ژەهراوی بوونی خوێن

ژەھراوی بوونی خوێن
گۆڕانی ڕەنگی پێست و ھەوکردن بەھۆی ژەھراوی یان بۆگەن بوونی خوێنەوە.
تایبەتمەندی	نەخۆشییە چڵکییەکان

ژەھراوی بوونی خوێن یان بۆگەن بوونی خوێن (بە ئینگلیزی: Sepsis) حاڵەتێکی مەترسیدارە بۆ سەر ژیان و کاتێک ڕوو دەدات کە وەڵامدانەوەی جەستە بۆ ھەوکردن ببێتە ھۆی برینداربوونی شانە و ئەندامەکانی خۆی. ئەم نەخۆشییە ھەموو کەسێک تووشی دەبێت بەڵام ئەو کەسانەی کە بە تەمەنن، زۆر گەنجن، دووگیانن یان کێشەی تری تەندروستییان ھەیە، مەترسی زیاتریان لەسەرە. [١] [٢].

ھۆکارەکان

ھەر جۆرە ھەوکردنێک دەبێتە ھۆی ژەھراوی بوونی خوێن. لەوانە ھەوکردنی بەکتریا، ڤایرۆسی یان قارچکی. باوترین ھۆکارەکانی بریتین لە ھەوکردنی: [٣]

• سییەکان، وەک سیەسۆ.
• گورچیلە، میزڵدان و بەشەکانی تری کۆئەندامی میز.
• کۆئەندامی ھەرس.
• سووڕی خوێن.
• شوێنی قەستەرە.
• برین یاخوود سووتاویی.

نیشانەکانی

ئەگەر بەپەلە چارەسەر نەکرێت، دەبێتە ھۆی تێکچوونی شانەکان، لەکارکەوتنی ئەندامەکان و مردن. نیشانەکانی بریتین لە:

• تا، لەرز یان ھەستکردن بە سەرمایەکی زۆر. [٤]
• سەرلێشێواوی یان سەرسووڕان.
• ھەناسە تەنگی.
• خێرا لێدانی دڵ.
• دابەزینی پەستانی خوێن.
• ئازارێکی زۆر یان ناڕەحەتی.
• ئارەقکردن یاخوود تەڕبوونی پێست.
• کەم میزکردن.

چارەسەرکردن

چارەسەری ژەھراوی بوونی خوێن بریتییە لە پێدانی دژە زیندەیی و شلە لە ڕێگەی خوێنبەرەوە، بەکارھێنانی دەرمان بۆ بەرزکردنەوەی پەستانی خوێن ئەگەر پێویست بوو، زیادکردنی ھەناسەدان و کارکردنی ئەندامەکان لەگەڵ لابردنی سەرچاوەی ھەوکردنەکە. [٥]

سەرچاوەکان

https://www.cdc.gov/sepsis/basic/qa.html .1

2. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/sepsis

٣. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/sepsis/symptoms-causes/syc-20351214

4.- 5. https://www.cdc.gov/sepsis/