چاوی لەندەن
| چاوی لەندەن | |
| London Eye | |
.jpeg) چاوی لەندەن، یەکێک لە دیارترین ھێماکانی شاری لەندەن.} | |
| زانیاریی گشتی | |
|---|---|
| جۆری باڵەخانە | چەرخی بینین (Observation wheel) |
| شوێن | لەندەن، ئینگلتەرا |
| ناونیشان | ڕیڤەرساید بیڵدینگ، کاونتی ھۆڵ، لەندەن SE1 7PB |
| ماڵپەڕ | www |
| دروستکردن | |
| دەستپێکی دروستکردن | ١٩٩٨ |
| بەرواری تەواوبوون | ١٩٩٩ |
| تێچوو | ٧٠ ملیۆن پاوەندی ستەرلینگ |
| خاوەن | Merlin Entertainments |
| نژیاروان | Marks Barfield Architects (جولیا بارفیڵد و دەیڤید مارکس) |
| زانیاریی پێکھاتە | |
| بەرزی | ١٣٥ مەتر (٤٤٣ پێ) |
چاوی لەندەن (بە ئینگلیزی: London Eye)، کە بە چەرخی ھەزارە (Millennium Wheel)ش ناسراوە، چەرخێکی بینینی گەورەی کۆڵەکەی ئازادە کە دەکەوێتە کەناری باشووری ڕووباری تەمز لە لەندەن. ئەم پێکھاتەیە بە یەکێک لە دیارترین ھێماکانی ئاسۆی لەندەن و پڕبینەرترین شوێنی گەشتیاریی بە پارەی شانشینی یەکگرتوو دادەنرێت.[١][٢]
مێژوو و نەخشەسازیی
[دەستکاری]بیرۆکەی چاوی لەندەن لەلایەن ھاوسەران و نژیاروانان، جولیا بارفیڵد و دەیڤید مارکس، وەک بەشێک لە پێشبڕکێیەک بۆ نەخشاندنی یادگارییەک بۆ ھاتنی ھەزارەی نوێ لە ساڵی ١٩٩٣ پێشکەش کرا. سەرەڕای ئەوەی کە پێشنیازەکەیان لە پێشبڕکێکەدا سەرکەوتوو نەبوو، بەڵام بڕیاریان دا خۆیان پڕۆژەکە بھێننە دی. بە پشتیوانیی دارایی لەلایەن کۆمپانیای بریتش ئایر وەیز (British Airways)، کارەکانی دروستکردن لە ساڵی ١٩٩٨ دەستی پێ کرد.[٣]
پێکھاتە پۆڵایینەکە لە ھۆڵەندا دروست کرا و بەشەکانی لەڕێگەی ڕووباری تەمزەوە گواسترانەوە بۆ شوێنی مەبەست. چەرخەکە بە شێوەی ئاسۆیی لەسەر ڕووبارەکە کۆکرا، پاشان لە پڕۆسەیەکی ئەندازیاریی ئاڵۆزدا بە ھێواشی بەرز کرایەوە تا گەیشتە شێوەی ستوونیی خۆی. چاوی لەندەن لە ٣١ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٩ لەلایەن سەرۆک وەزیرانی ئەوکات، تۆنی بلێر، بە فەرمی کرایەوە، بەڵام بەھۆی ھەندێک کێشەی تەکنیکییەوە، لە ٩ی ئازاری ٢٠٠٠ بەڕووی خەڵکدا کرایەوە.[١]
.JPG)
پێکھاتە و تایبەتمەندییەکان
[دەستکاری]چاوی لەندەن بەرزییەکەی ١٣٥ مەتر (٤٤٣ پێ) و تیرەی بازنەکەی ١٢٠ مەتر (٣٩٤ پێ)ە. کاتێک دروست کرا، بەرزترین چەرخی بینین بوو لە جیھاندا. نەخشە ستوونییەکەی، کە تێیدا تەواوی پێکھاتەکە لە یەک لاوە بە ستوونێکی 'A' شێوە ڕاگیراوە، وای کردووە کە دیمەنێکی کراوە و بێ بەربەست لەسەر ڕووباری تەمزەوە ھەبێت.[٢]
خانەکان: چەرخەکە خاوەنی ٣٢ خانەی ھێلکەیی شوشەییە کە بە تەواوی ھەواگۆڕکێیان بۆ کراوە. ھەر خانەیەک نوێنەرایەتیی یەکێک لە شارۆچکەکانی لەندەن دەکات و دەتوانێت ٢٥ سەرنشین لەخۆ بگرێت. شایەنی باسە کە خانەکان ژمارەیان لە ١ تا ٣٣ دانراوە، بەڵام ژمارە ١٣ بەھۆی باوەڕی بەختی خراپ (شووم) لابراوە.[٤]
خێرایی: یەک سووڕانەوەی تەواوی چەرخەکە نزیکەی ٣٠ خولەک دەخایەنێت. خێراییەکەی کە ٢٦ سانتیمەتر لە چرکەیەکدایە، ئەوەندە ھێواشە کە سەرنشینان دەتوانن بەبێ وەستانی چەرخەکە سوار بن و دابەزن، تەنھا لە دۆخی تایبەتدا (وەک یارمەتیدانی بەساڵاچووان یان کەمئەندامان) چەرخەکە ڕادەگیرێت.[١]
گرنگیی کەلتووری و گەشتیاری
[دەستکاری]چاوی لەندەن بە خێرایی بوو بە یەکێک لە گرنگترین شوێنە گەشتیارییەکانی لەندەن و ساڵانە ملیۆنان سەردانیکەری ھەیە. لە ڕۆژێکی ڕووندا، لە لووتکەی چەرخەکەوە دەتوانرێت تا دووریی ٤٠ کیلۆمەتر (٢٥ میل) ببینرێت. ئەم شوێنە بووەتە خاڵێکی سەرەکی بۆ ئاھەنگگێڕانە نیشتمانییەکان، بەتایبەتی ئاھەنگی سەری ساڵی نوێ کە نمایشێکی گەورەی یارییە ئاگرینەکانی تێدا ئەنجام دەدرێت.[٥]
پێشانگا
[دەستکاری]
دیمەنێکی پانۆرامایی ڕووباری تەمز و چاوی لەندەن.
دیمەنی خوارەوە لە یەکێک لە خانەکانی چاوی لەندەنەوە.
ڕیزی چاوەڕوانی بۆ چاوی لەندەن لە ساڵی ٢٠١١.
سەرچاوەکان
[دەستکاری]- 1 2 3 «London Eye». لە ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ ھێنراوە.
- 1 2 «London Eye». لە ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ ھێنراوە.
- ↑ «About Us - The London Eye». لە ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ ھێنراوە.
- ↑ «Interesting Facts about the London Eye». لە ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ ھێنراوە.
- ↑ «Everything You Need to Know About the London Eye». لە ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ ھێنراوە.
