بۆ ناوەڕۆک بازبدە

پێڕستی شۆفێرانی فۆرمولا یەک

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
ئەو وڵاتانەی کە بە زێڕ تیشک خراوەتە سەر ئەو وڵاتانەی کە پاڵەوانی جیھانی فۆرمۆلا یەکیان بەرھەم ھێناوە. ئەو وڵاتانەی بە ڕەنگی سەوز تیشک خراوەتە سەر ئەو وڵاتانەی کە براوەی پێشبڕکێی فۆرمۆلا یەکیان بەرھەم ھێناوە، لەکاتێکدا ئەو وڵاتانەی بە ڕەنگی شین تیشک خراوەتە سەر ئەو وڵاتانەی کە تەنھا ڕکابەری فۆرمۆلا یەکیان بەرھەم ھێناوە. ئەڵمانیای ڕۆژھەڵات و ڕۆژاوا لەگەڵ ئەڵمانیای ئێستادا تێکەڵکران و بوونە یەک وڵات، لەکاتێکدا زیمبابۆی ئێستا وەک بەدیلێک بۆ ڕۆدێسیا تیشک دەخرێتە سەر.

فۆرمولا ١ کە کورتکراوەتەوە بە F1، بەرزترین پۆلی پێشبڕکێی ماتۆری تایەی کراوەیە کە لەلایەن Fédération Internationale de l'Automobile (FIA) پێناسە کراوە، کە دەستەی بەرێوەبەری جیھانی وەرزشی ماتۆرانە.[١] «فۆرمولا» لە ناوەکەدا ئاماژەیە بۆ کۆمەڵێک یاسا کە دەبێت ھەموو بەشداربووان و ئۆتۆمبێلەکان پابەندبن پێیەوە.[٢] وەرزی پاڵەوانێتی جیھانی فۆرمۆلا یەک ساڵانە بەڕێوەدەچێت. پێکدێت لە زنجیرەیەک پێشبڕکێ، کە بە گراند پری ناسراوە، بە شێوەیەکی گشتی لەسەر بازنەکانی دروستکراوی مەبەست و لە ھەندێک حاڵەتدا، لەسەر شەقامە داخراوەکانی شارەکان ئەنجام دەدرێن.[٣] شۆفێران بەپێی شوێنی کۆتاییھێنانیان لە ھەر پێشبڕکێیەکدا خاڵیان پێدەدرێت و ئەو شۆفێرەی زۆرترین خاڵ لە ھەر پێشبڕکێیەکدا کۆدەکاتەوە تاجی پاڵەوانی جیھانی شۆفێرانی ئەو ساڵەی لەسەرە.[٤] تا ساڵی ٢٠٢٥ی پێشبڕکێی گەورەی ھەنگاریا، ٧٨١ شۆفێری فۆرمۆلا یەک لە٤١ نەتەوەی جیاوازدا ھەبوون کە لانیکەم یەکێکیان لە ١١٣٩ پێشبڕکێی پاڵەوانێتی جیھانی FIA دەستپێکردووە لە دوای یەکەم پێشبڕکێی لەو جۆرە،[٥][٦][٧] پێشبڕکێی گەورەی بەریتانیا لە ساڵی 1950.[٨]

مایکل شوماخەر و لویس ھامیلتۆن کە حەوت جار پاڵەوانن، ژمارەی پێوانەیی زۆرترین پاڵەوانێتییان بەدەستەوەیە.[٩][١٠] ھەروەھا ھامیلتۆن خاوەنی ژمارەی پێوانەیی زۆرترین سەرکەوتنی بەدەستھێناوە بە ١٠٥ بردنەوە،[١١] زۆرترین بردنەوەی ھەیە بە ١٠٤،[١٢] زۆرترین Grands Prix بە ٤٬٩٧١٫٥،[١٣][١٤] پۆدیۆمی بەدەستھێناوە بە ٢٠٢ دەست پێدەکات (415).[١٥] شانشینی یەکگرتوو زۆرترین وڵاتی نوێنەرایەتی ھەیە، کە ١٦٣ شۆفێری بەرھەمھێناوە.[١٦] نۆ وڵات تەنھا بە یەک وڵات نوێنەرایەتی دەکرێن.[٥] چین بووە دوایین وڵات کە شۆفێرێک نوێنەرایەتی دەکات کاتێک ژۆو گوانیو یەکەم یاری خۆی لە فۆرمۆلا یەک لە پێشبڕکێی گەورەی بەحرەین لە ساڵی ٢٠٢٢ ئەنجامدا و شۆفێری بۆ ئەلفا ڕۆمیۆ کرد.[١٧] دوایین شۆفێران کە یەکەم یاری خۆیان لە فۆرمۆلا یەکدا ئەنجامداوە بریتین لە کیمی ئەنتۆنێلی و گابرێل بۆرتۆلێتۆ و ئیسحاق ھاگار کە یەکەم یاری خۆیان لە پێشبڕکێی گەورەی ئوسترالیا لە ساڵی ٢٠٢٥ ئەنجامدا.[١٨]

ئەم لیستە ھەموو ئەو شۆفێرانە دەگرێتەوە کە بەشدارییان لە پێشبڕکێیەکی پاڵەوانێتی جیھانیدا کردووە، لەنێویاندا ١٠٤ بەشداربووی پێشبڕکێی ئیندیاناپۆلیس ٥٠٠ لە نێوان ١٩٥٠ بۆ ١٩٦٠ کاتێک کە خولێکی پاڵەوانێتی جیھانی پێکھێناوە (ھەرچەندە بەپێی یاساکانی فۆرمۆلا یەک بەڕێوەنەچووە یان لەلایەن FIA سزا نەدراوە).[١٩]

شۆفێران

[دەستکاری]
کلیل
کۆد واتا
~ ئەو شۆفێرە لە ٢٠٢٥ بەشداری پێشبڕکێکانی کردووە و پاڵەوانێتی جیھانی شۆفێرانی بەدەستھێناوە.
* ئەو شۆفێرە لە ساڵی ٢٠٢٥ بەشداری پێشبڕکێکانی کردووە و پاڵەوانێتی جیھانی شۆفێرانی نەبردووەتەوە.
^ ئەو شۆفێرە پاڵەوانێتی جیھانی شۆفێرانی بردەوە و لە ساڵی ٢٠٢٥ بەشداری نەکرد.

ئەم لیستە وردە لەگەڵ پێشبڕکێی گەورەی ھەنگاریا بۆ ساڵی ٢٠٢٥. ئەو شۆفێرانە ناگرێتەوە کە تەنھا بەشدارییان لە مەشقی ھەینیدا کردووە و لە ڕاستیدا ناویان بۆ پێشبڕکێکە تۆمار نەکردووە.

بەپێی وڵات

[دەستکاری]

شۆفێران لە ٤١ وڵاتەوە چوونەتە پێشبڕکێکانی پاڵەوانێتی جیھانی. شانشینی یەکگرتوو زۆرترین نوێنەرایەتی ھەیە و ١٦٣ شۆفێری تێدایە. [ئ] ئەمریکا بە ١٦٠ شۆفێر لە دوای ئەوەوە دێت. لە نێوان ساڵانی ١٩٥٠ و ١٩٦٠، ئیندیاناپۆلیسی ئەمریکی ٥٠٠ کە بە دەگمەن لەلایەن شۆفێرانی دەرەوەی ئەمریکاوە کێبڕکێی لەسەر دەکرا، بەشێک بوو لە پاڵەوانێتی جیھانی (بەڵام لەلایەن FIA سزا نەدرا و لەبری ئەوە لەلایەن AAA لە ساڵانی ١٩٥٠–١٩٥٥ یان USAC لە ١٩٥٦–١٩٦٠سزادرا). بەگشتی ٥٨ شۆفێری ئەمریکی دەستیان بە پێشبڕکێکانی پاڵەوانێتی جیھانی کردووە کە لەلایەن FIA گەمارۆدراوە. ئیتاڵیا بە ١٠٠ شۆفێر پلەی سێیەمی گرتووە. نۆ لەو وڵاتانە نوێنەرایەتیان کرد لە یەکەم پێشبڕکێی پێشبڕکێی گەورەی بەریتانیا لە ساڵی ١٩٥٠, و دوایین وڵات کە نوێنەرایەتیان کرد چینە، لەگەڵ ژۆ گوانیۆ یەکەم جار لە پێشبڕکێی گەورەی بەحرەین لە ساڵی ٢٠٢٢ بەشداری کرد. ئامارەکان لە پێشبڕکێی گەورەی ھەنگاریا لە ساڵی ٢٠٢٥ دا وردن.

تێبینی

[دەستکاری]
  1. ↑ Three of these drivers participated in World Championship events, but as داڕێژە:Ill-WD2 entries only: توم بریدغر، داڕێژە:Ill-WD2, and برایان ھارت (some sources omit these drivers as a result[٢٠]). They were ineligible for points (see list of points scoring systems for more information).

ئاماژەکان

[دەستکاری]
گشتی
  • Small، Steve (١٩٩٤). The Guinness Complete Grand Prix Who's Who. Enfield: Guinness Publishing. ژپنک ٠-٨٥١١٢-٧٠٢-٩.
  • Griffiths، Trevor R. (کانوونی یەکەمی ١٩٩٧) [1992]. Grand Prix: The Complete Guide (چاپی 3rd). Enderby: Blitz Editions. ژپنک ١-٨٥٦٠٥-٣٩١-١.
  • «F1 - The Official Home of Formula 1® Racing». لە ڕەسەنەکە لە ١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧ ئەرشیڤ کراوە. لە ١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ ھێنراوە.
  • «Latest Formula 1 Breaking News - Grandprix.com». لە ڕەسەنەکە لە ٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠ ئەرشیڤ کراوە. لە ١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ ھێنراوە.
  • Twite, Mike. "De Tomaso: Italian Precision with Brute Force", in Northey, Tom, editor. World of Automobiles, Volume 5, pp. 531–2. London: Orbis, 1974.
تایبەت
  1. ↑ داڕێژە:استشهاد بوويب
  2. ↑ Williamson، Martin. «A brief history of Formula One». لە ڕەسەنەکە لە ٦ی نیسانی ٢٠١٥ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠ ھێنراوە.
  3. ↑ Hughes، Mark؛ Tremayne، David (٢٠٠٢). The Concise Encyclopedia of Formula 1. Parragon. لاپەڕە ٨٢–٨٣. ژپنک ٩٧٨-٠-٧٥٢٥-٨٧٦٦-٠. {{cite book}}: زیاتر لە یەک دانە لە |بەستەری نووسەر2= و |بەستەری نووسەر= دیاری کراوە (یارمەتی)
  4. ↑ داڕێژە:استشهاد بوويب
  5. 1 2 «F1 News, Drivers, Results - Formula 1 Live Online». لە ٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ٣ی ئابی ٢٠٢٥ ھێنراوە.
  6. ↑ «All-Time Calendar - ChicaneF1.com». لە ٢٥ی ئازاری ٢٠٢٥ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ٣ی ئابی ٢٠٢٥ ھێنراوە.
  7. ↑ «Statistics Drivers - Grands Prix - Number • STATS F1». www.statsf1.com. لە ٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٥ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ٣ی ئابی ٢٠٢٥ ھێنراوە.
  8. ↑ «British GP is secure - Ecclestone». ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٠٩. لە ڕەسەنەکە لە ٣١ی تەممووزی ٢٠١٧ ئەرشیڤ کراوە. لە ١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠ ھێنراوە.
  9. ↑ Diepraam، Mattijs (٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩). «6th Gear - Years in Gear - European & World Champions». لە ڕەسەنەکە لە ٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ ئەرشیڤ کراوە. لە ١٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٠ ھێنراوە.
  10. ↑ «Drivers' championships - ChicaneF1.com». لە ڕەسەنەکە لە ٥ی تەممووزی ٢٠٢٠ ئەرشیڤ کراوە. لە ١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٠ ھێنراوە.
  11. ↑ Diepraam، Mattijs؛ Young، Rob (١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠). «6th Gear - Years in Gear - World Championship Grand Prix wins». 8W. لە ڕەسەنەکە لە ١٤ی نیسانی ٢٠١٦ ئەرشیڤ کراوە. لە ١٠ی شوباتی ٢٠٢١ ھێنراوە.
  12. ↑ «Statistics Drivers - Pole positions - By number • STATS F1». لە ڕەسەنەکە لە ١٤ی حوزەیرانی ٢٠١٩ ئەرشیڤ کراوە. لە ١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ ھێنراوە.
  13. ↑ Diepraam، Mattijs؛ Fisher، Alan (١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠). «6th Gear - Years in Gear - Total World Championship points». 8W. لە ڕەسەنەکە لە ١٠ی نیسانی ٢٠٢١ ئەرشیڤ کراوە. لە ١٠ی شوباتی ٢٠٢١ ھێنراوە.
  14. ↑ «Statistics Drivers - Podiums - By number • STATS F1». لە ڕەسەنەکە لە ٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ ئەرشیڤ کراوە. لە ١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ ھێنراوە.
  15. ↑ «Statistics Drivers - Grands Prix - Chronology of the record • STATS F1». statsf1.com. لە ڕەسەنەکە لە ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ ئەرشیڤ کراوە. لە ١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ ھێنراوە.
  16. ↑ «United Kingdom - Drivers • STATS F1». لە ڕەسەنەکە لە ٥ی ئەیلوولی ٢٠١٧ ئەرشیڤ کراوە. لە ١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ ھێنراوە.
  17. ↑ Takle، Abhishek (٢٠ی ئازاری ٢٠٢٢). «Motor racing-China's first F1 driver Zhou celebrates dream debut». رويترز. لە ڕەسەنەکە لە ١٧ی تەممووزی ٢٠٢٢ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٤ی ئازاری ٢٠٢٢ ھێنراوە.
  18. ↑ «Statistics Drivers - Grands Prix - Chronology • STATS F1». لە ڕەسەنەکە لە ٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ ئەرشیڤ کراوە. لە ١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ ھێنراوە.
  19. ↑ «F1 - The Official Home of Formula 1® Racing». Formula1.com. لە ڕەسەنەکە لە ٥ی نیسانی ٢٠١٨ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٦ی ئازاری ٢٠١٨ ھێنراوە.
  20. ↑ داڕێژە:استشهاد بوويب

بەستەری دەرەکی

[دەستکاری]
ویکیمیدیا کامنز میدیای پەیوەندیداری بە پێڕستی شۆفێرانی فۆرمولا یەک تێدایە.
وەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=پێڕستی_شۆفێرانی_فۆرمولا_یەک&oldid=1597981»