بۆ ناوەڕۆک بازبدە

ڕەنگەکانی پان ئێرانیزم

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە

ڕەنگی پان ئێرانیزم بریتین لە ڕەنگە سەرەکییەکانی سوور، سپی، سەوز، و ڕەنگی لاوەکی زەرد یان زێڕ. ئەو ڕەنگانەن کە لەسەر ئاڵای زۆربەی دەوڵەت و نەتەوەکانی ئێران بەکارھێندراون. بەکارھێنانیان ھێمای بنەچەی ھاوبەشی گەلە ئێرانییەکانە.[١][٢][٣]

مێژوو

[دەستکاری]

ڕەنگەکانی پان ئێرانی لە سەردەمی کۆنەوە بوونی ھەیە. بەپێی ئاڤێستا، دانیشتووانی ئازادی تەواوی کۆمەڵگەی ئێرانی کۆن دابەش بوون بەسەر سێ چیندا کە ھەریەکەیان پەیوەست بوون بە ڕەنگێکی دیاریکراوەوە:[٤]

  • دەسەڵاتدارانی سەربازی (ئاڤێستانی: raθaē-štar) – ڕەنگی سوور، ھێمای ئازایەتی سەربازی و خوێن و خۆبەختکردنە بەناوی نموونە بەرزەکانەوە، بۆیە بە ڕێزدارترین و بەرزترین دادەنرێت؛
  • ناوەند (āθravan) – ڕەنگی سپی، ھێمای ڕۆحانییەت، پاکی ئەخلاقی، پاکوخاوێنی و پیرۆزییە؛
  • شوانکارەکان (vāstrya fšuyant) ‒ ڕەنگی سەوز، کۆمەڵگەی جووتیاران و ھێمای سروشت و گەنجی و خۆشگوزەرانییە.[٥]

تا ئەمڕۆش لەو کۆمەڵگانە، سوور ھێمای بەختەوەری، شادی و خۆشییە، سپی مانای پاکی و ڕوونی، سەوزیش مانای گەنجی و خۆشگوزەرانییە.[٦]

نەریتی بەکارھێنانی ڕەنگی سوور و سپی و سەوز لە ئیمپراتۆریەتیی ھەخامەنشی دامەزرا و لەو کاتەوە بەردەوام بەکار ھێندراوە.[٧]

ئاڵاکانی ئێستا

[دەستکاری]

ئاڵای پێشوو

[دەستکاری]

ئەمانەش ببینە

[دەستکاری]

سەرچاوەکان

[دەستکاری]
  1. admin (١٤ی شوباتی ٢٠٢٣). «میدانید پرچم ایران از چه سالی سه ڕنگ شد ؟». چاپ مهام (بە فارسی). لە ١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ ھێنراوە.
  2. میزان، خبرگزاری (۲۳ی ۰۱ی ۱۴۰۰). «پرچم ایران از چه زمانی سه ڕنگ شد؟». fa (بە فارسی). لە ١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ ھێنراوە. {{cite web}}: نرخەکانی ڕێکەوت بپشکنە لە: |ڕێکەوت= (یارمەتی)ڕاگرتنی شێوازی سەرچاوەی ١: خاڵبەندیی زیادە (بەستەر)
  3. TABNAK، تابناک | (۲۷ی ۰۱ی ۱۳۹۹). «رنگ های پرچم ایران نشانه چیست؟». fa (بە فارسی). لە ١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ ھێنراوە. {{cite web}}: نرخەکانی ڕێکەوت بپشکنە لە: |ڕێکەوت= (یارمەتی)
  4. Гафуров، Б. Г. Таджики. Древнейшая, древняя и средневековая история. لاپەڕە ٣١.
  5. Bahar، Mehrdad (١٩٨٤). پژوهشی در اساطیر ایران. لاپەڕە ٧٤. ژپنک ٩٦٤-٤١٦-٠٤٥-٢.
  6. Зоолишоева Ш. Ф. Символика цвета в шугнано-рушанской национальной одежде // Языки и этнография «Крыши мира». СПб. : «Петербургское Востоковедение» , 2005. — 112 с. — стр. 39 / ISBN 5-85803-304-0
  7. Ksenofont, Anabasis. King I, Chapter X