کوردەکان لە تورکمانستان

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
باز بدە بۆ: ڕێدۆزی، گەڕان
کوردە تورکمانستانییەکان
ژمارەی سەرجەمی دانیشتووان
٦٠٩٧ (%٠،١)
(سەرژمێری ١٩٩٥)[١]
٥٠٠٠٠
(خەمڵاندن)[٢]
ناوچەکان بە ژمارەی دانیشتوانی بەرچاو
عەشقاباد، بەیرامەلی، فرجیزا، کەرەکالا، ماری و نزیک ڕووباری ئەتریک و کپەداغ.[٣][٤][٥][٦]
زمانەکان

کوردی, ڕووسی, تورکمانی

ئایین

مەسیحییەت, موسوڵمانی سوننە, موسوڵمانی شیعە و ئێزیدی[٧][٨]

مەبەست لە کوردەکان لە تورکمانستان ئەو کۆمەڵەیەیە کە لە لەدایکبوو یان نیشتەجێی تورکمانستانن و لە بنەچەدا کوردن. لە سەدەی ١٧دا، شا عەبباسی یەکەمی سەفەوی و نادر شای ئەفشاری گەلەهۆزێکی کوردی نیشتەجێکرد لەسەر سنووری نێوان تورکمانستان و ئێران. کوردی زیاتر هاتنە تورکمانستان لە سەدەی ١٩دا بۆ دۆزینەوەی خاکی داگیرنەکراو و خۆڕایی و دەربازبوون لە قاتوقڕی.

دوای هەڵوەشاندنەوەی کوردستانی سوور، گەلێ کورد ڕاگوێزران بۆ تورکمانستان. ستالین گەلێ کوردی ڕاگواست لەقەوقازەوە بۆ تورکمانستان لە ١٩٣٧ و دووبارە لە ١٩٤٤دا. لە ١٩٨٠کانەوە، کوردەکانی تورکمانستان کەوتونەتە بەر پڕۆگرامی تێکەڵکردن و تواندنەوە کە لەلایەن حکومەتەوە کۆمەکدەکرێ. لە سەردەمی کۆماری سۆشیالیستی سۆڤێتی تورکمان, کوردەکان خاوەنی ڕۆژنامە و خوێندنگەی خۆیانبوون، بەڵام لە سەربەخۆیی تورکمانستانەوە، سفرمراد نیازف، سەرۆکی تورکمانستان،زۆربەی زۆری ئەو خوێندنگانەی داخستووە کە تورکمانی نین.

زۆرینەی کوردە تورکمانستانییەکان موسوڵمانی سوننەن، لەگەڵ کەمینەیەکی موسوڵمانی شیعەش بوونیان هەیە. کوردە مەسیحی، شیعە، و ئێزیدییەکان توشی چەڵەمە هاتوون چونکە ناتوانن پڕاکتیزەی ئاینییان بکەن نە شێوەیەکی ئازاد.

زۆربەی ئەو نەخشانەی کە کوردەکانی خۆراسان نیشاندەدەن وایدەردەخەن کە کوردەکانی تورکمانستانیش بەشێکن لەوان و بەهۆی جیاکردنەوەی سنوورەوە دابڕاون لە یەکتری.

دانیشتوان[دەستکاری]

ساڵ دانیشتوان تێبینی
١٩٢٦[٩] ٢،٣٠٨ لە کۆماری سۆشیالیستی سۆڤێتی تورکمان
١٩٣٦[١٠] ١،٩٥٤ لە کۆماری سۆشیالیستی سۆڤێتی تورکمان
١٩٥٩[١١] ٢،٢٦٣ لە کۆماری سۆشیالیستی سۆڤێتی تورکمان
١٩٧٠[١٢] ٢،٩٣٣ لە کۆماری سۆشیالیستی سۆڤێتی تورکمان
١٩٧٩[١٣] ٣،٥٢١ لە کۆماری سۆشیالیستی سۆڤێتی تورکمان
١٩٨٩[١٤] ٤،٣٨٧ لە کۆماری سۆشیالیستی سۆڤێتی تورکمان
١٩٩٥[١] ٦،٠٩٧ (%٠،١) لە تورکمانستان





سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. ١٫٠ ١٫١ Lua error in مۆدیوول:Citation/CS1/Date_validation at line 33: attempt to compare number with nil.
  2. Ismet Chériff Vanly, "The Kurds in the Soviet Union", in: Philip G. Kreyenbroek & S. Sperl (eds.), The Kurds: A Contemporary Overview (London: Routledge, 1992). pg 164: Table based on 1990 estimates: Turkmenistan (50,000)
  3. Lua error in مۆدیوول:Citation/CS1/Date_validation at line 33: attempt to compare number with nil.
  4. Lua error in مۆدیوول:Citation/CS1/Date_validation at line 33: attempt to compare number with nil.
  5. Lua error in مۆدیوول:Citation/CS1/Date_validation at line 33: attempt to compare number with nil.
  6. Lua error in مۆدیوول:Citation/CS1/Date_validation at line 33: attempt to compare number with nil.
  7. Lua error in مۆدیوول:Citation/CS1/Date_validation at line 33: attempt to compare number with nil.
  8. Lua error in مۆدیوول:Citation/CS1/Date_validation at line 33: attempt to compare number with nil.
  9. Lua error in مۆدیوول:Citation/CS1/Date_validation at line 33: attempt to compare number with nil.
  10. Lua error in مۆدیوول:Citation/CS1/Date_validation at line 33: attempt to compare number with nil.
  11. Lua error in مۆدیوول:Citation/CS1/Date_validation at line 33: attempt to compare number with nil.
  12. Lua error in مۆدیوول:Citation/CS1/Date_validation at line 33: attempt to compare number with nil.
  13. Lua error in مۆدیوول:Citation/CS1/Date_validation at line 33: attempt to compare number with nil.
  14. Lua error in مۆدیوول:Citation/CS1/Date_validation at line 33: attempt to compare number with nil.