چەمی موراد

چەمی موراد
Origin of the watercourse	کێوی ئارارات
دەمی ئاوەکە	فورات
Basin country	تورکیا
کیشوەر	ئاسیا
وڵات	تورکیا
ناوچەی جوگرافی	Q13053953، Muş Valley
پۆتانی شوێن	٣٩°٢٢′٥٤″N ٤٣°١٨′٥٢″E، ٣٨°٥٢′٢٩″N ٣٨°٤٧′٣٨″E
Carries thoroughfare	Q21696830
لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە

چەمی موراد ھەروەھا پێی دەوترێت ڕۆژھەڵاتی فورات (بە تورکی: Murat Nehri، بە کوردی: Çemê Miradê، بە ئەرمەنی: Արածանի)، سەرچاوەیەکی سەرەکی ڕووباری فوراتە. یۆنانی و ڕۆمانە کۆنەکان بە ڕووباری ئارسانیا ناویان دەبرد (بە Ancient Greek: Ἀρσανίας). لە نزیک چیای ئارارات لە باکووری دەریاچەی وان، لە باکووری کوردستان سەرچاوە دەگرێت و بەرەو ڕۆژاوا دەڕژێت بۆ ماوەی ٧٢٢ کم لە ڕێگەی زەوییە شاخاوییەکانەوە. پێش دروستکردنی بەنداوی کەبان، چەمی موراد پەیوەست بوو بە ڕووباری قەرەسوو یان ڕۆژاوای فورات ١٠ کم باکووری شوێنی بەنداوەکە و ١٣ کم باکووری شارۆچکەی کەبان.

لە پارێزگای مووش، ڕووبارەکە لە نزیک تۆکلوو بەھۆی بەنداوی ئەلپەسەلان-١ دەوەستێنرێت، کە لە ساڵی ٢٠٠٩ تەواو کرا. بەنداوی ئەلپەسەلان-٢ لە ساڵی ٢٠٢١ تەواو کرا و لە خوارووی ئەلپەسەلان-١ ھەڵکەوتووە. ڕووبارەکە تێکەڵی حەوزی بەنداوی کەبان دەبێت، کە سەردەمانێک گەورەترین بەنداوی تورکیا بوو، کە لە ساڵی ١٩٧٤ تەواو کرا و وزەی کارەبا دابین دەکات.

لە پارێزگاکانی بینگۆل و خارپێت، کالێھان ئێنێرجی پلانی بۆ چوار بەنداو لەسەر ڕووبارەکە داناوە: لە سەرەوە بۆ خوارەوە، بەنداوی سەرەوەی کالێکۆی، بەنداوی خوارەوەی کالێکۆی، بەنداوی بێیھانی ١، و بەنداوی بێیھانی ٢. بەنداوەکانی بێیھانی ١ و سەرەوەی کالێکۆی پێشتر تەواو کراون. کاتێک ھەموویان تەواو بوون، ھەر چوار بەنداوەکە پێکەوە توانای دامەزراوی کۆکراوەی ١،٨٥٥ مێگاواتیان دەبێت.