ڤۆڵتێر

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
باز بدە بۆ: ڕێدۆزی، گەڕان
فرانسوا- ماری ئەروێ
لەدایکبوون ۲۱ی نۆڤەمبەری ۱٦۹٤
پاریس ، فەڕەنسا
مەرگ ۳٠ی مای ۱۷۷۸ (تەمەنی ۸۳ ساڵی)
پاریس، فەڕەنسا
شوێنی گۆڕ شاپان (شامپەین)
نەتەوە فەڕەنسی
ناوەکانی تر ڤۆڵتێر
پیشە نوسەر و شانۆنوس و فەیلەسوف
ئایین مەسیحی کاثۆلیک
دایک و باوک فڕانسوا ئەڕوێ و ماری مارگارێت


فرانسوا- ماریی ئەرۆیت (بە فەڕەنسی: François-Marie Arouet) بە نازناوی ڤۆڵتێر لە ٢١ نۆڤێمبەری ساڵی ١٦٩٤ لە پاریسی پایتەختی فەرەنسا لەدایک بووە. یەکێک بووە لەو فەیلەسووفانەی پێداگری لە مافی تاک کردووە و دژایەتی تەواوی مەسیح و بڕوای مەسیحیەتی کردووە. دەسەڵاتی ئەوان و پاشاکانی چەرخی ناوەڕاستی بە پەرداخێک بیرەناساندووە.

دەڵێت:دەسەڵاتدارەکان وەک ئەو کەفە وان کە ئەکەونە سەر لێواری پەرداخەکەو بەفوویەک ئەکەونە خوارەوە، بنی پەرداخەکەش کە خڵتە‌یە و کەس نایخواتەوە ئەو کەسانەن کە ھەمیشە لەھەوڵی ئاژاوە و تێکدانی کۆمەڵگادان، ئەوەی دەکەوێتە ناوەڕاستی پەرداخەکە، بیرەکەیە کە چێژێکی خۆش ئەبەخشێت، ئەمەی بە خەڵک و کۆمەڵگا بەراوورد کردووە( شوبھاندووە). کەمەبەستی گەڕانەوەی سەروەری و دەسەلات بووە بۆ خەڵک.

ڤۆڵتێر لە ٣٠ مای ١٧٧٨ واتە نزیکی ١٠ ساڵ پێش ھەڵگیرساندنی شۆڕشی فەرەنسا دەمرێت.