پشیلەی تابی

پشیلەی تابی، یان بە کورتی تابی، ھەر پشیلەیەکی ماڵییە (Felis catus) کە نەخشێکی فەرووی ھەبێت کە بە نیشانەیەکی شێوە-ئێم لەسەر تەوێڵی، خەتخەتی لای چاوەکانی، ڕوومەتەکانی، بە درێژایی پشتەکەی، و دەوری قاچ و کلکی جیا دەکرێتەوە. پشیلە تابییەکان نەخشی خەتخەت، خاڵخاڵ، ھێڵکاری، پەڵەپەڵە، بانددار، یان لوولخواردووی تایبەتمەند لەسەر جەستەیان نیشان دەدەن: مل، شانەکان، لایەکان، دەست و پێ، و سنگ. چوار نەخشی تابیی جیاوازی ناسراو بریتین لە ماکەرێڵ، کلاسیک (یان پەڵەدار)، تیکد، و خاڵخاڵ. ھەریەکەیان بە جیناتێکی دیاریکراوەوە بەستراونەتەوە.

«تابی» ڕەگەزێکی پشیلە نییە بەڵکو نەخشێکی فەرووە. لە نێوان پشیلە ناڕەسەنەکاندا لە سەرانسەری جیھاندا باوە.^[١] نەخشی تابی بە شێوەیەکی سروشتی ڕوودەدات و پەیوەندی بە فەرووی باوانە ڕاستەوخۆکەی پشیلەی ماڵی و خزمە نزیکەکانییەوە ھەیە: پشیلەی کێویی ئەفریقی (Felis lybica lybica)، پشیلەی کێویی ئەورووپی (Felis silvestris)، و پشیلەی کێویی ئاسیایی (Felis lybica ornata)، کە ھەموویان خاوەنی فەرووی ھاوشێوەن، چ لە ڕووی نەخش و چ لە ڕووی ڕەنگەوە. لێکۆڵینەوەیەکی جیناتیی پشیلە ماڵییەکان لانی کەم پێنج کۆمەڵەی باوانی دامەزرێنەری دەستنیشان کرد.^[٢]^[٣]

سەرچاوەکان

↑ Syufy، Franny (١٢ی تەممووزی ٢٠٢١). «Learn About the Beautiful Tabby Cat». لە ڕەسەنەکە لە ١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦ ئەرشیڤ کراوە. لە ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١ ھێنراوە – لەڕێگەی About.com.
↑ Driscoll، Carlos A.؛ Menotti-Raymond، Marilyn؛ Roca، Alfred L.؛ Hupe، Karsten؛ Johnson، Warren E.؛ Geffen، Eli؛ Harley، Eric H.؛ Delibes، Miguel؛ Pontier، Dominique؛ Kitchener، Andrew C.؛ Yamaguchi، Nobuyuki؛ O'Brien، Stephen J.؛ Macdonald، David W. (٢٧ی تەممووزی ٢٠٠٧). «The Near Eastern Origin of Cat Domestication». Science. ٣١٧ (5837): ٥١٩–٥٢٣. Bibcode:٢٠٠٧Sci...٣١٧..٥١٩D. doi:١٠.١١٢٦/science.١١٣٩٥١٨. PMC ٥٦١٢٧١٣. PMID ١٧٦٠٠١٨٥. لە ٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٣ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٦ی نیسانی ٢٠٢٣ ھێنراوە. {{cite journal}}: |bibcode= length بپشکنە (یارمەتی)
↑ Driscoll، Carlos A.؛ Clutton-Brock، Juliet؛ Kitchener، Andrew C.؛ O'Brien، Stephen J. (حوزەیرانی ٢٠٠٩). «The Taming of the Cat». Scientific American. ٣٠٠ (6): ٦٨–٧٥. Bibcode:٢٠٠٩SciAm.٣٠٠f..٦٨D. doi:١٠.١٠٣٨/SCIENTIFICAMERICAN٠٦٠٩-٦٨ (ناچالاک 12 July 2025). {{cite journal}}: |bibcode= length بپشکنە (یارمەتی)ڕاگرتنی شێوازی سەرچاوەی ١: DOI inactive as of تەممووز 2025 (بەستەر)

دەروازەی گیانلەبەران

[about-1] Syufy، Franny (١٢ی تەممووزی ٢٠٢١). «Learn About the Beautiful Tabby Cat». لە ڕەسەنەکە لە ١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦ ئەرشیڤ کراوە. لە ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١ ھێنراوە – لەڕێگەی About.com.

[Driscoll:2007-2] Driscoll، Carlos A.؛ Menotti-Raymond، Marilyn؛ Roca، Alfred L.؛ Hupe، Karsten؛ Johnson، Warren E.؛ Geffen، Eli؛ Harley، Eric H.؛ Delibes، Miguel؛ Pontier، Dominique؛ Kitchener، Andrew C.؛ Yamaguchi، Nobuyuki؛ O'Brien، Stephen J.؛ Macdonald، David W. (٢٧ی تەممووزی ٢٠٠٧). «The Near Eastern Origin of Cat Domestication». Science. ٣١٧ (5837): ٥١٩–٥٢٣. Bibcode:٢٠٠٧Sci...٣١٧..٥١٩D. doi:١٠.١١٢٦/science.١١٣٩٥١٨. PMC ٥٦١٢٧١٣. PMID ١٧٦٠٠١٨٥. لە ٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٣ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٦ی نیسانی ٢٠٢٣ ھێنراوە. {{cite journal}}: |bibcode= length بپشکنە (یارمەتی)

[Driscoll:2009-3] Driscoll، Carlos A.؛ Clutton-Brock، Juliet؛ Kitchener، Andrew C.؛ O'Brien، Stephen J. (حوزەیرانی ٢٠٠٩). «The Taming of the Cat». Scientific American. ٣٠٠ (6): ٦٨–٧٥. Bibcode:٢٠٠٩SciAm.٣٠٠f..٦٨D. doi:١٠.١٠٣٨/SCIENTIFICAMERICAN٠٦٠٩-٦٨ (ناچالاک 12 July 2025). {{cite journal}}: |bibcode= length بپشکنە (یارمەتی)ڕاگرتنی شێوازی سەرچاوەی ١: DOI inactive as of تەممووز 2025 (بەستەر)

[١]

[٢]

[٣]