بۆ ناوەڕۆک بازبدە

کڵێسای ئەدڤێنتیستی ڕۆژی حەوتەم

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
کڵێسای ئەدڤێنتیستی ڕۆژی حەوتەم
بەشێکە لەSeventh-day Adventism
دامەزران٢١ی ئایاری ١٨٦٣
بابەتی لاوەکیSabbath in seventh-day churches
ناو بە زمانی فەرمیSeventh-day Adventist Church
ئایینمەسیحییەت
دامەزرێنەرJoseph Bates، Ellen G. White، James S. White، J. N. Andrews
دەسەڵاتGeneral Conference of Seventh-day Adventists
ئەندامیAssociation of Christian Churches in Germany، Association of Evangelical Free Churches، Verband Deutscher Zeitschriftenverleger، Bundesverband Kulturarbeit in der evangelischen Jugend
شوێنی دامەزرانBattle Creek
شوێنی بارەگاکانSilver Spring
بابەتی سەرەکیlifestance organisation
لە پێشMillerism
لە دوایSeventh Day Adventist Reform Movement، True and Free Seventh-day Adventists، Shepherd's Rod
وێبگەhttps://www.adventist.org
ناوچەworldwide
نوێنەرایەتیSeventh-day Adventism
تاگی "ستەک ئێکسچەینج"https://christianity.stackexchange.com/tags/seventh-day-adventists

کڵێسای ئەدڤێنتستی ڕۆژی حەوتەم («ئێس دی ئەی»)[١] ئەدڤێنتستێکی مەزھەبی مەسیحییە[٢][٣] کە بەھۆی ڕەچاوکردنی شەممە[٤] جیا دەکرێتەوە، کە ڕۆژی حەوتەمی ھەفتەیە لە ڕۆژژمێری زایینی و ڕۆژژمێری عیبریدا، وەک شەممە؛[٣] جەختکردنەوەی لەسەر ھاتنەوەی دووەمی نزیکی (ئەدڤێنت) عیسای مەسیح؛ و سۆتێریۆلۆژیی نەمانخوازییەکەی. ئەم مەزھەبە لە بزووتنەوەی میلەریستەکان لە ویلایەتە یەکگرتووەکان لە ناوەڕاستی سەدەی ١٩یەمدا گەشەی کرد، و لە ١٨٦٣دا بە ڕەسمی دامەزرا.[٥][٦]

لە نێو دامەزرێنەرە ھاوبەشەکانیدا ئێلین جی وایت ھەبوو، کە نووسینە بەرفراوانەکانی تا ئێستاش لەلایەن کڵێساوە بە گرینگ تەماشا دەکرێن.[٧] ئەدڤێنتستەکانی ڕۆژی حەوتەم ئێلین جی وایتیان بە پێغەمبەرانی ناو پەرتووکی پیرۆز چواندووە.[٨]

ھەندێک لە خواناسی کڵێسای ئەدڤێنتستی ڕۆژی حەوتەم لەگەڵ فێرکارییە باوەکانی مەسیحیی ئینجیلیدا دەگونجێت، وەک سیانەی پیرۆز و ھەڵەنەکردنی پەرتووکی پیرۆز. فێرکارییە دواڕۆژناسییە جیاکەرەوەکان بریتین لە خەوی ڕۆح، دۆکتۆرینی دادگاییکردنی لێکۆڵینەوەیی و نەمانخوازی. کڵێساکە جەخت لەسەر پەیڕەوکردنی یاسای خۆراکی جوولەکە دەکاتەوە، داکۆکی لە ڕووەکخۆری دەکات، و ڕوانینە گشتگیرییەکەی بۆ سرووشتی مرۆڤ—واتە جەستە، ڕۆح و دەروون یەکەیەکی لێکنەپچڕاو پێکدەھێنن.[٩] کڵێساکە خاوەنی ئەو باوەڕەیە کە «خودا گەردوونی دروست کردووە، و لە دروستکردنێکی شەش ڕۆژەی ئەم دوایییەدا ئاسمان و زەوی و دەریا و ھەموو ئەوانەی تێیدایە دروست کردووە، و لە ڕۆژی حەوتەمدا پشووی داوە.» ھاوسەرگیری وەک یەکێتییەکی تەمەن درێژ لە نێوان پیاو و ژنێکدا پێناسە دەکرێت. ھاتنەوەی دووەمی مەسیح و زیندووبوونەوەی مردووەکان لە نێو باوەڕە فەرمییەکاندان.[١٠]

کڵێسای جیھانی لەلایەن کۆنفرانسی گشتیی ئەدڤێنتستەکانی ڕۆژی حەوتەمەوە بەڕێوە دەبرێت، لەگەڵ ناوچە بچووکترەکان کە لەلایەن بەشەکان، یەکێتییەکان، کۆنفرانسە ناوخۆیییەکان، و نێردراوە ناوخۆیییەکانەوە بەڕێوە دەبرێن. کڵێسای ئەدڤێنتستی ڕۆژی حەوتەم لە ٢٠١٦دا «یەکێکە لەو کڵێسانەی کە خێراترین گەشەکردن و زۆرترین بڵاوبوونەوەیان ھەیە لەسەرانسەری جیھاندا»،[٣] کە ئەندامی تێپەڕبووی ٢٤ ملیۆن کەسی ھەیە. لە ئایاری ٢٠٠٧دا، دوازدەھەمین گەورەترین دەستەی ئایینیی پرۆتێستانت بووە لە جیھاندا و شەشەمین گەورەترین دەستەی ئایینیی زۆر نێونەتەوەیی بووە.

لە ڕووی نەتەوەیی و کولتوورییەوە ھەمەجۆرە و ئامادەییی مژدەدەری لە زیاتر لە ٢١٥ وڵات و ناوچەدا دەپارێزێت.[١١][١٢] کڵێساکە زیاتر لە ٧،٥٠٠ خوێندنگە بەڕێوە دەبات بە دامەزراوەکانی دوای ناوەندییەوە، چەندین نەخۆشخانە، و خانەی بڵاوکردنەوە لەسەرانسەری جیھاندا، ڕێکخراوێکی یارمەتیی مرۆیی کە بە دەزگای گەشەپێدان و فریاگوزاریی ئەدڤێنتست (ئادرا) ناسراوە و کارە بێ باجەکان وەک کۆمپانیای تەندروستی و خۆشگوزەرانیی سانیتاریۆم،[١٣] کە داھاتەکەیان بەشدارە لە چالاکییە خێرخوازی و ئایینییەکانی کڵێساکە.

سەرچاوەکان

[دەستکاری]
  1. ↑ King، Tamiya (٢٨ی ئەیلوولی ٢٠١٧). «Seventh Day Adventist Wedding Ceremony». Oureverydaylife. لە ١٩ی ئابی ٢٠٢٣ ھێنراوە.
  2. ↑ Queen، Edward L.؛ Prothero، Stephen R.؛ Shattuck، Gardiner H. (2009). «Seventh-day Adventist Church». Encyclopedia of American religious history. بەرگی 3 (چاپی 3rd). نیویۆرک: Infobase Publishing. لاپەڕە 913. ژپنک ٩٧٨-٠-٨١٦٠-٦٦٦٠-٥.
  3. 1 2 3 Feichtinger، Christian (٢٠١٦). «Seventh-day Adventists: An Apocalyptic Christian Movement in Search for Identity». لە Hunt، Stephen J. (ed.). Handbook of Global Contemporary Christianity: Movements, Institutions, and Allegiance. Brill Handbooks on Contemporary Religion. بەرگی ١٢. لیدن: Brill Publishers. لاپەڕە ٣٨٢–٤٠١. doi:١٠.١١٦٣/٩٧٨٩٠٠٤٣١٠٧٨٠_٠١٩. ژپنک ٩٧٨-٩٠-٠٤-٢٦٥٣٩-٤. ISSN ١٨٧٤-٦٦٩١.
  4. ↑ Lipka، Michael (٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥). «A closer look at Seventh-day Adventists in America». ناوەندی توێژینەوەی پیو. لە ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ ھێنراوە.
  5. ↑ «News In Brief». The Washington Post. ٨ی تەممووزی ١٩٩٥. لە ١٨ی تەممووزی ٢٠٢٣ ھێنراوە.
  6. ↑ Tevington، Andrew. «Denominations have differing views about religious holidays». The Oklahoman. لە ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٤ ھێنراوە.
  7. ↑ Ronald L. Numbers, "Prophetess of Health: A Study of Ellen G. White" (3rd ed. 2008) pp. xxiii–xxiv.
  8. ↑ «Ellen G. White». adventist.org (بە ئینگلیزی). لە ٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ٢١ی شوباتی ٢٠٢٦ ھێنراوە.
  9. ↑ Arnoldi، Tina (١٣ی ئازاری ٢٠٢٠). «The Holistic Approach to Care in the Adventist Church». Theravive.
  10. ↑ «What do Seventh Day Adventists Really Believe? | adventist.org». www.adventist.org. لە ڕەسەنەکە لە ١ی شوباتی ٢٠٢٣ ئەرشیڤ کراوە. لە ٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ ھێنراوە.
  11. ↑ «Seventh-day Adventist World Church Statistics». Office of Archives and Statistics, General Conference of Seventh-day Adventists. کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩. لە ڕەسەنەکە لە ١٩ی ئەیلوولی ٢٠١٢ ئەرشیڤ کراوە. لە ٤ی ئەیلوولی ٢٠١١ ھێنراوە.
  12. ↑ «Statistical report. Annual council of the General Conference Committee, October 9–14, 2009» (PDF). ٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٠٩. لە ڕەسەنەکە (PDF) لە ١٥ی نیسانی ٢٠١٠ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٣ی ئازاری ٢٠١٠ ھێنراوە.
  13. ↑ «Lifting the lid on Sanitarium – Business News». The New Zealand Herald (بە New Zealand English). ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٢. لە ڕەسەنەکە لە ١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ ئەرشیڤ کراوە. لە ١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ ھێنراوە.
ویکیمیدیا کامنز میدیای پەیوەندیداری بە کڵێسای ئەدڤێنتیستی ڕۆژی حەوتەم تێدایە.
وەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=کڵێسای_ئەدڤێنتیستی_ڕۆژی_حەوتەم&oldid=1592390»