراوانبوونی ئابووری لە ماوەی سێ سەدەی ڕابردوودا گرنگیی گرێنۆبڵی زیاتر کرد. ئەمەش بە گەشەسەندنی پیشەسازیی دەستکێش لە سەدەی ١٨ و ١٩دا دەستی پێکرد، بە پەرەپێدانی پیشەسازییەکی بەھێزی وزەی کارۆئاوی لە کۆتاییی سەدەی ١٩ تا سەرەتای سەدەی ٢٠ بەردەوام بوو، و بە گەشەسەندنی ئابووریی دوای جەنگی جیھانیی دووەم کۆتایی پێھات، کە بە بەڕێوەچوونی دەیەمین خولی یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی زستانی لە ساڵی ١٩٦٨دا ھێمای بۆ کرا.
شارەکە گەشەی کردووە تا ببێتە یەکێک لە ناوەندە گرنگەکانی توێژینەوە، تەکنەلۆجیا و داھێنان لە ئەورووپادا، بەجۆرێک کە لە ھەر پێنج دانیشتوویەک، یەکێکیان بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ لەم بوارانەدا کار دەکات.[١][٢] گرێنۆبڵ تا ساڵی ٢٠٢٤ لەلایەن تۆڕی توێژینەوەی جیھانگیری و شارەکانی جیھانەوە وەک شارێکی جیھانی بە پلەی "sufficiency" (خۆبژێوی) پۆلێن دەکرا.[٣][٤] شارەکە لە ساڵی ٢٠٢٢دا نازناوی «پایتەختی سەوزی ئەورووپا»ی بەدەستھێنا.[٥]
سەرچاوەکان
[دەستکاری]- 1 2 Graff، James (٢٢ی ئابی ٢٠٠٤). «Secret Capitals». Time. New York. لە ڕەسەنەکە لە ٢٣ی ئابی ٢٠٠٤ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩ ھێنراوە.
- ↑ Communauté Université Grenoble Alpes (٢٣ی نیسانی ٢٠١٥). «Université Grenoble Alpes : "1 out of 5" (english version)». لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە لە ٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥. لە ١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ ھێنراوە – لەڕێگەی YouTube.
{{cite web}}: ڕاگرتنی شێوازی سەرچاوەی ١: bot: original URL status unknown (بەستەر) - ↑ «World Cities 2022». GaWC. لە ١٨ی شوباتی ٢٠٢٦ ھێنراوە.
- ↑ «World Cities 2024». GaWC. لە ١٨ی شوباتی ٢٠٢٦ ھێنراوە.
- ↑ «Grenoble as Green Capital 2022». EUROPARC Federation. ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠. لە ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ ھێنراوە.
