پسامتیکی یەکەم
| پسامتیکی یەکەم[١] | |
|---|---|
| پسامتیکۆس | |
 پەیکەری بەشێک لە سنگ و سەری پسامتیکی یەکەم، مۆزەخانەی میترۆپۆلیتەنی ھونەر | |
| Pharaoh | |
| فەرمانڕەوایی | ٦٦٤–٦١٠ پ.ز (شانشینی ٢٦) |
| فیرعەونی پێشووتر | نیکۆی یەکەم |
| فیرعەونی دواتر | نیکۆی دووەم |
| منداڵ(ەکان) | |نیکۆی دووەم| |
| باوک | نیکۆی یەکەم |
| دایک | شاژن ئیستیمابێت |
| ڕێکەوتی مردن | ٦١٠ پ.ز |
واھیبرێ پسامتیکی یەکەم (میسریی کۆن: Wꜣḥ-jb-Rꜥ Psmṯk) یەکەم فیرعەونی شانشینی بیست و شەشەمینی میسر، یان سەردەمی سائیت بوو، لە شاری سائیسەوە لە دێڵتای نیل لە نێوان ساڵانی ٦٦٤ و ٦١٠ پێش زایین فەرمانڕەواییی دەکرد. لەلایەن ئاشووربانیپاڵ لە ئیمپراتۆریەتیی ئاشووریی نوێ دامەزرێنرا، دژی فەرمانڕەوا کووشییەکانی شانشینی بیست و پێنجەم، بەڵام دواتر سەربەخۆییی زیاتری بەدەستھێنا لەگەڵ دابەزینی ئیمپراتۆریەتیی ئاشوور.
ناو
[دەستکاری]ناوی میسری psmṯk کە بە Psamāṯək دەخوێندرێتەوە،[٢] کورتە فۆرمێکی pꜣ-sꜣ-n-mṯk بووە، بە واتای "پیاوی متێک"، کە پێدەچێت متێک خوداوەندێک بێت.[٣]
ناوەکەی لەلایەن ئاشوورییەکانەوە بە پیشامیلکی وەرگێڕدراوە (بە ئەکەدی-ئاشووریی نوێ: 𒁹𒉿𒃻𒈨𒅋𒆠[٤])، لەلایەن یۆنانییە کۆنەکانەوە بە ناوی Psammētikhos (Ψαμμήτιχος)، و لەلایەن ڕۆمەکانەوە بە ناوی Psammētichus.
پسامتیک پێشی دەگوترا نابو-شێزیبانی (بە ئەکەدی-ئاشووریی نوێ: 𒁹𒀭𒀝𒊺𒍦𒀀𒉌 و 𒁹𒀭𒉺𒊺𒍦𒀭𒉌[٥] Nabu-šezibanni)، بە واتای "ئەی نەبو ڕزگارم بکە!"[٦] لەلایەن ئاشوورییەکانەوە.
سەرچاوەکان
[دەستکاری]- ↑ «Psamtek I Wahibre». University College London. لە ٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١١ ھێنراوە.
- ↑ Ray، J. D. (١٩٩٠). «The names Psammetichus and Takheta». The Journal of Egyptian Archaeology. ٧٦: ١٩٦–١٩٩. doi:١٠.٢٣٠٧/٣٨٢٢٠٣١. JSTOR ٣٨٢٢٠٣١. لە ١٩ی ئابی ٢٠٢٢ ھێنراوە.
- ↑ Spiegelberg، Wilhelm (١٩٠٥). «Die Namen Psammetich und Inaros». Orientalistische Literaturzeitung. ٨: ٥٥٩–٥٦٢. لە ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ ھێنراوە.
- ↑ «rinap/qpn/Pišamilki[Psammetichus I, pharaoh of Egypt]». Open Richly Annotated Cuneiform Corpus. لە ڕەسەنەکە لە ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢١ی ئابی ٢٠٢٥ ھێنراوە.
- ↑ «rinap/rinap5/qpn/Nabu-šezibanni[Psammetichus of Sais, son of Necho]». Open Richly Annotated Cuneiform Corpus.
- ↑ Dalley، Stephanie (٢٠٠١). Abusch، Tzvi؛ Noyes، Carol؛ Hallo، William W.؛ Winter، Irene J. (eds.). Proceedings of the XLV Rencontre Assyriologique Internationale: Historiography in the Cuneiform World. بەرگی ١. Bethesda, Maryland: CDL Press. لاپەڕە ١٥٩. ژپنک ٩٧٨-١-٨٨٣-٠٥٣٦٧-٣.
کتێبنامە
[دەستکاری]
This article incorporates text from a publication now in the public domain: Chisholm، Hugh، ed. (1911). «Psammetichus». Encyclopædia Britannica (بە ئینگلیزی) (چاپی 11th). Cambridge University Press.
خوێندنەوەی زیاتر
[دەستکاری]- Dodson، Aidan (٢٠١٢). Afterglow of Empire: Egypt from the Fall of the New Kingdom to the Saite Renaissance. Oxford University Press. ژپنک ٩٧٨-٩٧٧٤١٦٥٣١٣.
- Breasted، James Henry (١٩٠٦). Ancient Records of Egypt: Historical Documents from the Earliest Times to the Persian Conquest. Ancient Records, Second Series. بەرگی IV. Chicago: University of Chicago Press. LCCN ٠٦٠٠٥٤٨٠.
- Morkot، Robert (٢٠٠٣). Historical Dictionary of Ancient Egyptian Warfare. Scarecrow Press. لاپەڕە ١٧٣–١٧٤. ژپنک ٠٨١٠٨٤٨٦٢٧.
- Spalinger، Anthony (١٩٧٦). Psammetichus, King of Egypt: I. New York: Journal of the American Research Center in Egypt. لاپەڕە ١٣٣–١٤٧. OCLC ٨٣٨٤٤٣٣٦.
بەستەرە دەرەکییەکان
[دەستکاری]- «Psamtik I | First Pharaoh, Saite Dynasty, 664-610 BCE | Britannica». ٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٨. لە ١٨ی ئازاری ٢٠١٧ ھێنراوە.
- «Bust from Statue of a King». لە ١٨ی ئازاری ٢٠١٧ ھێنراوە.
