وێرگیلد

لاپەڕەیەک لە یاسای لێکس فریفسیۆنوم (سەدەی ٨) کە تێیدا بڕی خوێنبایی (وێرگیڵد) بۆ چینە جیاوازەکانی کۆمەڵگە دیاری کراوە

وێرگیڵد (بە ئینگلیزی: Weregild یان wergild، بە واتای: "پارەی مرۆڤ" یان "نرخی مرۆڤ") نەریتێک بوو لە یاسای کۆنی گەلانی جێرماندا کە تێیدا بەھایەکی دارایی (خوێنبایی) بۆ ژیانی ھەر کەسێک دیاری دەکرا. ئەگەر کەسێک بکوژرایە یان بریندار بکرایە، تاوانبار یان بنەماڵەکەی دەبوو ئەو بڕە پارەیە وەک قەرەبوو بدەنە بنەماڵەی قوربانییەکە.

ئامانج و پێگە

ئەم نەریتە ھاوشێوەی چەمکی «خوێنبایی» (Blood money) بوو لە یاسا و نەریتەکانی تری جیھاندا. ئامانجی سەرەکیی وێرگیڵد لە ناو کۆمەڵگە جێرمانییە کۆنەکاندا، ڕێگریکردن بوو لە ھەڵگیرسانی تۆڵەسەندنەوەی خوێناوی و شەڕی درێژخایەنی نێوان خێڵ و بنەماڵەکان. بڕی پارەکە جێگیر نەبوو، بەڵکوو بەپێی پێگەی کۆمەڵایەتیی کەسی کوژراو (بۆ نموونە: پیاوی ئازاد، کۆیلە، یان خانەدان) و ڕەگەزەکەی دەگۆڕا.

سەرچاوەکان

• ویکیپیدیای ئینگلیزی، ڕێکەوتی ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦.