پزیشکی کۆن

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search
ئیسماعیل حه‌کیمی کورد


پزیشکی کۆن، پزیشکی سونه‌تی، به‌ زمانێکی تر پزیشکی خۆماڵی یان(Traditional medicine)، بوارێکی کۆنی زانستی پزیشکییه‌، که‌ پێش سه‌رهه‌ڵدانی سه‌رده‌می پزیشکی نۆباو، له‌ کۆمه‌ڵگاکانی مرۆڤدا رسکاوه‌ و خۆی گرتووه‌.

پزیشکی کۆن به‌ دوو به‌شی هزری و کاری دابه‌ش ده‌بێت. پزیشکی هزری ده‌په‌رژێته‌ سه‌ر:

  • بابه‌تی سروشت
    • هۆ و هۆکاره‌کان
      • هۆ و نیشانه‌کان

و پزیشکی کاریش له‌ سه‌ر:

  • چاره‌کان
    • داوده‌رمان
      • کاری ده‌ستی

پزیشکی کۆن له‌ سه‌ر بنه‌مای سروشت ناسی دامه‌زراوه‌. گۆڕانی سروشته‌کان ( گه‌رمی، ساردی، ته‌ڕی و وشکی ) و زاڵ بوونی یه‌ک یان چه‌ن خڵت له‌ خڵته‌ چواره‌کان، له‌ ژێر کاریگه‌ری بژیو، ژیوار و شێوازی ژیان، مه‌ڵبه‌ند، که‌ش وهه‌وا، ته‌مه‌ن، ئیش، ئاکار و...، ده‌بێته‌ هۆی ترازانی مگێز و سروشتی مرۆڤ و سه‌رهه‌ڵدانی نیشانه‌کانی.

خڵته‌کان ئاوێنه‌ی چوار شله‌ی نێو له‌شی مرۆڤن( خوێن، زه‌رداو، سه‌ودا و به‌ڵغه‌م و سروشته‌کانیش ئاوێنه‌ی جیهانی ده‌ر، وه‌رزه‌کان و هێماکانی سروشتن( ئاو،ئاگر،خاک و با ).Aminijian (لێدوان) ٢٠:١١, ٥ ئایار ٢٠١٣ (UTC)

سه‌رچاوه‌[دەستکاری]

https://web.archive.org/web/20170626134803/https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B7%D8%A8_%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C