کەمپی بێلزێک
| کەمپی بێلزێک | |
|---|---|
 | |
| ناو بە زمانی فەرمی | Belzec |
| بەڕێوەبەر | کریستیان ویرت |
| وڵات | پۆڵەندا |
| جێ | گمینا بێلزێک |
| پۆتانی شوێن | ٥٠°٢٢′١٨″N ٢٣°٢٧′٢٧″E |
| بەشێکە لە کۆمپانیای | ئێس ئێس |
| کۆدی خشتە | camps/41 |
| وێبگە | http://www.belzec.eu/ |
 | |
بێلزێک (گۆکردن [ˈbɛu̯ʐɛt͡s]) کەمپێکی لەناوبردنی نازییەکان بوو کە لەلایەن ئێس ئێسەوە دروستکرابوو بە مەبەستی ئەنجامدانی ئۆپەراسیۆنی نھێنی ڕینھارد، پلانێک بۆ لەناوبردنی جوولەکە پۆڵەندییەکان، کە بەشێکی سەرەکی بوو لە «چارەسەری کۆتایی» کە کوشتنی نزیکەی ٦ ملیۆن جوولەکەکە بوو لە ھۆلۆکۆستدا.[١]کەمپەکە لە ١٧ی ئازاری ١٩٤٢ تا کۆتایی حوزەیرانی ١٩٤٣ کاری پێ کراوە. [٢] نزیکەی ٠.٥ کیلۆمەتر لە باشووری وێستگەی شەمەندەفەری ناوخۆیی بێلزێک بوو لە ناوچەی نیو لوبلین لە حکوومەتی گشتی پۆڵەندا داگیرکراو لەلایەن ئەڵمانیاوە. سووتاندنی لاشەکان بەردەوام بوون کە دەرھێندران لەسەر پێنج سووتێنەری ھەوای کراوە و شکاندنی ئێسکەکان تا ئازاری ١٩٤٣. [٣]
پێدەچێت لە نێوان ٤٣٠ بۆ ٥٠٠ ھەزار جوولەکە لەلایەن ئێس ئێسەوە لە بێلتێک کوژراون.[٢] [٤] ئەمەش دەبێتە سێیەم گەورەترین کەمپی لەناوبردن لە دوای ترێبلینکا و ئاوشڤیتز. تەنھا حەوت جوولەکە لە مردن ڕزگاریان بوو لە ڕێگەی کارکردن لە یەکەکانی کاری دیلەکانی کەمپ لەکاتی جەنگی جیھانیی دووەمدا؛ [٣] یەکێکیان ناسرا، [٥] بەھۆی ئیفادەی فەرمی دوای جەنگەوە. نەبوونی شایەتحاڵی بژاردەیی کە بتوانن شایەتحاڵی سەبارەت بە سروشتی ئۆپەراسیۆنی کەمپەکە بدەن، ھۆکاری سەرەکییە بۆ ئەوەی کەمپەکە سەرەڕای ژمارەیەکی زۆری قوربانییەکان بە نادیاری ماوەتەوە.[٦]
سەرچاوەکان
[دەستکاری]سەرچاوەکان
[دەستکاری]- ↑ Yad Vashem. «Wayback Machine» (PDF). لە ڕەسەنەکە (PDF) لە ١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ ئەرشیڤ کراوە. لە ١ی تەممووزی ٢٠١٣ ھێنراوە.
- 1 2 The Holocaust Encyclopedia. «Belzec». لە ڕەسەنەکە (Internet Archive) لە ٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢ ئەرشیڤ کراوە. لە ١٠ی ئایاری ٢٠١٥ ھێنراوە.
- 1 2 ARC (٢٦ی ئابی ٢٠٠٦). «Belzec Camp History». لە ڕەسەنەکە لە ٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٥ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٧ی نیسانی ٢٠١٥ ھێنراوە.
- ↑ «Collections & Exhibitions». لە ڕەسەنەکە لە ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧ ئەرشیڤ کراوە. لە ١٠ی ئایاری ٢٠١٥ ھێنراوە.
- ↑ Bergen، Doris (٢٠٠٣). War & genocide: a concise history of the Holocaust Critical issues in history. Rowman & Littlefield. لاپەڕە ١٨٥. ژپنک ٩٧٨-٠-٨٤٧٦-٩٦٣١-٤. لە ڕەسەنەکە لە ٧ی ئایاری ٢٠١٤ ئەرشیڤ کراوە.
{{cite book}}:|ئیش=چاوپۆشیی لێ کرا (یارمەتی) - ↑ «Remember Me! Honoring those who died in Belzec. Holocaust Roll of Remembrance Us www.HolocaustResearchProject.org». Alphabetical Listing. ٢٠٠٧. لە ڕەسەنەکە لە ٢٠ی ئایاری ٢٠١٩ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٧ی نیسانی ٢٠١٥ ھێنراوە.
