ویلایەتی مەناستیر
| ویلایەتی مەناستیر مناستر ولایتی Vilâyet-i Manastır | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ویلایەتی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی | |||||||||||||
| ١٨٧٤–١٨٧٧ ١٨٧٩–١٩١٢ | |||||||||||||
|
Flag | |||||||||||||
نەخشەی سەرەوە: نەخشەی ویلایەتی مەناستیر لە ناو ئیمپراتۆریەتیی عوسمانیدا، لە ساڵی ١٩٠٠دا نەخشەی خوارەوە: نەخشەی ویلایەتی مەناستیر لە ساڵی ١٩٠٧دا | |||||||||||||
| ناوەند | مەناستیر[١] | ||||||||||||
| ژمارەی دانیشتووان | |||||||||||||
• ١٩١١[٢] | ١٬٠٦٩٬٧٨٩ | ||||||||||||
| مێژوو | |||||||||||||
| مێژوو | |||||||||||||
• دامەزراندن | ١٨٧٤ | ||||||||||||
• ھەڵوەشاندن | ١٩١٢ | ||||||||||||
| |||||||||||||
| ئەمڕۆ بەشێک لە | ئەلبانیا مەقدوونیای باکوور یۆنان | ||||||||||||
ویلایەتی مەناستیر، بە تورکیی عوسمانی: مناستر ولایتی بە ڕۆمانی:Vilâyet-i Manastır) دابەشکردنێکی کارگێڕی ئاستی یەکەم (ویلایەت) بوو لە ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی.[٣] لە ساڵی ١٨٧٤ دروست بووە، لە ساڵی ١٨٧٧ ھەڵوەشاوەتەوە و لە ساڵی ١٨٧٩ دامەزراوە. ویلایەتەکە لە کاتی جەنگی یەکەمی بالکان لە ساڵی ١٩١٢ داگیرکرا و لە نێوان شانشینی یۆنان و شانشینی سڕبیا دابەشکرا، لەگەڵ ھەندێک بەش کە دواتر بوونە بەشێک لە میرنشینی ئەلبانیا کە دوای ئەوان دامەزراوە.[٤]
دانیشتوان
[دەستکاری]١٨٩٧
[دەستکاری]بە وتەی کونسوڵی ڕووسیا لە ویلایەتی مەناستیر، ئەی ڕۆستکۆڤسکی، کە لە ساڵی ١٨٩٧دا بابەتی ئاماری تەواو کردووە، کۆی ژمارەی دانیشتووانی ٨٠٣ ھەزار و ٣٤٠ کەس بووە، ڕۆستکۆڤسکی دانیشتووانەکەی لەم گرووپانەدا ڕیزکردووە:[٥]
- تورکەکان، عوسمانییەکان: ٧٨ ھەزار و ٨٦٧ کەس
- ئەلبانییەکان، گیگس: ١٤٤٬٩١٨
- ئەلبانییەکان، تۆسکەکان: ٨١٬٥١٨
- ئەلبانییەکان، مەسیحییەکان: ٣٥٬٥٢٥
- سلاڤەکان، ئێکسارکیستەکان: ١٨٦٬٦٥٦
- سلاڤەکان، پاتریارکیستەکان: ٩٣٬٦٩٤
- سلاڤ، موسڵمان: ١١ ھەزار و ٥٤٢ کەس
- یۆنانیەکان، مەسیحییەکان: ٩٧٬٤٣٩
- یۆنانیەکان، موسڵمانان: ١٠ ھەزار و ٥٨٤ کەس
- ڤلاکس (ئارۆمانییەکان): ٥٣٬٢٢٧
- جولەکەکان: ٥٢٧٠ کەس
١٩٠٧/١٩٠٦
[دەستکاری]بەپێی سەرژمێری عوسمانی لە ساڵی ١٩٠٧/١٩٠٦ ویلایەتەکە کۆی ژمارەی دانیشتووانی ٨٢٤٬٨٢٨ کەس بووە، لە ڕووی نەتەوەییەوە بەم شێوەیە پێکھاتووە:[٦]
- موسڵمانان - ٣٢٨ ھەزار و ٥٥١ کەس
- یۆنانییە مەسیحییەکان - ٢٨٦ ھەزار
- بولگارییە مەسیحییەکان - ١٩٧٬٠٨٨
- والاچییەکان - ٥٥٥٦ کەس
- جولەکەکان - ٥٤٥٩ کەس
- گیپسەکان - ٢١٠٤ کەس
- ئەرمەنییەکان - ٨
- پرۆتستانتەکان - ٥
- لاتینیەکان - ٣
- ھاووڵاتیانی بیانی - ٥٣
١٩١١
[دەستکاری]بەپێی داتاکانی سەرژمێری عوسمانی، پێکھاتەی ئێتنۆئاینی لە ساڵی ١٩١١ بەم شێوەیە بووە (سرب و ئۆرتۆدۆکسی ئەلبانی وەک یۆنانی یان بولگاری وەرگیراون):[٧]
- موسڵمانان - ٤٥٥ ھەزار و ٧٢٠ کەس
- یۆنانیەکان - ٣٤٩٫٥٤١
- بولگارییەکان - ٢٤٦ ھەزار و ٣٤٤ کەس
- جولەکەکان - ١٠ ھەزار و ٦٥١ کەس
- ئەرمەنییەکان - ٩
- ئەوانی تر - ٢٦١٤ کەس
١٩١٢
[دەستکاری]بەپێی خەمڵاندنێک کە لە گۆڤارێکی بەلجیکیدا بڵاوکراوەتەوە، پێکھاتەی نەتەوەیی لە ساڵی ١٩١٢ کاتێک ویلایەتەکە لە کاتی جەنگی یەکەمی بالکاندا ھەڵوەشایەوە بریتی بوو لە:[٨]
- بولگارییە ئۆرتۆدۆکسەکان - ٣٣١ ھەزار
- موسڵمانانی ئەلبانی - ٢١٩ ھەزار
- واڵاچ ئۆرتۆدۆکس - ٦٥،٥٠٠
- یۆنانییە ئۆرتۆدۆکسەکان - ٦٢ ھەزار
- موسڵمانانی بولگاری - ٢٤ ھەزار
- تورکە موسڵمانەکان - ١١ ھەزار و ٥٠٠
- تێکەڵاو - ٣٥ ھەزار
دابەشی کارگێڕی
[دەستکاری]ئەم سنجاقانەی خوارەوە لە ویلایەتەکەدا بوونیان ھەبووە:[٩]
- سنجاقی مەناستیر (مناستر سنجاغی)
- سنجاقی پریزرەن (پرزرین سنجاغی)
- سنجاقی ئویسکویب (اسکوب سنجاغی)
- سنجاقی دەبەرە (دبرە سنجاغی)
- سنجاقی ئیشۆدرە (اشقودرە سنجاغی)
- سنجاقی ئەلباسان (البصان سنجاغی)
نەخشە
[دەستکاری]- ویلایەتی مەناستیر (١٨٦٧-١٩١٢).
- نەخشەیەک کە دابەشبوونی ئیداریی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی لە ساڵی ١٣١٧ی ھیجری، ١٨٩٩ گریگۆری، لەوانەش ویلایەتی کریت و سنجاقەکانی دەخاتەڕوو.
سەرچاوەکان
[دەستکاری]- ↑ https://en.wikisource.org/wiki/1911_Encyclop%C3%A6dia_Britannica/Monastir
- ↑ https://web.archive.org/web/20120320154832/http://lfh.edu.gr/histoiregeographie/sites/default/files/Ressources%20pedagogiques/conseils_bibliographiques/WorkBook3.pdf
- ↑ Kaligian, Dikran Mesrob (2011) Armenian Organization and Ideology Under Ottoman Rule, 1908–1914 (revised edition) Transaction Publishers, New Brunswick, New Jersey
- ↑ Birken, Andreas (1976). Die Provinzen des Osmanischen Reiches. Beihefte zum Tübinger Atlas des Vorderen Orients (in German). Vol. 13. Reichert. pp. 71–72
- ↑ "Jedna statistika iz srednje Maćedonije". Nova Iskra (15–16): 251. 26 July 1899.
- ↑ https://kupdf.net/download/kemal-karpat-ottoman-population-1830-1914-demographic-and-social-characteristics_59e4a7b908bbc56144e653d7_pdf
- ↑ Alternative Educational Materials, p. 26
- ↑ https://web.archive.org/web/20170509234039/http://users.skynet.be/ovo/GodsdBalkan.html
- ↑ https://books.google.rs/books?id=2ZniAAAAMAAJ&q=%22bitoljski+vilajet%22&dq=%22bitoljski+vilajet%22&hl=en&sa=X&ei=XDwET5ymM-r_4QSb0NCNCA