کیمیای سەوز
 | ئەم وتارە چەند کێشەیەکی ھەیە. تکایە یارمەتی باشترکردنی بدە یان ئەم کێشانە لەسەر پەڕەی لێدوانەکەی باس بکە. (فێربە کەی و چۆن ئەم داڕێژەیە لابەریت)
|
کیمیای سەوز (بە ئینگلیزی: Green chemistry) کە ھاوشێوەی کیمیای بەردەوام (Sustainable chemistry)یان کیمیای بازنەیییە (Circular chemistry)، بوارێکە لە زانستی کیمیا و ئەندازیاریی کیمیا کە سەرنج دەخاتە سەر دیزاینکردنی ئەو بەرھەم و پرۆسانەی کە بەکارھێنان و بەرھەمھێنانی ماددە مەترسیدارەکان کەم دەکەنەوە یان بە تەواوی نەیانھێڵن.
جیاوازی لەگەڵ کیمیای ژینگەدا
[دەستکاری]بۆ تێگەیشتن لەم جیاوازییە پێویستە ئاماژە بەم دوو خاڵە بکرێت:
- کیمیای ژینگە: سەرنج دەخاتە سەر کاریگەرییەکانی ماددە کیمیایییە پیسکەرەکان لەسەر سروشت.
- کیمیای سەوز: سەرنج دەخاتە سەر کاریگەریی ژینگەییی خودی زانستی کیمیا، لەوانەش کەمکردنەوەی بەکاربردنی سەرچاوە نوێ نەبووەوەکان و دۆزینەوەی ڕێگەی تەکنەلۆجی بۆ ڕێگریکردن لە پیسبوونی ژینگە.
ئامانجە سەرەکییەکانی کیمیای سەوز بریتین لە دیزاینکردنی گەرد، ماددە، بەرھەم، و پرۆسەی وا کە لە ڕووی بەکارھێنانی سەرچاوەکانەوە کاراتر بن و لە بنەڕەتیشەوە سەلامەتتر بن، کە دەکرێت ئەم ئامانجانە لە چەندین بواری جیاوازدا جێبەجێ بکرێن.
ئەمانەش ببینە
[دەستکاری]سەرچاوەکان
[دەستکاری]- "Green Chemistry". United States Environmental Protection Agency. 28ی حوزەیرانی ٢٠٠٦.
- Sheldon, R. A. ; Arends, I. W. C. E. ; Hanefeld, U. (2007). Green Chemistry and Catalysis. ISBN 978-3-527-61100-3.
- Clark, J. H. (1999). "Green chemistry: Challenges and opportunities". Green Chemistry. 1: 1–8.
- "Green Chemistry". LibreTexts. 6 February 2015. Retrieved 2 February 2025.
