کۆمەڵگەھا باگێرا
کۆمەڵگەھا باگێرا | |
|---|---|
 گوندی کۆمەڵگەھا باگێرا | |
  کۆمەڵگەھا باگێرا جێگەی لە باشووری کوردستاندا  کۆمەڵگەھا باگێرا جێگە لە عێراقدا  کۆمەڵگەھا باگێرا جێگە لە ئاسیادا | |
| پۆتانەکان: 36°57′59″N 43°10′12″E / 36.96646°N 43.16993°Eپۆتانەکان: 36°57′59″N 43°10′12″E / 36.96646°N 43.16993°E | |
| وڵات |  عێراق |
| ھەرێم |  کوردستان[١]باشووری کوردستان[٢] |
| پارێزگا | پارێزگای دھۆک |
| قەزا | قەزای دھۆک |
| ناحیە | ناحیەی زاویتە |
| بەرزایی | ٨٩٦ مەتر (٢٬٩٤٠ پێ) |
| زمان و ئایین | |
| • زمان | کوردی(کرمانجی) |
| • ئایین | ئیسلام(سوننە) |
| • ب پ م(٢٠١٧) | ٠٬٧٥٨[٣] بەرز · ٢٦مین |
| ناوچەی کاتی | UTC+٣:٣٠ (ناوچەی کاتی) |
| • ھاوین (DST) | UTC+٤:٣٠ (ھاوین) |
| تەلەفۆن | ٠٠٩٦٤ |
کۆمەڵگەھا باگێرا یان باگێرا، (بە عەرەبی: مجمع باکیرا)، (بە ئینگلیزی: Bagera collective) یەکێکە لە گوندەکانی ناحیەی زاویتە، قەزای دھۆک، پارێزگای دھۆک، باشووری کوردستان لە عێراق.[٤][٥][٦] دەکەوێتە باکووری شارۆچکەی زاویتە بە دووری (٩)کم.[٧]
جوگرافیا
[دەستکاری]باگێرا دەکەوێتە کۆئۆردینیاتی 36.96678°N 43.16931°E لەناو دامێنی شاخاوییەکاندا کە بە دار و لەوەڕگەی سروشتی داپۆشراون. بە چەند گوندێکی بچووک دەورە دراوە، لە کاتێکدا ڕێگا ناوخۆییەکان بە قەزای ئامێدی و گوندەکانی دراوسێی ناحیەی شیلادزێ و ناحیەی دێرەلووکەوە دەبەستنەوە. زەوی ناوچەکە شاخاوی و گردە و دۆڵی بچووکی تێدایە کە بۆ کشتوکاڵی نەریتی و بەخێوکردنی ئاژەڵ بەکاردەھێنرێت.[٨]
مێژوو
[دەستکاری]- کۆمەڵگەھا باگێرا دوای شاڵاوی ئەنفال درووستکرا بۆ کۆکردنەوەی گوندنشینانی ڕاگوێزراو، دوو گوندیکە ھەیە بە ناوی باگێرای ژێری(باگێرا نسارا) و باگێرا ژووری، لەبەرئەوەی نزیک ئەم دوو گوندە دروستکرا بۆیە ھەمان ناویان پێدا.
- باگێرا یەکێکە لە شارۆچکە کۆنەکانی پارێزگای دھۆک و پێدەچێت سەرچاوەکەی بۆ کۆمەڵگە کشتوکاڵییە تەقلیدییە گوندنشینەکان بگەڕێتەوە. ھاوشێوەی باقی دەڤەری دھۆک لە ھەشتاکانی سەدەی ڕابردوودا لە کاتی شاڵاوی ئەنفالدا تووشی ئاوارەبوون بووەوە و بەشێکی زۆر لە دانیشتووانی بەرەو شارە گەورەکانی وەک دھۆک و ھەولێر ڕاگوێزران.
- لە ساڵی ٢٠٢٠دا لە چوارچێوەی ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکاندا بۆ سەر پارتی کرێکارانی کوردستان (پەکەکە)، جەرگەی شارۆچکەکە کەوتە بەر ھێرشی ئاسمانی تورکیا، ئەمەش بووە ھۆی ئاوارەبوونی کاتی بەشێک لە خێزانەکان بەرەو گوندەکانی دراوسێ.[٩]
دانیشتوان
[دەستکاری]ژمارەی دانیشتوانی کۆمەڵگەھا باگێرا تەنھا بە چەند سەد کەسێک دەخەمڵێندرێت کە زۆربەیان سەر بە خێزانە کوردەکانن کە خەریکی کشتوکاڵ و ئاژەڵدارین. تا ئێستا ھیچ سەرژمێرییەکی فەرمی لەو شارۆچکەیە ئەنجام نەدراوە.
پەروەردە
[دەستکاری]شارۆچکەکە قوتابخانەیەکی بچووکی سەرەتایی ھەیە کە لە دوای ساڵی ٢٠٠٣ لەلایەن حکوومەتی ھەرێمی کوردستانەوە دامەزراوە بۆ دابینکردنی خوێندنی سەرەتایی بۆ منداڵانی ئەو ناوچەیە، بەڵام بەھۆی کەمی ژمارەی دانیشتوانەکەیەوە ھێشتا خزمەتگوزاری پەروەردەیی سنووردارە.[١٠]
سەرچاوەکان
[دەستکاری]- ↑ «ئاڵای ھەرێمی کوردستان». KRG. لە ٩ی ئابی ٢٠٢٣ ھێنراوە.
- ↑ «دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم». KRG. لە ٩ی ئابی ٢٠٢٣ ھێنراوە.
- ↑ «Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab». hdi.globaldatalab.org (بە ئینگلیزی). لە ١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨ ھێنراوە.
- ↑ دکتۆر عبدوڵڵا غفور. «جوگرافیای کوردستان» (PDF) (بە کوردی). لە ١ی ئایاری ٢٠٢٤ ھێنراوە.
{{cite web}}: ڕاگرتنی شێوازی سەرچاوەی ١: زمانی نەناسراو (بەستەر) - ↑ دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور. «کوردستان دابەشی کارگێری و ترێتۆری 1927-1997» (بە کوردی). لە ١ی ئایاری ٢٠٢٤ ھێنراوە.
{{cite web}}: ڕاگرتنی شێوازی سەرچاوەی ١: زمانی نەناسراو (بەستەر) - ↑ «ماددەی ١٤٠» (PDF) (بە عەرەبی). لە ١ی ئایاری ٢٠٢٤ ھێنراوە.
{{cite web}}: ڕاگرتنی شێوازی سەرچاوەی ١: زمانی نەناسراو (بەستەر) - ↑ https://www.geonames.org/99237/republic-of-iraq.html
- ↑ https://mapcarta.com/Map
- ↑ https://web.archive.org/web/20201008182900/https://www.rudaw.net/arabic/kurdistan/200620202
- ↑ http://www.krg.org/articles/detail.asp?rnr=87&lngnr=14&anr=18675%5B%5D
