ڕۆژگیرانی ١٢ی ئابی ٢٠٢٦

ڕۆژگیرانی ١٢ی ئابی ٢٠٢٦
وڵات	ڕووسیا، دانمارک، ئایسلەند، پورتوگال، ئیسپانیا
پۆتانی شوێن	٦٥°١٣′٠″N ٢٥°١٣′٣٦″W، ٦٥°١٢′٠″N ٢٥°١٢′٠″W، ٦٥°١٢′٠″N ٢٥°١٢′٠″W
کۆدی خشتە	9566
کاتی ڕوودان	١٢ی ئابی ٢٠٢٦
Saros cycle of eclipse	Solar Saros 126
لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە

ڕۆژگیرانێکی تەواو لە گرێی دابەزینی خولگەی مانگدا لە ڕۆژی چوارشەممە، ١٢ی ئابی ٢٠٢٦ ڕوویدا، بە گەورەییی ١٫٠٣٨٦. ڕۆژگیران کاتێک ڕوودەدات کە مانگ دەکەوێتە نێوان زەوی و خۆر، و بە تەواوی یان بەشەکی بینینی خۆر بۆ بینەرێک لەسەر زەوی دەشارێتەوە. ڕۆژگیرانی تەواو کاتێک ڕوودەدات کە تیرەی دیاری مانگ لە هی خۆر گەورەتر بێت، و هەموو تیشکی ڕاستەوخۆی خۆر دەگرێت. تەواویی ڕۆژگیرانەکە لەسەر ڕێڕەوێکی تەسک بەسەر ڕووی زەویدا ڕوودەدات، لە کاتێکدا ڕۆژگیرانی بەشەکی بەسەر ناوچەیەکی دەوروبەری بە پانیی هەزاران کیلۆمەتر دەبینرێت. لەبەر ئەوەی ڕۆژگیرانەکە نزیکەی ٢٫٣ ڕۆژ دوای نزیکترین خاڵی مانگ لە زەوی (لە ١٠ی ئابی ٢٠٢٦، کاتژمێر ١١:١٨ بە کاتی جیھانیی ھەماھەنگ) ڕوویدا، تیرەی دیاری مانگ لە ڕووی بینینەوە زۆر گەورەتر دەرکەوت.

ڕێڕەوی ڕۆژگیرانی تەواو بەسەر باکووری سیبریا، جەمسەری باکوور، گرینلەند، ئایسلەند، ئۆقیانووسی ئەتڵەسی، باکووری ئیسپانیا، بەشێکی بچووک لە باکووری ڕۆژهەڵاتی پورتوگال، دەریای ناوین و دوورگەکانی بالیاریکدا تێپەڕی. خاڵەکانی زۆرترین ماوە و گەورەترین ڕۆژگیران تەنیا ٤٥ kiloمەتر (٢٨ میل) لە کەناراوەکانی ڕۆژئاوای ئایسلەندەوە لە نزیک ٦٥°٣٠' باکوور و ٢٥°٢٥' ڕۆژئاوا بوون، کە تێیدا تەواویی ڕۆژگیرانەکە ٢ خولەک و ١٨٫٢ چرکەی خایاند. بەشێکی نائاسایی سەرەتای ڕێڕەوی ڕۆژگیرانی تەواو، لە ڕۆژهەڵاتەوە بۆ ڕۆژئاوا لە ڕووسیاوە بەرەو گرینلەند تێپەڕی، و کەمێک لە جەمسەری باکوور دوور کەوتەوە. ڕۆژگیرانی بەشەکی زیاتر لە ٩٠٪ی خۆری لە ئیرلەند، بەریتانیای مەزن، پورتوگال، فەڕەنسا، ئیتاڵیا، بەڵکان و باکووری ئەفریقا داپۆشی و بە ڕێژەیەکی کەمتر لە زۆربەی ئەورووپا، ڕۆژئاوای ئەفریقا و باکووری ئەمریکای باکوور بینرا. ڕۆژگیرانی تەواو بەسەر باکووری ئیسپانیادا لە کەناراوەکانی ئەتڵەسییەوە بۆ کەناراوەکانی دەریای ناوین و هەروەها دوورگەکانی بالیاریک تێپەڕی. ڕۆژگیرانی تەواو لە شارەکانی لا کۆرونیا، ڤالەنسیا، ساراگۆسا، پاڵما و بیلباو بینرا، بەڵام هەردوو شاری مەدرید و بارسێلۆنا کەمێک لە دەرەوەی ڕێڕەوی ڕۆژگیرانی تەواودا بوون.

دواین ڕۆژگیرانی تەواو لە کیشوەری ئەورووپا لە ٢٩ی ئازاری ٢٠٠٦ ڕوویدابوو، و دواین لە بەشی کیشوەریی یەکێتیی ئەورووپا لە ١١ی ئابی ١٩٩٩ ڕوویدابوو. ئەمە یەکەمین ڕۆژگیرانی تەواو بوو کە لە ئایسلەند ببینرێت لە دوای ٣٠ی حوزەیرانی ١٩٥٤، کە ئەویش سەر بە زنجیرەی سارۆسی ١٢٦ (گرێی دابەزین) بوو، و تاکە ڕۆژگیرانە کە لە سەدەی بیست و یەکەمدا لەوێ ڕووبدات؛ ڕۆژگیرانی تەواوی دواتر کە لەسەر ئایسلەند دەبینرێت لە ساڵی ٢١٩٦ دەبێت. دواین ڕۆژگیرانی تەواو کە لە خاکی ئێستای ئیسپانیا پێش ساڵی ٢٠٢٦ بینرابێت لە ٢ی تشرینی یەکەمی ١٩٥٩ ڕوویدابوو، کە تێیدا ڕۆژگیرانی تەواو تەنها لە دوورگەکانی کەناری بینرابوو. ڕۆژگیرانی تەواوی دواتر کە لە ئیسپانیا دەبینرێت کەمتر لە ساڵێکی تر لە ٢ی ئابی ٢٠٢٧ ڕوودەدات.