کێیەتی

کێیەتی یا ناسنامە یا پێناسە یا شوناس سەرجەم ئەو شتانەیە کە دەبنە نیشانەی تایبەتیی کەسێک (یا کۆمەڵێک): دانستەکانی و بیروبڕواکانی و چۆنایەتیگەلی کەسایەتی و ڕواڵەت و حاڵەت و قەڵافەتی.

لە کومەڵناسیدا، پێداگری لەسەر کێیەتیی بەکۆمەڵە، کە تێیدا کێیەتیی تاک بەتوندی بەستراوە بە ڕۆڵ و دەوری لە کۆمەڵدا. وەک پیتەر بورک دەڵێ، «کێیەتی پێمان دەبێژێ ئێمە کێین و کەسانی تریش ئاگادار دەکاتەوە کە ئێمە کێین.» دوابەدوای ئەوە، کێیەتی ھەڵسوکەوت و ئاکارمان ڕێبەرایەتی دەکا، بە «باوکان» نیشان دەدا کە چۆن وەک «باوک» ھەڵسوکەوت بکەن و، بە «پەرستاران» دەڵێ چۆن وەک «پەرستار» بجووڵنەوە.^[١]

لە دەروونناسیدا، مەبەست لە کێیەتی زۆرتر کێیەتیی کەسەکانە، یانی ئەو چۆنیەتی و تایبەتییە جیاوازانە کە تاکەکەس بێوێنە و بێھاوتا دەکا.^[٢]^[٣] لێرە، کێیەتی بەتوندی بەستراوە بە «خۆوافامکردن» (self-concept) و «خۆواخەیاڵکردن» (self-image) و «خۆواڕێزلێگرتن» (self-esteem) و تاکایەتییەوە. ^[٤] کێیەتیی تاک جێگرتووە، بەڵام لە ھەمان کاتدا گرێدراوە بە تانوپۆ و ھەلومەرجەوە و، ھەر خەریکی خۆڕاھێنان و گۆڕانە. کێیەتیی ھەر کەس، سەرەڕای سروشتی وەک ئاو ڕەوانی، بە ھۆی ئەوە کە بنەڕەتی لە ھەستکردن بە «خۆ»یەکی بێناوبڕ و بەردەوامدا چەقیوە، ئەغڵەب بە چەشنی کاتەگۆرییەکی سەقامگیر و ھەمیشەحازر دەرکی پێ دەکرێ.^[٥]

سەرچاوەکان

↑ Burke، Peter (2020)، Kivisto، Peter (ed.)، «Identity»، The Cambridge Handbook of Social Theory: Volume 2: Contemporary Theories and Issues، بەرگی ٢، Cambridge: Cambridge University Press، لاپەڕە ٦٣–٧٨، ژپنک ٩٧٨-١-١٠٧-١٦٢٦٩-٣، لە ٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ ھێنراوە
↑ «APA Dictionary of Psychology». dictionary.apa.org (بە ئینگلیزی). لە ٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ ھێنراوە.
↑ Cheek، Jonathan M. (1989)، Buss، David M.؛ Cantor، Nancy (eds.)، «Identity Orientations and Self-Interpretation»، Personality Psychology: Recent Trends and Emerging Directions (بە ئینگلیزی)، New York, NY: Springer US، لاپەڕە ٢٧٥–٢٨٥، doi:١٠.١٠٠٧/٩٧٨-١-٤٦٨٤-٠٦٣٤-٤_٢١، ژپنک ٩٧٨-١-٤٦٨٤-٠٦٣٤-٤، لە ٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ ھێنراوە
↑ Rex، John؛ Mason، David؛ Mason، David S. (٢٤ی حوزەیرانی ١٩٨٨). Theories of Race and Ethnic Relations (بە ئینگلیزی). Cambridge University Press. ژپنک ٩٧٨-٠-٥٢١-٣٦٩٣٩-٨.
↑ Kurzwelly، Jonatan (٣ی نیسانی ٢٠١٩). «Being German, Paraguayan and Germanino: Exploring the Relation Between Social and Personal Identity». Identity. ١٩ (2): ١٤٤–١٥٦. doi:١٠.١٠٨٠/١٥٢٨٣٤٨٨.٢٠١٩.١٦٠٤٣٤٨. ISSN ١٥٢٨-٣٤٨٨.

[1] Burke، Peter (2020)، Kivisto، Peter (ed.)، «Identity»، The Cambridge Handbook of Social Theory: Volume 2: Contemporary Theories and Issues، بەرگی ٢، Cambridge: Cambridge University Press، لاپەڕە ٦٣–٧٨، ژپنک ٩٧٨-١-١٠٧-١٦٢٦٩-٣، لە ٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ ھێنراوە

[2] «APA Dictionary of Psychology». dictionary.apa.org (بە ئینگلیزی). لە ٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ ھێنراوە.

[3] Cheek، Jonathan M. (1989)، Buss، David M.؛ Cantor، Nancy (eds.)، «Identity Orientations and Self-Interpretation»، Personality Psychology: Recent Trends and Emerging Directions (بە ئینگلیزی)، New York, NY: Springer US، لاپەڕە ٢٧٥–٢٨٥، doi:١٠.١٠٠٧/٩٧٨-١-٤٦٨٤-٠٦٣٤-٤_٢١، ژپنک ٩٧٨-١-٤٦٨٤-٠٦٣٤-٤، لە ٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ ھێنراوە

[4] Rex، John؛ Mason، David؛ Mason، David S. (٢٤ی حوزەیرانی ١٩٨٨). Theories of Race and Ethnic Relations (بە ئینگلیزی). Cambridge University Press. ژپنک ٩٧٨-٠-٥٢١-٣٦٩٣٩-٨.

[5] Kurzwelly، Jonatan (٣ی نیسانی ٢٠١٩). «Being German, Paraguayan and Germanino: Exploring the Relation Between Social and Personal Identity». Identity. ١٩ (2): ١٤٤–١٥٦. doi:١٠.١٠٨٠/١٥٢٨٣٤٨٨.٢٠١٩.١٦٠٤٣٤٨. ISSN ١٥٢٨-٣٤٨٨.

[١]

[٢]

[٣]

[٤]

[٥]