ئیدارەی گەرمیان
 |
ئیدارەی سەربەخۆی گەرمیان | |
|---|---|
ئیدارە | |
| بە عەرەبی: الإدارة المستقلة جرميان بە ئینگلیزی: Independent Garmian Administration | |
| وڵات |  کوردستان عێراق |
| ھەرێم | ھەرێمی کوردستان |
| مەڵبەند | کەلار |
| ژمارەی قەزاکان | ٤ |
| ژمارەی ناحیەکان | ١٠ |
| بوون بە ئیدارە | ٢٠٠٨ |
| ڕووبەر | |
| • ئیدارە | ٤٬٣٠٠ کیلۆمەتری چوارگۆشە (١٬٧٠٠ میلی چوارگۆشە) |
| • شاری | ٣٩ کیلۆمەتری چوارگۆشە (١٥ میلی چوارگۆشە) |
| ژمارەی دانیشتووان (٢٠٢٠) | |
| • ئیدارە | ٢٨١٬٠٨٠ |
| • مەزندە (٢٠٢٥) | ٣٢٦٬٠٠٠ |
| • چڕی | ٧١ کەس لە کیلۆمەتری چوارگۆشە (١٨٠ کەس لە میلی چوارگۆشە) |
| • شاری | ٢٣٧،٨٥٩ |
| • لادێیی | ٤٣،٨٧٩ |
| زمان و ئایین | |
| • زمان | کوردی(سۆرانی، کوردیی خواروو) |
| • ئایین | ئیسلام(سوننە)، کاکەیی |
| • ب پ م(٢٠١٧) | < |
| ناوچەی کاتی | UTC+٣:٣٠ (ناوچەی کاتی) |
| • ھاوین (DST) | UTC+٤:٣٠ (ھاوین) |
| تەلەفۆن | ٩٦٤+ |
| وێبگە | http://www.slemani.gov.krd/ku/ |
ئیدارەی گەرمیان پارێزگایەکی نافەرمی و دانپێدانەنراوە لەلایەن حکوومەتی عێراقەوە، کە حکوومەتی ھەرێمی کوردستان پێکیێناوە، لە چوار قەزا و ١٠ ناحیە پێکھاتووە شاری کەلار ناوەندی کارگێڕییەتی. ئیدارەی گەرمیان لە قەزای کەلار، کفری، خانەقین، ڕزگاری پێکدێت ھەروەھا بەشێکی دام و دەزگاکانی شارۆچکەی دەربەندیخان سەر بە ئیدارەی گەرمیانە.
مێژوو
[دەستکاری]حکومەتی ھەرێمی کوردستان ھەر لەسەرەتای نەوەدەکانەوە بەڵێنی بە پارێزگاکردنی شاری کەلار ی داوە، بەڵام ئەوکات بەھۆی ئەوەی کەرکووک لەبندەستی حکومەتی عێراق بوو پرۆژەیەکی لەو جۆرە ئیمکانی جێبەجێکردنی نەبوو، چونکە زۆرکەس پێیانوابوو لەحاڵەتی کردنی گەرمیان (قەزا دابڕاوە ڕزگاکراوەکانی گەرمیان) بەپارێزگا، واتە کورد دەستی لە کەرکووک شۆردووە. بۆیە ئەوکات پارێزگای کەرکووک پێکھێنرا لە قەزاکانی کەلار، کفری، چەمچەماڵ و دەربەندیخان کە ئەمەی دواییان ھەرگیز سەر بە پارێزگای کەرکووک نەبووە، بەڵام ئەوکات بەھۆی نەبوونی بینا بۆ فەرمانگەکانی پارێزگا لە کەلار، دەربەندیخان دیاریکرا بۆ ناوەندی پارێزگای کەرکووک.
دروستبوون
[دەستکاری]دوای ڕووخانی ڕژێمی پێشووی عێراق لەلایەن ئەمریکا و ھاوپەیمانەکانیەوە لەساڵی ٢٠٠٣دا، جارێکی تر ناوچەی گەرمیان کە کەلار مەرکەزەکەیەتی، تووشی بۆشاییەکی ئیداری ھات بەھۆی ھەڵوەشانەوەی پارێزگای کەرکووک لە دەربەندیخان. چارەنووسی ئەو قەزایانەی لەچوارچێوەی پرۆسەی تەعریبدا لە کەرکووک دابڕێنران (کەلار، کفری، چەمچەماڵ و دووزخورماتوو) بەستراوە بە مادەی ١٤٠ ی دەستووری عێراقەوە، کە تایبەت بە ناوچە جێناکۆکەکان لەنێوان حکومەتی عێراق و ھەرێمدا. جێبەجێنەکردنی مادەی ١٤٠ ی نەگەڕانەوەی کەرکووک بۆ سەر ھەرێمی کوردستان یان قەزا دابڕاوەکان بۆ سەر کەرکووک، ئیدارەی ناوچەی گەرمیانی بەھەڵپەسێراوی ھێشتەوە. لەژێر فشاری ڕێکخراوەکانی کۆمەڵگای مەدەنی لەگەرمیان، لە ساڵی٢٠٠٨ دا ئەنجومەنی وەزیرانی حکومەتی ھەرێمی کوردستان ناچار بوو بڕیارێک دەربکات کە گەرمیان وەکو پارێزگا مامەڵەی لەگەڵ بکرێت، بەشێوەیەکی کاتی بۆ راییکردنی کاروباری ئیداری خەڵکی ناوچەکەو دەسەڵاتی پارێزگاریش ببخەشێتە سەرپەرشتیاری ئیدارەکە.
قەزاکان
[دەستکاری]لە ئێستادا لە چوار قەزای کەلار، کفری، خانەقین، ڕزگاری پێکهاتووە.
ناحیەکان و قەزاکانی پارێزگای گەرمیان
[دەستکاری]| ژمارە | ناوی قەزا | ناحیەکان |
|---|---|---|
| ١ | کەلار | ناوەندی کەلار، پێباز، شێخ تەویل |
| ٢ | کفری | ناوەندی کفری، ئاوە سپی، سەرقەڵا، نەوجۆل، کۆکس |
| ۳ | خانەقین | مەیدان، قۆرەتوو |
| ۳ | ڕزگاری |
سەرچاوەکان
[دەستکاری]- ههندێ كهس چارهی ئیدارهی گهرمیانیان ناوێت، سازدانی: ئهحمهد عهبدوڵڵا، چاودێر ٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠
- سهرپهرشتیاری ئیدارهی گهرمیان: حهملهیهكی زاڵمانه لهدژی ئیدارهكهم بهڕێوهدهبرێت، سازدانی: هاوڵاتی[بەستەری مردوو][بەستەری مردووی ھەمیشەیی]
| قەزاکان و شارەکان |
|  | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| وتاری پەیوەندیدار |
| |||||
| بابەتی گەشتیاری | ||||||
دابەشکارییە کارگێڕییەکانی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| پارێزگای دھۆک |
|  | |||
| پارێزگای سلێمانی |
| ||||
| پارێزگای ھەولێر |
| ||||
| پارێزگای ھەڵەبجە | |||||
| مێژوو | 
 | |
|---|---|---|
| جوگرافیا | ||
| سیاسەت | ||
| ئابووری | ||
| کۆمەڵگا | ||
| ھێماکان | ||
| ھێزە بەرگرییەکان | ||
 | ئەم وتارە کۆلکەیەکە. دەتوانیت بە فراوانکردنی یارمەتیی ویکیپیدیا بدەیت. |
