پردی گواستنەوەی نیوپۆرت

پردی گواستنەوەی نیوپۆرت
Newport Transporter Bridge
ھەڵگرتن	گۆندۆلای ھەڵواسراو
دەپەڕێتەوە بەسەر	ڕووباری ئەسک
شوێن	نیوپۆرت، وێڵز
تایبەتمەندییەکان
نەخشەسازیی	پردی گواستنەوە
بەرزی	٧٣.٦ مەتر (٢٤١.٥ پێ)
درێژترین مەودا	١٩٦.٦ مەتر (٦٤٥ پێ)
مێژوو
ئەندازیاری نەخشەسازیی	فێردیناند ئارنۆدین (Ferdinand Arnodin)
دەستپێکی دروستکردن	١٩٠٢
کرایەوە	١٢ی ئەیلوولی ١٩٠٦
ئامار

پردی گواستنەوەی نیوپۆرت (بە ئینگلیزی: Newport Transporter Bridge) پردێکی گواستنەوەی مێژووییە کە بەسەر ڕووباری ئەسک لە شاری نیوپۆرت، وێڵزدا دەپەڕێتەوە. پردەکە لە ١٢ی ئەیلوولی ١٩٠٦ کرایەوە و وەک باڵەخانەیەکی پارێزراوی پۆلی یەکەم (Grade I listed building) پۆلێن کراوە. ئەم پردە یەکێکە لە کەمتر لە دە پردی گواستنەوەی لەم جۆرە لە جیھاندا کە ھێشتا کار دەکەن.

مێژوو و پێویستی

لە سەرەتای سەدەی بیستەمدا، شارۆچکەی نیوپۆرت گەشەیەکی پیشەسازیی خێرای بەخۆیەوە بینی، بەتایبەتی بەھۆی کارگەی پۆڵای لیساخت (Lysaght's Orb Steelworks) کە لە کەناری ڕۆژھەڵاتی ڕووباری ئەسک بوو. زۆربەی کرێکاران لە کەناری ڕۆژئاوا دەژیان و پێویستیان بە ڕێگایەک بوو بۆ پەڕینەوە. بەھۆی بەرزی و نزمیی زۆری ئاوی ڕووبارەکە (tidal range) و ھاتوچۆی کەشتییە بەرزەکان، دروستکردنی پردێکی ئاسایی یان بەکارھێنانی بەلەم چارەسەرێکی گونجاو نەبوو. تونێلیش تێچووەکەی زۆر بوو.

بۆ چارەسەرکردنی ئەم کێشەیە، ئەندازیاری فەڕەنسی، فێردیناند ئارنۆدین، پێشنیازی دروستکردنی پردێکی گواستنەوەی کرد. کارەکانی بنیاتنان لە ساڵی ١٩٠٢ دەستی پێ کرد و پردەکە بە فەرمی لە ساڵی ١٩٠٦ کرایەوە.

پردەکە لە کاتی دروستکردنیدا لە دەوروبەری ساڵی ١٩٠٥.

نەخشەسازیی و شێوازی کارکردن

پردەکە لە دوو تاوەری پۆڵایینی سەرەکی پێکدێت کە بەرزیی ھەریەکەیان ٧٣.٦ مەترە. تیرچەیەکی ئاسنینی بەرز (truss) بە درێژیی ١٩٦.٦ مەتر ئەم دوو تاوەرە پێکەوە دەبەستێتەوە. گۆندۆلا یان سەکۆیەکی ھەڵواسراو، کە دەتوانێت تا شەش ئۆتۆمبێل و ١٢٠ کەس ھەڵبگرێت، لەڕێگەی کەیبڵەوە بە ترۆلییەکەوە بەستراوەتەوە کە بەسەر تیرچە بەرزەکەدا دەجووڵێت.

جووڵەی گۆندۆلاکە لە کەنارێکەوە بۆ ئەوی تر لەلایەن دوو بزوێنەری کارەبایی ٣٥ ئەسپییەوە کۆنترۆڵ دەکرێت و نزیکەی ٩٠ چرکە دەخایەنێت. ئەم نەخشەسازییە ڕێگەی دەدا کە ھەم خەڵک و ئۆتۆمبێل بە ئاسانی بپەڕنەوە و ھەمیش کەشتییە بەرزەکان بەبێ ھیچ گرفتێک بە ژێر پردەکەدا تێپەڕن.

گرنگی و نۆژەنکردنەوە

پردی گواستنەوەی نیوپۆرت تەنھا پێکھاتەیەکی ئەندازیاری نییە، بەڵکو ھێمایەکی دیاری شاری نیوپۆرت و میراتێکی پیشەسازیی گرنگە لە وێڵز. بەھۆی بایەخی مێژوویی و کەمیی نموونەکانی، پردەکە بووەتە شوێنێکی سەرنجڕاکێشی گەشتیاری.

لە ساڵانی ڕابردوودا، پردەکە پێویستی بە نۆژەنکردنەوەیەکی بەرفراوان بوو. پڕۆژەیەکی گەورە دەستی پێ کرد کە چاککردن، بۆیاخکردنەوەی تەواوی پێکھاتە پۆڵایینەکە و دروستکردنی سەنتەرێکی نوێی سەردانیکەرانی لەخۆگرت. ئامانج لەم کارانە پاراستنی پردەکە بوو بۆ نەوەکانی داھاتوو و بەھێزکردنی پێگەی وەک شوێنێکی گەشتیاریی گرنگ.

گۆندۆلای پردەکە کە بۆ گواستنەوەی ئۆتۆمبێل و خەڵک بەکاردێت.