بۆ ناوەڕۆک بازبدە

پردی کلۆپتن

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
پردی کلۆپتن
Clopton Bridge
پردی کلۆپتن کە بەسەر ڕووباری ئەڤۆندا درێژ دەبێتەوە.
دەپەڕێتەوە بەسەرڕووباری ئەڤۆن
شوێنستراتفۆرد-ئەپۆن-ئەڤۆن، واریکشێر، ئینگلتەرا
تایبەتمەندییەکان
نەخشەسازییپردی کەوانەیی بەردین
ژمارەی مەوداکان١٩ کەوانە (١٤ کەوانەی سەرەکی)
مێژوو
دەستپێکی دروستکردننزیکەی ١٤٨٤
کرایەوەکۆتایییەکانی سەدەی پازدەھەم
ئامار

پردی کلۆپتن (بە ئینگلیزی: Clopton Bridge) پردێکی کەوانەیی بەردینی مێژووییە کە لە شارۆچکەی ستراتفۆرد-ئەپۆن-ئەڤۆن لە واریکشێر، ئینگلتەرا، بەسەر ڕووباری ئەڤۆندا درێژ دەبێتەوە. پردەکە وەک باڵەخانەیەکی پارێزراوی پۆلی یەکەم و یادگارێکی مێژوویی نیشتمانی (Scheduled Monument) پۆلێن کراوە، کە نیشانەی گرنگییەکی مێژوویی و نژیاروانییە.[١][٢]

مێژوو و دروستکردن

[دەستکاری]

پێش دروستکردنی پردی کلۆپتن، پردێکی دارین لە ھەمان شوێندا ھەبوو کە بەردەوام پێویستی بە چاککردنەوە ھەبوو و زۆرجار بەھۆی لافاوەوە مەترسیدار یان نەشیاو بوو بۆ پەڕینەوە. سێر ھیو کلۆپتن، کە خەڵکی ستراتفۆرد بوو و دواتر بووە سەرۆکی شارەوانی لەندەن، بڕیاریدا بە تێچووی خۆی پردێکی بەردینی پتەو دروست بکات. کاری دروستکردنی پردەکە لە دەوروبەری ساڵی ١٤٨٤ دەستی پێکرد و لە کۆتایییەکانی سەدەی پازدەھەمدا تەواو بوو.[٣]

پردەکە لە بەردی لایمستۆنی خۆڵەمێشی نەخشێنراو (ashlar) دروست کراوە و لە بنەڕەتدا لە ١٩ کەوانەی ناھاوتا پێکھاتبوو، کە ١٤ کەوانەیان کەوانەی تیژن و مەودای سەرەکیی پردەکە پێکدەھێنن.[١][٢]

دیمەنێکی پردەکە لەگەڵ ستوونە V-شێوەکانی (cutwaters).

گۆڕانکاری و ڕووداوە مێژووییەکان

[دەستکاری]

پردی کلۆپتن بەدرێژایی مێژوو چەندین گۆڕانکاریی بەسەردا ھاتووە و گەواھیدەری ڕووداوی گرنگ بووە. لە کاتی شەڕی ناوخۆییی ئینگلتەرادا لە ساڵی ١٦٤٣، کەوانەیەکی پردەکە لەلایەن ھێزەکانی پەرلەمانەوە ڕووخێنرا بۆ ئەوەی ڕێگری لە سوپای پاشا بکەن، بەڵام دواتر چاک کرایەوە. لە ساڵی ١٨١٤، پردەکە فراوانتر کرا بە زیادکردنی ڕوویەکی خشتی لە لای سەرئاو (upstream)، کە ئەمەش بووە ھۆی ئەوەی ئەمڕۆ یەکێک لە ڕووەکانی پردەکە شێوازێکی جیاوازی ھەبێت. ھەروەھا لە ساڵی ١٨٢٧، ڕێڕەوێکی پیادەی ئاسنی داڕێژراو بۆ ھەمان لای زیاد کرا.[٢]

پێشتر خانویەکی وەرگرتنی باج لەسەر پردەکە ھەبوو، بەڵام ئێستا نەماوە. ئەمڕۆ، پردی کلۆپتن ھێشتا لە کاردایە و وەک ڕێگایەکی یەکساید بۆ ئەو ئۆتۆمبێلانەی کە لە شارۆچکەکە دەچنە دەرەوە بەکاردێت.[٢]

پردی کلۆپتن وەک یەکێک لە ھێما سەرەکییەکانی ستراتفۆرد-ئەپۆن-ئەڤۆن.

پێکھاتە و نەخشەسازیی

[دەستکاری]

نەخشەسازیی پردەکە ھێنای پیشەگەریی سەدەکانی ناوەڕاستە. ستوونەکانی پردەکە بنکەی V-شێوەیان ھەیە (کە پێیان دەوترێت cutwaters) بۆ شکاندنی ھێزی ئاو و کەمکردنەوەی کاریگەریی لافاو. لەسەر ھەندێک لەم ستوونانە، شوێنی پشوودانی پیادە (refuges) دروست کراوە. ئەم پردە بە یەکێک لە باشترین نموونەکانی پردی بەردینی سەدەکانی ناوەڕاستی درەنگ لە ئینگلتەرا دادەنرێت و بەھۆی گرنگییە مێژوویی و نژیاروانییەکەیەوە پارێزگارییەکی توندی لێ دەکرێت.[١]

سەرچاوەکان

[دەستکاری]
  1. 1 2 3 «CLOPTON BRIDGE, Stratford-upon-Avon - 1204167». لە ٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ ھێنراوە.
  2. 1 2 3 4 «Clopton Bridge». لە ٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ ھێنراوە.
  3. «Clopton Bridge, Stratford upon Avon». لە ٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ ھێنراوە.