کانی بەلاڤێ

کانی بەلاڤێ
کانی بەلاڤێ
گوند
	گوندی کانی بەلاڤێ
	کانی بەلاڤێ جێگەی لە باشووری کوردستاندا کانی بەلاڤێ جێگە لە عێراقدا کانی بەلاڤێ جێگە لە ئاسیادا
	پۆتانەکان: 37°10′42″N 43°11′08″E / 37.17822°N 43.18548°Eپۆتانەکان: 37°10′42″N 43°11′08″E / 37.17822°N 43.18548°E
وڵات	عێراق
ھەرێم	کوردستان; باشووری کوردستان
پارێزگا	پارێزگای دھۆک
قەزا	قەزای ئامێدی
ناحیە	ناحیەی بامەڕنێ
بەرزایی	١١٢٨ مەتر (٣٬٧٠١ پێ)
زمان و ئایین
• زمان	کوردی(کرمانجی) و سریانی
• ئایین	مەسیحی
• ب پ م(٢٠١٧)	٠٬٧٥٨; بەرز · ٢٦مین
ناوچەی کاتی	UTC+٣:٣٠ (ناوچەی کاتی)
• ھاوین (DST)	UTC+٤:٣٠ (ھاوین)
تەلەفۆن	٠٠٩٦٤

کانی بەلاڤێ (بە عەرەبی: کانی بلافی)، (بە ئینگلیزی: Kani Balavi، بە سوریانی: ܟܢܝ ܒܠܦ̮) یەکێکە لە گوندەکانی ناحیەی بامەڕنێ، قەزای ئامێدی، پارێزگای دھۆک، باشووری کوردستان لە عێراق.^[٤]^[٥]^[٦] دەکەوێتە ڕۆژاوای شارۆچکەی بامەڕنێ بە دووری (٢٣)کم.^[٧]

لە گوندەکەدا کڵێسایەکی مارت مریەم ھەیە.^[٨]

مێژوو

کانی بەلاڤێ لە ساڵی ١٨٥٠دا ٢٠-٣٠ بنەماڵەی ئاشووری لێ نیشتەجێ بوون. دوای جینۆسایدی ئاشوورییەکان لە جەنگی جیھانیی یەکەمدا، پەنابەرە ئاشوورییەکانی ئاشیتە لە تورکیا لە کانی بەلاڤێ نیشتەجێ بوون و تا ساڵی ١٩٣٣، ژمارەی دانیشتووانی گوندەکە ١١٠ کەس بوو. لەو ساڵەدا لە کاتی کۆمەڵکوژیی سێمێل لەلایەن سوپای عێراقەوە تاڵان کرا و سووتێنرا.^[٩] لە ساڵی ١٩٣٨دا ٢٠ بنەماڵەیان کانی بەلاڤێ نیشتەجێ کرد. گوندەکە کۆمەڵگەیەکی بچووکی جولەکەکانی ھەبووە کە چەند خێزانێک پێکھاتبوون تا ساڵی ١٩٤٩ ڕۆیشتن.^[١٠]

ژمارەی دانیشتووانی بە پێی سەرژمێریی عێراق لە ساڵی ١٩٥٧ بۆ ١٩٠ ئاشووری زیادی کردووە و لە ساڵی ١٩٦١دا ٧٠ خێزان لە ٣٥ خانوودا بوون. دانیشتوانی گوندەکە بۆ ماوەیەکی کاتی ھەڵھاتن و پەنایان بۆ شوێنێکی تر برد لە کاتی شەڕی یەکەمی عێراق-کورد لە ساڵانی شەستەکاندا، و دواتر گەڕانەوە. کانی بەلاڤێ لە کاتی شاڵاوی ئەنفالدا لە ساڵی ١٩٨٨ لەلایەن سوپای عێراقەوە لەناوبرا، و دانیشتوانەکەی بە زۆر دەرکران.^[١١]

١٥ بنەماڵەی ئاشووری گەڕانەوە و کانی بەلاڤێیان ئاوەدانکردەوە، بەڵام باس لەوە کرا کە کوردانی گوندەکانی دراوسێ لە ساڵی ١٩٩٢ بە شێوەیەکی نایاسایی دەستیان بەسەر سەرچاوە ئاوییەکانی گوندەکەدا گرتووە و خانوویان لەسەر زەوی گوندنشینان دروست کردووە. لە سەرەتای ساڵی ٢٠٠٩دا، ٧٢ ئاشووری ئاوارە و لەگەڵ ١٩ بنەماڵە لە کانی بەلاڤێ نیشتەجێ بوون. تا ساڵی ٢٠١١ لیژنەی باڵای کاروباری مەسیحییەکان ٣٩ خانوو و کڵێسا و ھۆڵی کۆمەڵایەتی دروستکردبوو و ژێرخانی گوندەکەی پەرەپێدا.^[١٢]

لە ساڵی ٢٠١٢دا مەزەندە کرا کە ١٥ ئاشووری کە ھەموویان لایەنگری کڵێسای ئاشووریی ڕۆژھەڵات بوون، نیشتەجێی کانی بەلاڤێ بوون.^[١٣] لە مانگی ئابی ٢٠١٤دا، کەنیسەی ئاشووری ڕێکخراوی فریاگوزاری ڕۆژھەڵات ڕاپۆرتی دابوو کە ٤٥ خێزانی ئاشووری ئاوارە لە گوندەکەدا ھەن، و کۆمەڵەی فریاگوزاری ئاشووری لە مانگی نۆڤەمبەردا ھاوکاری مرۆیی پێشکەش کرد.^[١٤] ھەتا ساڵی ٢٠٢١، ٢٩ ئاشووری لە کانی بەلاڤێ نیشتەجێن.^[١٥]

سەرچاوەکان

↑ «ئاڵای ھەرێمی کوردستان». KRG. لە ٩ی ئابی ٢٠٢٣ ھێنراوە.
↑ «دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم». KRG. لە ٩ی ئابی ٢٠٢٣ ھێنراوە.
↑ «Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab». hdi.globaldatalab.org (بە ئینگلیزی). لە ١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨ ھێنراوە.
↑ دکتۆر عبدوڵڵا غفور. «جوگرافیای کوردستان» (PDF) (بە کوردی). لە ١ی ئایاری ٢٠٢٤ ھێنراوە.{{cite web}}: ڕاگرتنی شێوازی سەرچاوەی ١: زمانی نەناسراو (بەستەر)
↑ دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور. «کوردستان دابەشی کارگێری و ترێتۆری 1927-1997» (بە کوردی). لە ١ی ئایاری ٢٠٢٤ ھێنراوە.{{cite web}}: ڕاگرتنی شێوازی سەرچاوەی ١: زمانی نەناسراو (بەستەر)
↑ «ماددەی ١٤٠» (PDF) (بە عەرەبی). لە ڕەسەنەکە (PDF) لە ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ ئەرشیڤ کراوە. لە ١ی ئایاری ٢٠٢٤ ھێنراوە.{{cite web}}: ڕاگرتنی شێوازی سەرچاوەی ١: زمانی نەناسراو (بەستەر)
↑ https://www.geonames.org/99237/republic-of-iraq.html
↑ Donabed, Sargon George (2015). Reforging a Forgotten History: Iraq and the Assyrians in the Twentieth Century. Edinburgh University Press
↑ https://utoronto.scholaris.ca/server/api/core/bitstreams/3ae867a1-c19c-48c5-a75a-daa1fc2c9335/content
↑ https://web.archive.org/web/20180206141338/https://www.ishtartv.com/en/viewarticle,35272.html
↑ «وەشانی ئەرشیڤکراو» (PDF). لە ڕەسەنەکە (PDF) لە ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ ھێنراوە.
↑ http://www.aina.org/reports/acetste.pdf
↑ https://web.archive.org/web/20201124160429/http://www.mena-rf.org/maps-downloads.html
↑ https://web.archive.org/web/20210305162653/https://www.theacero.org/relief-campaign-full-force/
↑ http://www.assyrianaidiraq.org/sites/default/files/report_files/AASI_Report%202014.pdf

[1] «ئاڵای ھەرێمی کوردستان». KRG. لە ٩ی ئابی ٢٠٢٣ ھێنراوە.

[2] «دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم». KRG. لە ٩ی ئابی ٢٠٢٣ ھێنراوە.

[GlobalDataLab-3] «Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab». hdi.globaldatalab.org (بە ئینگلیزی). لە ١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨ ھێنراوە.

[4] دکتۆر عبدوڵڵا غفور. «جوگرافیای کوردستان» (PDF) (بە کوردی). لە ١ی ئایاری ٢٠٢٤ ھێنراوە.{{cite web}}: ڕاگرتنی شێوازی سەرچاوەی ١: زمانی نەناسراو (بەستەر)

[5] دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور. «کوردستان دابەشی کارگێری و ترێتۆری 1927-1997» (بە کوردی). لە ١ی ئایاری ٢٠٢٤ ھێنراوە.{{cite web}}: ڕاگرتنی شێوازی سەرچاوەی ١: زمانی نەناسراو (بەستەر)

[6] «ماددەی ١٤٠» (PDF) (بە عەرەبی). لە ڕەسەنەکە (PDF) لە ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ ئەرشیڤ کراوە. لە ١ی ئایاری ٢٠٢٤ ھێنراوە.{{cite web}}: ڕاگرتنی شێوازی سەرچاوەی ١: زمانی نەناسراو (بەستەر)

[7] ttps://www.geonames.org/99237/republic-of-iraq.html

[8] Donabed, Sargon George (2015). Reforging a Forgotten History: Iraq and the Assyrians in the Twentieth Century. Edinburgh University Press

[9] ttps://utoronto.scholaris.ca/server/api/core/bitstreams/3ae867a1-c19c-48c5-a75a-daa1fc2c9335/content

[10] ttps://web.archive.org/web/20180206141338/https://www.ishtartv.com/en/viewarticle,35272.html

[11] «وەشانی ئەرشیڤکراو» (PDF). لە ڕەسەنەکە (PDF) لە ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ ھێنراوە.

[12] ttp://www.aina.org/reports/acetste.pdf

[13] ttps://web.archive.org/web/20201124160429/http://www.mena-rf.org/maps-downloads.html

[14] ttps://web.archive.org/web/20210305162653/https://www.theacero.org/relief-campaign-full-force/

[15] ttp://www.assyrianaidiraq.org/sites/default/files/report_files/AASI_Report%202014.pdf

[١]

[٢]

[٣]

[٤]

[٥]

[٦]

[٧]

[٨]

[٩]

[١٠]

[١١]

[١٢]

[١٣]

[١٤]

[١٥]