بۆ ناوەڕۆک بازبدە

ویکیپیدیا:وتارە سەرەکییەکان/ئاست/٤/زیندەزانی و زانستەکانی تەندروستی

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
قەدبڕ

Vital articles is a list of subjects for which Wikipedia should have correspondingly high-quality articles. It serves as a centralized watchlist to track the status of Wikipedia's most essential articles. This is one of eleven Level 4 sub-lists of ten thousand articles and is currently under construction.

نیشانەکانی وتارەکان:

بۆ پێڕستێکی تەواو لە ھێماکان، بڕوانە داڕێژە:ھێما

This list is tailored to the English-language Wikipedia. There is also a list of ten thousand articles considered vital to Wikipedias of all languages.

For more information on this list and the process for adding articles (please see the Frequently Asked Questions (FAQ) page.

Biology and health sciences (1,480 articles)

[دەستکاری]

Basics (43 articles)

[دەستکاری]
  1. ژین (Level 1)
    1. مەرگ (Level 2)
      1. خۆکوژی (Level 3)
    2. Abiogenesis (Level 3)
    3. ئۆرگانیزم (Level 3)
      1. Model organism
  2. ژینناسی (Level 2)
    1. میکرۆبناسی
    2. کەڕووناسی
  3. Biomechanics
  4. جێنەتیک (Level 3)
    1. جین (Level 3)
    2. بۆماوە پەڕلە
    3. Gene expression
    4. بۆماوە (Level 3)
    5. Epigenetics
    6. Human genome
    7. Hybrid
    8. Mendelian inheritance
  5. پەرەسەندن (Level 2)
    1. ھەڵبژاردەی سروشتی (Level 3)
    2. گونجاندن
    3. لادانی بۆماوەیی
    4. History of life
    5. بازدان
  6. پەرەسەندنی مرۆڤ (Level 3)
    1. Australopithecus
    2. مرۆڤی بەتوانا
    3. مرۆڤی ھەستاو
    4. Early European modern humans
    5. مرۆڤی دێنیسۆڤان
    6. نیاندەرتاڵ
    7. Paranthropus
  7. زانستی دەماری
    1. ھۆشە (Level 3)
  8. Paleontology (Level 3)
    1. فۆسیل
  9. Phylogenetics
    1. ناوی زانستی
    2. Taxonomy (Level 3)
      1. Domain
      2. Kingdom
      3. جۆر (ژینناسی) (Level 3)

Anatomy and morphology (121 articles)

[دەستکاری]

Basics (5 articles)

[دەستکاری]
  1. توێکاری (Level 2)
  2. Dissection
  3. Organ
  4. Tissue
  5. Sexual dimorphism

Animal (94 articles)

[دەستکاری]

Plant (20 articles)

[دەستکاری]

Fungus (2 articles)

[دەستکاری]
  1. دەزووەکەڕوو
  2. مایسلیۆم

Biochemistry and molecular biology (42 articles)

[دەستکاری]
  1. زیندەکیمیا (Level 3)
  2. Chemical biology
  3. ژینناسیی گەردی (Level 3)
  4. Biomolecule
  5. Alkaloid
    1. کافاین
    2. کۆکایین
    3. مۆرفین
    4. نیکۆتین
  6. Biological pigment
    1. Carotenoid
    2. کلۆرۆفیل
    3. Melanin
  7. کاربۆھیدرات
    1. Sugars
      1. Fructose
      2. گلووکۆز
      3. لاکتۆز
    2. Polysaccharides
      1. Cellulose
      2. Chitin
      3. Glycogen
      4. نیشاستە
  8. ھۆرمۆن (Level 3)
    1. دۆپامین
    2. ئەدریناڵین
    3. ئێسترۆجین
    4. ئەنسۆلین
    5. Oxytocin
    6. Plant hormone
    7. تێستۆستێرۆن
  9. چەورییەکان
    1. کۆلیستڕۆڵ
    2. چەوری
    3. ترشی چەوری
  10. ترشی نووکلێیک
    1. دی ئێن ئەی (Level 3)
    2. ئار ئێن ئەی (Level 3)
  11. پرۆتین (Level 3)
    1. ترشی ئەمینی
    2. ئەنزیم
    3. ھیمۆگلۆبین
    4. پرۆتین (خۆراک)
  12. Steroid

Biological processes and physiology (47 articles)

[دەستکاری]

Botany (5 articles)

[دەستکاری]
  1. ڕوەکناسی (Level 3)
  2. ڕوەک (Level 2)
    1. Carnivorous plant
    2. ڕوەکی گوڵدار
    3. Weed

Cell biology (36 articles)

[دەستکاری]

Ecology (17 articles)

[دەستکاری]
  1. ژینگەناسی (Level 2)
  2. زیندەفرەجۆری (Level 3)
  3. زیندە ھەرێمەکانی وشکانی
  4. ژینگۆ
  5. Competition (biology)
  6. تاقی ژینگەیی
  7. Ecosystem (Level 3)
  8. سپیشیە لە مەترسییەکان
  9. قڕان (Level 3)
  10. Extremophile
  11. Habitat
  12. Invasive species
  13. مشەخۆری
  14. دانیشتووان
  15. بەردەوامی
  16. ھاوگوزەرانی
  17. Wildlife conservation

Zoology (888 articles)

[دەستکاری]

General (4 articles)

  1. گیانلەبەرناسی (Level 3)
  2. گیانلەبەر (Level 2)
  3. Animal coloration
    1. خۆشاردنەوە

Ethology (14 articles)

  1. Ethology
  2. ژیری (Level 3)
  3. خەو (Level 3)
    1. سڕبوونی زستانە
  4. Animal locomotion
    1. Bipedalism
  5. Animal migration
  6. گۆشتخۆرەکان
    1. نێچیرگری
    2. Scavenger
  7. گیاخۆر
    1. Grazing
  8. ڕەفتاری زگماکی
  9. Sociality

==Organisms (872

articles)==

Animals (567 articles)

[دەستکاری]

General classification (8 articles)

[دەستکاری]
  1. گرێپایان (Level 3)
  2. دوولایەنی
  3. مازەداران
    1. Craniate
    2. بڕبڕەداران
  4. Gnathostomata
  5. بێبڕبڕەکان
  6. Tetrapod

Cnidarians (3 articles)

[دەستکاری]
  1. Cnidaria
  2. Coral
  3. بووکی دەریا

Echinoderms (4 articles)

[دەستکاری]
  1. Echinoderm
  2. Sea cucumber
  3. Sea urchin
  4. Starfish

Mollusks (10 articles)

[دەستکاری]
  1. Mollusca (Level 3)
  2. Clam
    1. Mussel
    2. Oyster
    3. Scallop
  3. Octopus
  4. Squid
  5. Conch
  6. Slug
    1. کەسپک

Porifera (1 article)

[دەستکاری]
  1. Sponge

Arachnids (7 articles)

[دەستکاری]
  1. Acari
  2. Arachnid
  3. Pseudoscorpion
  4. دووپشک
  5. جاڵجاڵۆکە
    1. Tarantula
  6. Tick

Crustaceans (10 articles)

[دەستکاری]
  1. Crustacean (Level 3)
  2. Astacus astacus
  3. Crab
  4. Decapoda
  5. Krill
  6. Lobster
  7. Malacostraca
  8. Ostracod
  9. مەیگوو
  10. کەرکەوڵە

Insects (59 articles)

[دەستکاری]
  1. مێروو (Level 3)
    1. Pterygota
  2. Cockroach
  3. Earwig
  4. Flea
  5. Louse
    1. Body louse
  6. تاجیلۆکە
  7. Phasmatodea
  8. Termite

Beetles (Coleoptera) (5 articles)

  1. قالۆنچە
  2. Coccinellidae
  3. گووگلێنە
  4. گوڵەستێرە
  5. Weevil

Flies (Diptera) (10 articles)

  1. مێش
  2. Common fruit fly
  3. Black fly
  4. Botfly
  5. Crane fly
  6. Calliphoridae
  7. Horse-fly
  8. Housefly
  9. مێشوولە
  10. Tsetse fly

Hemiptera (true bugs) (7 articles)

  1. Hemiptera
  2. Cicada
  3. Bed bug
  4. Leafhopper
  5. Aphid
  6. Scale insect
  7. Whitefly
Hymenoptera (10 articles)
  1. Hymenoptera
  2. مێروولە
    1. Fire ant
    2. Carpenter ant
  3. ھەنگ
    1. Bumblebee
    2. Africanized bee
    3. Western honey bee
  4. زەردەواڵە
    1. Hornet
Lepidoptera (8 articles)
  1. Lepidoptera
  2. پەپوولە
  3. Bombyx mori
  4. Geometer moth
  5. Lymantria dispar dispar
  6. Moth
  7. Pieris brassicae
  8. Swallowtail butterfly
Odonata (3 articles)
  1. Odonata
  2. Damselfly
  3. Dragonfly
Orthoptera (6 articles)
  1. Orthoptera
  2. Cricket (insect)
  3. Grasshopper
  4. مڵە
  5. Locust
  6. Tettigoniidae

Arthropoda, others (9 articles)

[دەستکاری]
  1. Trilobite
Hexapoda (2 articles)
  1. Hexapoda
  2. Springtail
Myriapoda (3 articles)
  1. Myriapoda
    1. Centipede
    2. Millipede
Chelicerata (3 articles)
  1. Chelicerata
  2. Eurypterid
  3. Xiphosura

Invertebrata, others (10 articles)

[دەستکاری]
Ecdysozoa (3 articles)
  1. مشەخۆری نیماتۆدا
    1. Caenorhabditis elegans
  2. Tardigrade
Lophotrochozoa (5 articles)
  1. Annelid
    1. گڵخۆرکە
    2. Leech
    3. Polychaete
  2. Bryozoa
Platyzoa (2 articles)
  1. Flatworm
    1. Cestoda

Agnatha (4 articles)

[دەستکاری]
  1. Agnatha
  2. Hagfish
  3. Lamprey
  4. Ostracoderm

Fishes (88 articles)

[دەستکاری]
  1. ماسی (Level 3)
  2. Coral reef fish
  3. Deep-sea fish
  4. Chondrichthyes
  5. Acanthodii
  6. Osteichthyes
    1. Actinopterygii
    2. Sarcopterygii
      1. Coelacanth
      2. Lungfish
  7. Placodermi
  8. Anglerfish
  9. Arapaima
  10. Chimaera
  11. مارماسی
  12. مارماسیی کارەبایی
  13. Flying fish
  14. Milkfish
  15. Northern pike
  16. Oarfish
  17. Mullet
  18. Ophidiiformes
  19. Scorpaeniformes
  20. Stickleback
Batoidea (6 articles)
  1. Batoidea
  2. Stingray
  3. Manta ray
  4. Skate
  5. Sawfish
  6. Electric ray
Characiformes (3 articles)
  1. Characiformes
  2. Characidae
  3. پیرانە (ماسی)
Chondrosteans (2 articles)
  1. Bichir
  2. Sturgeon
Clupeiformes (5 articles)
  1. Anchovy
  2. Herring
  3. Ilish
  4. Sardine
  5. Sprat
Cypriniformes (5 articles)
  1. Cypriniformes
  2. Cyprinidae
    1. Carp
    2. ماسی سوور
    3. Koi
Cyprinodontiformes (2 articles)
  1. Cyprinodontiformes
  2. Guppy
Gadiformes (3 articles)
  1. Alaska pollock
  2. Cod
  3. Haddock
Osmeriformes (2 articles)
  1. Galaxiidae
  2. Smelt
Perciformes (17 articles)
  1. Perciformes
  2. Barracuda
  3. Cichlid
    1. Tilapia
  4. Goby
  5. Mackerel
  6. Marlin
  7. Mahi-mahi
  8. Serranidae
    1. European bass
    2. Grouper
  9. Siamese fighting fish
  10. شمشێر ماسی
  11. Perch
  12. Remora
  13. تونە
  14. Wrasse
Pleuronectiformes (5 articles)
  1. Flatfish
  2. Flounder
  3. Halibut
  4. Plaice
  5. Turbot
Salmoniformes (3 articles)
  1. Salmonidae
  2. Salmon
  3. Trout
Sharks (6 articles)
  1. کۆسە
  2. قڕشی سپی مەزن
  3. Hammerhead shark
  4. Tiger shark
  5. Nurse shark
  6. Whale shark
Siluriformes (2 articles)
  1. Catfish
  2. Loricariidae
Syngnathiformes (1 article)
  1. Seahorse
Tetraodontiformes (2 articles)
  1. Ocean sunfish
  2. Tetraodontidae

Amphibians (9 articles)

[دەستکاری]
  1. وشکاوی (Level 3)
  2. Caecilian
  3. سەلەمەندەر
    1. Newt
  4. بۆق
    1. Hylidae
    2. Leptodactylidae
    3. True toad
    4. True frog
      1. American bullfrog

Reptiles (47 articles)

[دەستکاری]
  1. خشۆک (Level 3)
  2. Crocodilia
    1. Alligator
    2. Caiman
    3. تیمساح
  3. مارمێلکە
    1. ڕۆژپەرست
    2. Gecko
    3. Gila monster
    4. Green iguana
    5. Horned lizard
    6. ئەژدیھای کۆمۆدۆ
    7. Skink
  4. مار
    1. Eastern copperhead
    2. Agkistrodon piscivorus
    3. Boidae
    4. Coral snake
    5. Garter snake
    6. Sea snake
    7. Mamba
    8. Naja
    9. مارە زەقەکان
    10. Vipera berus
  5. Tuatara
  6. Turtle
    1. Alligator snapping turtle
    2. Box turtle
    3. Common snapping turtle
    4. Painted turtle
    5. Red-eared slider
    6. ڕەقەی دەریایی
    7. کیسەڵ
      1. Galápagos tortoise
Dinosaurs and prehistoric reptiles (13 articles)
  1. دایناسۆڕ (Level 3)
    1. Allosaurus
    2. Apatosaurus
    3. Diplodocus
    4. Iguanodon
    5. Stegosaurus
    6. Triceratops
    7. Tyrannosaurus
    8. Velociraptor
  2. Plesiosaur
  3. Pterosaur
  4. Synapsid
    1. Dimetrodon

Birds (117 articles)

[دەستکاری]
General articles (5 articles)
  1. مەل (Level 3)
  2. Seabird
  3. Bird of prey
  4. Palaeognathae
  5. Archaeopteryx
Accipitriformes and Falconiformes (9 articles)
  1. Accipiter
  2. ھەڵۆ
    1. Golden eagle
  3. شەھێن
    1. Peregrine falcon
  4. New World vulture
  5. Old World vulture
  6. Osprey
  7. Secretarybird
Anseriformes (4 articles)
  1. مراوی
    1. Mallard
  2. قاز
  3. Swan
Apodiformes (2 articles)
  1. Hummingbird
  2. Swift
Caprimulgiformes (1 article)
  1. Nightjar
Charadriiformes (4 articles)
  1. Auk
  2. کاکاتۆ (باڵندە)
  3. Sandpiper
  4. Tern
Ciconiiformes (4 articles)
  1. شاوە
  2. Ibis
  3. Shoebill
  4. لەقلەق
Columbiformes (4 articles)
  1. کۆتر
    1. دۆدۆ
    2. Passenger pigeon
    3. Rock dove
Coraciiformes (3 articles)
  1. River kingfisher
  2. Hornbill
  3. Hoopoe
Cuculiformes (3 articles)
  1. Cuckoo
  2. Hoatzin
  3. Turaco
Galliformes (8 articles)
  1. Galliformes
  2. مریشک (Level 3)
  3. Grouse
  4. Guineafowl
  5. Peafowl
  6. Common pheasant
  7. Common quail
  8. Domestic turkey
Gaviiformes (1 article)
  1. Loon
Gruiformes (4 articles)
  1. Gruiformes
  2. قوڵینگ
  3. Bustard
  4. Rail
Passerines (2 articles)
  1. Passerine
  2. Songbird
Corvoidea (8 articles)
  1. Bird-of-paradise
  2. Corvidae
    1. Corvus
      1. Common raven
    2. Eurasian magpie
  3. Honeyeater
  4. Lyrebird
  5. Shrike
Passerida (23 articles)
  1. Bulbul
  2. Cardinal
  3. Bunting
  4. Finch
  5. Icterid
  6. چوڕە
  7. Mockingbird
  8. New World warbler
  9. Old World flycatcher
    1. European robin
    2. Common nightingale
  10. Ploceidae
  11. چۆلەکە
    1. House sparrow
  12. باڵندەی ستارلینگ
    1. Common myna
    2. ڕیشۆڵی
  13. Sunbird
  14. پەڕەسێلکە
  15. Tit
  16. Thrush
    1. American robin
  17. Wren
Tyranni (3 articles)
  1. Antbird
  2. Ovenbird (family)
  3. Tyrant flycatcher
Pelecaniformes (5 articles)
  1. Cormorant
  2. Darter
  3. Frigatebird
  4. کەڵک (پەلەوەر)
  5. Sulidae
Phoenicopteriformes (1 article)
  1. Flamingo
Piciformes (3 articles)
  1. Honeyguide
  2. Toucan
  3. دارکونکەرە
Procellariiformes (3 articles)
  1. Procellariiformes
  2. Albatross
  3. Procellariidae
Psittaciformes (4 articles)
  1. Parrot
  2. Ara
  3. Budgerigar
  4. کاکتوو
Ratites (6 articles)
  1. کاسواری
  2. ئیمۆ
  3. Kiwi
  4. Moa
  5. وشترمر
  6. Rhea
Sphenisciformes (1 article)
  1. پەنگوین
Strigiformes (3 articles)
  1. کوند
    1. Eurasian eagle-owl
    2. Barn owl
Tinamiformes (1 article)
  1. Tinamou
Trogoniformes (2 articles)
  1. Trogon
  2. Resplendent quetzal

Mammals (162 articles)

[دەستکاری]
  1. گوانداران (Level 3)
  2. ئاردڤارک
  3. Armadillo
  4. Hyrax
  5. Pangolin
  6. Sirenia
Bats (5 articles)
  1. شەمشەمەکوێرە
  2. Megabat
  3. Microbat
  4. Pteropus
  5. شەمشەمەکوێرەی خوێن خۆر
Carnivora (36 articles)
  1. Carnivora
  2. ورچ
    1. Brown bear
    2. Giant panda
    3. ورچی بەستەڵەک
  3. Canidae
    1. سەگ (Level 3)
      1. دینگۆ
    2. Coyote
    3. ڕێوی
    4. چەقەڵ
    5. گورگ
  4. پشیلەکان
    1. پشیلە (Level 3)
    2. چیتا
    3. Cougar
    4. جاگوار
    5. پڵنگ
    6. شێر
    7. Lynx
    8. سمایلەدۆن
    9. Snow leopard
    10. بەور
  5. کەمتیار
  6. Mongoose
  7. Mustelidae
    1. European badger
    2. Honey badger
    3. Marten
    4. Otter
    5. Sea otter
    6. سەمووری سپی
    7. بەوەرز
    8. Wolverine
  8. Procyonidae
  9. سکەنک (بۆن فس)
Cetaceans (8 articles)
  1. سیتەیسیا
  2. نەھەنگ
  3. نەهەنگی شین
  4. دۆلفین
  5. Humpback whale
  6. نەهەنگ قاتڵ
  7. Porpoise
  8. نەھەنگی عەنبەر
Erinaceids (1 article)
  1. ژووشک
Even-toed ungulates (37 articles)
  1. Even-toed ungulate
  2. Alpaca
  3. Bovidae
    1. African buffalo
    2. American bison
    3. Antelope
    4. Aurochs
    5. Capra
    6. مانگا (Level 3)
    7. ئاسک
    8. Gaur
    9. بزن
    10. Impala
    11. Muskox
    12. پەز (Level 3)
    13. Water buffalo
    14. Wildebeest
    15. European bison
    16. زڕگا
  4. وشتر
    1. Bactrian camel
    2. Dromedary
  5. گاکێوی
    1. ئێڵک
    2. Moose
    3. Red deer
    4. ئافور باکووری
  6. Llama
  7. زەڕافە
  8. Guanaco
  9. Hippopotamus
  10. Peccary
  11. Pronghorn
  12. Sus (genus)
    1. خووگ (Level 3)
    2. بەراز
  13. Vicuña
Lagomorphs (3 articles)
  1. Lagomorpha
  2. Hare
  3. کەروێشک
Marsupials (8 articles)
  1. Marsupial
  2. Diprotodontia
    1. Kangaroo
    2. کوالا
  3. Dasyuromorphia
    1. وەحشی تاسمانی
  4. Opossum
  5. Peramelemorphia
Monotremes (3 articles)
  1. Monotreme
  2. Echidna
  3. Platypus
Odd-toed ungulates (7 articles)
  1. Odd-toed ungulate
  2. کەر
  3. دەوار
  4. ئەسپ (Level 3)
  5. کەرگەدەن
  6. Tapir
  7. کەری کێوی
Pilosa (2 articles)
  1. Anteater
  2. Sloth
Pinnipeds (4 articles)
  1. فۆک
  2. Eared seal
  3. Earless seal
  4. Walrus
Primates (22 articles)
  1. پریمات (Level 3)
  2. مەیموون
  3. Ape
    1. Pan (genus)
      1. Chimpanzee
      2. Bonobo
    2. Gibbon
    3. گۆریلا
    4. Orangutan
    5. مرۆڤ (Level 1)
  4. New World monkey
    1. Capuchin monkey
    2. Spider monkey
  5. Old World monkey
    1. Baboon
    2. Macaque
    3. Rhesus macaque
  6. Strepsirrhini
    1. Slow loris
    2. Galago
    3. Lemur
  7. Tarsier
Proboscidea (3 articles)
  1. Proboscidea
  2. فیل
  3. Mammoth
Rodents (15 articles)
  1. خورۆکەکان (Level 3)
  2. Capybara
  3. Nutria
  4. سەگاو
  5. Dormouse
  6. Guinea pig
  7. ھەمستێر
  8. Marmot
  9. Mouse
  10. Muridae
  11. Muskrat
  12. سیخوڕ
  13. Rat
    1. Brown rat
  14. سمۆرە
Soricomorpha (2 articles)
  1. Shrew
    1. Mole (animal)

Animal breeds and hybrids (19 articles)

[دەستکاری]
Cats (2 articles)
  1. Siamese cat
  2. Domestic short-haired cat
Cattle (3 articles)
  1. American Brahman
  2. Hereford cattle
  3. مانگای فریزی
Dogs (7 articles)
  1. Gun dog
  2. Herding dog
  3. Hound
  4. Livestock guardian dog
  5. Mastiff
  6. Spitz
  7. Terrier
Horses (5 articles)
  1. Arabian horse
  2. Andalusian horse
  3. Friesian horse
  4. Thoroughbred
  5. Pony
Hybrids (1 article)
  1. ئێستر
Sheep (1 article)
  1. Merino

Plants (259 articles)

[دەستکاری]

Non-flowering plants (25 articles)

[دەستکاری]
Green algae (3 articles)
  1. Green algae
  2. Charophyta
  3. Chlorophyta
Bryophytes (5 articles)
  1. حەزازییەکان
  2. Hornwort
  3. Marchantiophyta
  4. Moss
    1. Sphagnum
Pteridophytes (4 articles)
  1. Pteridophyte
  2. Fern
    1. Equisetum
  3. Lycophyte
Gymnosperms (13 articles)
  1. Gymnosperm
  2. Cycad
  3. Ginkgo biloba

Pinophyta (conifers) (10 articles)

  1. Conifer
  2. Cedrus
  3. Cupressus
  4. Douglas fir
  5. Fir
  6. Juniper
  7. Pine
  8. Podocarpus
  9. Sequoioideae
  10. Spruce

Monocots (33 articles)

[دەستکاری]
  1. Monocotyledon
Alismatales (3 articles)
  1. Araceae
    1. Anthurium
    2. Philodendron
Arecales (1 article)
  1. خێزانی دارخورما
Asparagales (10 articles)
  1. Agave
  2. Aloe
  3. Amaryllis
  4. Gladiolus
  5. Iridaceae
    1. Iris
  6. Lily of the valley
  7. Narcissus
  8. Orchid
  9. Yucca
Commelinales (1 article)
  1. Pontederia crassipes
Liliales (5 articles)
  1. Alstroemeria
  2. Colchicum
  3. Liliaceae
    1. Lilium
    2. Tulip
Pandanales (1 article)
    1. Pandanus
Poales (9 articles)
  1. Bromeliaceae
    1. Puya
    2. Spanish moss
  2. Cyperaceae
  3. Juncus
  4. گرامینیای
    1. Bamboo
    2. Sugarcane
  5. Typha
Zingiberales (2 articles)
  1. Canna
  2. Heliconia

Non-monocots (68 articles)

[دەستکاری]
  1. Eudicots
  2. Magnoliids
Apiales (2 articles)
  1. Apiaceae
  2. Hedera
Asterales (11 articles)
  1. Asteraceae
    1. Bellis perennis
    2. Chrysanthemum
    3. Cirsium
    4. Dahlia
    5. Solidago
    6. Helianthus
    7. Sonchus
    8. Tagetes
    9. Taraxacum
  2. Campanulaceae
Brassicales (2 articles)
  1. Arabidopsis thaliana
  2. Tropaeolum
Caryophyllales (1 article)
  1. Cactus
Cornales (1 article)
  1. Cornus
Cucurbitales (1 article)
  1. Cucurbitaceae
Ericales (8 articles)
  1. Diospyros
  2. Ericaceae
    1. Rhododendron
      1. Azalea
  3. Theaceae
    1. Camellia
  4. Impatiens
  5. Primulaceae
Fabales (2 articles)
  1. Fabaceae
    1. Mimosa
Fagales (5 articles)
  1. Alder
  2. نارەوان (دار)
  3. Birch
  4. Hickory
  5. بەڕوو
Gentianales (3 articles)
  1. Apocynaceae
  2. Gardenia
  3. Rubiaceae
Lamiales (6 articles)
  1. Lamiaceae
  2. Oleaceae
    1. Fraxinus
  3. Salvia
  4. Sesame
  5. Verbena
Malpighiales (6 articles)
  1. Euphorbiaceae
  2. Flax
  3. Hypericum
  4. پۆینسێتیا
  5. Viola
  6. بی
Malvales (2 articles)
  1. Malvaceae
    1. ئادانسۆنیا
Myrtales (4 articles)
  1. Henna
  2. Melastomataceae
  3. Myrtaceae
    1. Eucalyptus
Proteales (3 articles)
  1. Proteaceae
  2. Nelumbo
  3. Platanus
Rosales (6 articles)
  1. شەدانە
  2. Elm
  3. Moraceae
    1. Ficus sycomorus
  4. Rosaceae
    1. Rose
Sapindales (2 articles)
  1. Mahogany
  2. Maple
Solanales (1 article)
  1. Convolvulaceae

Edible fruits (50 articles)

[دەستکاری]
Culinary fruits (38 articles)
  1. سێو
  2. Apricot
  3. ئەڤۆکادۆ
  4. مۆز
  5. Blackberry
  6. Blackcurrant
  7. Blueberry
  8. گێلاس
  9. Citrus
    1. Grapefruit
    2. Kumquat
    3. لیمۆ
    4. Lime
    5. Orange
    6. Mandarin orange
  10. ھەنجیر
  11. Cranberry
  12. خورما
  13. Durian
  14. ترێ
  15. Guava
  16. Jackfruit
  17. کیوی
  18. Lychee
  19. Mango
  20. Morus
  21. کاڵەک
  22. زەیتوون
  23. Papaya
  24. قۆخ
  25. ھەرمێ
  26. ئەنەناس
  27. Plum
  28. ھەنار
  29. تووتڕک
  30. تووفەرەنگی
  31. Tamarind
  32. شووتی
Botanical fruits used as culinary vegetables (12 articles)
  1. Bell pepper
  2. Breadfruit
  3. بیبەری تیژ
  4. Cooking banana
  5. خەیار
  6. Cucurbita
    1. Pumpkin
    2. Zucchini
  7. باینجان
  8. Green bean
  9. بامێ
  10. تەماتە

Edible seeds, grains, nuts (pulses) (30 articles)

[دەستکاری]
Grains (10 articles)
  1. جۆ
  2. گەنمەشامی (Level 3)
  3. Millet
  4. کاڕان
  5. برنج (Level 3)
    1. Oryza sativa
  6. چاودار
  7. سۆرگوم
  8. گەنم (Level 3)
    1. Common wheat
Pseudocereals (3 articles)
  1. Amaranth
  2. Buckwheat
  3. Quinoa
Nuts (8 articles)
  1. بادەم
  2. Brazil nut
  3. Cashew
  4. Chestnut
  5. Hazelnut
  6. Macadamia
  7. Pecan
  8. Walnut
Pulses (9 articles)
  1. فاسۆلیا
    1. Vicia faba
    2. Lima bean
    3. سۆیا (Level 3)
    4. Phaseolus vulgaris
  2. نۆک
  3. نیسک
  4. پۆڵکە
  5. Peanut

Vegetables (53 articles)

[دەستکاری]
Leafy vegetables (9 articles)
  1. Eruca vesicaria
  2. کەلەم
  3. Chard
  4. Chinese cabbage
  5. Collard (plant)
  6. کەیڵ
  7. Lettuce
  8. Rapeseed
  9. سپێناخ
Root vegetables (15 articles)
  1. Arrowroot
  2. Beetroot
  3. گێزەر
  4. Cassava
  5. Daikon
  6. پیاز
  7. Parsnip
  8. پەتاتە (Level 3)
  9. توور
  10. Rutabaga
  11. Sugar beet
  12. Sweet potato
  13. Taro
  14. شێلم
  15. Yam
Other vegetables (9 articles)
  1. ئارتیشوو
  2. Asparagus
  3. برۆکڵی
  4. قەڕنابیت
  5. کەرەوز
  6. چەقچەقە
  7. گوێزی ھیندی
  8. Kohlrabi
  9. Leek
Herbs and spices (20 articles)
  1. Anise
  2. Basil
  3. Black pepper
  4. Cardamom
  5. دارچین
  6. مێخەک
  7. Cumin
  8. Fennel
  9. سیر
  10. زەنجەفیل
  11. Ginseng
  12. Horseradish
  13. ئەسپەرە ڕۆمی
  14. Liquorice
  15. نەعنا
  16. گوێزی چاک
  17. Parsley
  18. Saffron
  19. جاترە
  20. Vanilla

Fungi (15 articles)

[دەستکاری]
  1. کوارگ (Level 3)
  2. Mushroom
  3. Yeast
    1. Saccharomyces cerevisiae
  4. Ascomycota
  5. Basidiomycota
  6. Zygomycota

Edible fungi (6 articles)

  1. Agaricus
  2. Boletus edulis
  3. Chanterelle
  4. Pleurotus ostreatus
  5. Shiitake
  6. Truffle

Poisonous fungi (2 articles)

  1. Amanita muscaria
  2. Amanita phalloides

Other organisms (29 articles)

[دەستکاری]
  1. زیندەوەرە ناوک ڕاستەقینەکان (Level 3)
  2. Plankton
  3. شانشینی پێشەنگییەکان
  4. Paramecium
  5. زیندەوەری ناوک سەرەتایی
    1. کۆنەکان (Level 3)
    2. بەکتریا (Level 3)
      1. Cyanobacteria
      2. ئیشریکیا کۆلای
      3. سەلمۆنێلا
      4. Staphylococcus aureus
  6. Rhizaria
  7. Excavata
    1. Euglenozoa
  8. قەوزە (Level 3)
    1. Red algae
    2. Seaweed
  9. Chromalveolata
    1. Heterokont
      1. Brown algae
        1. Kelp
      2. Diatom
    2. Haptophyte
    3. Cryptomonad
    4. Alveolate
      1. Dinoflagellate
  10. قەوزەبەرد
  11. Amoebozoa
  12. Slime mold

Health, medicine and disease (281 articles)

[دەستکاری]

Health and fitness (25 articles)

[دەستکاری]
  1. تەندروستی (Level 3)
    1. ساخیی دەروون (Level 3)
  2. ژیواندن (Level 3)
    1. Diet
    2. تەواوکەری خۆراکی
    3. گرووپی خۆراک
    4. Hunger
    5. بەدخۆراکی
    6. ڤیتامین
  3. Hygiene (Level 3)
    1. گەرماوکردن
    2. Feminine hygiene
    3. Oral hygiene
    4. Shaving
  4. Physical fitness
    1. بی ئێم ئای
    2. Exercise (Level 3)
    3. قەڵەوی (Level 3)
    4. Weight loss
  5. Ageing (Level 3)
  6. Breastfeeding
  7. بەبەربوون
    1. نەزۆکی
  8. Occupational safety and health
  9. فشاری دەروونی

Drugs and pharmacology (35 articles)

[دەستکاری]
  1. دەرمان (Level 3)
    1. ڤاکسین (Level 3)
      1. کوتان
      2. Vaccine hesitancy
      3. ڤاکسینی کۆڤید-١٩
      4. Smallpox vaccine
      5. Polio vaccine
    2. Prescription drug
    3. Amphetamine
    4. ئازارشکێن
    5. ھۆشبڕی (Level 3)
    6. دژەزیندەیی (Level 3)
      1. پێنیسیلین
    7. ئەسپیرین
    8. Benzodiazepine
    9. Quinine
  2. داروو (Level 3)
    1. Alcohol (drug)
      1. Alcohol intoxication
    2. تووتن
    3. Cannabis
    4. Opium
  3. پەشێویی بەکارھێنانی ماددە ھۆشبەرەکان
    1. ئاڵوودەبوون (Level 3)
    2. Alcoholism (Level 3)
    3. Smoking (Level 3)
      1. جگەرە
      2. کاریگەرییە تەندروستییەکانی تووتن
      3. Smoking cessation
    4. Substance dependence
  4. دەرمانناسی
    1. Pharmacokinetics
    2. Placebo
  5. دارووسازی
    1. Pharmacist

Medicine (84 articles)

[دەستکاری]

See also "Biology" for e.g. anatomy

Morbidity (137 articles)

[دەستکاری]

داڕێژە:Core topics

وەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=ویکیپیدیا:وتارە_سەرەکییەکان/ئاست/٤/زیندەزانی_و_زانستەکانی_تەندروستی&oldid=1206178»