ویلایەتی بەیروت

ویلایەتی بەیروت
ولاية بیروت
بیروت ولایتی
ویلایەتی بەیروت; ولاية بیروت; بیروت ولایتی
ویلایەتی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی
١٨٨٨–١٩١٧
	Flag
	; نەخشەی سەرەوە:; نەخشەی ویلایەتی بەیروت لە ناو ئیمپراتۆریەتیی عوسمانیدا، لە ساڵی ١٩٠٠دا; نەخشەی خوارەوە:; نەخشەی ویلایەتی بەیروت لە ساڵی ١٩٠٧دا.
ناوەند	بەیرووت
ناوچە
• ١٨٨٥	٣٠٬٤٩٠ km2 (١١٬٧٧٠ sq mi)
ژمارەی دانیشتووان
• ١٨٨٥	٥٣٣٬٥٠٠
مێژوو
مێژوو
• دامەزراندن	١٨٨٨
• ھەڵوەشاندن	١٩١٧
پێشوو	دواتر
	میرنشینی جەبەل لوبنان
	ئەیالەتی تەڕابلوسی شام
	ئەیالەتی سەیدا
بەڕێوەبەرایەتیی خاکە داگیرکراوەکانی دوژمن
ئەمڕۆ بەشێک لە	لوبنان; ئیسرائیل; فەلەستین; سووریا

ویلایەتی بەیروت، بە تورکیی عوسمانی: بیروت ولایتی بە ڕۆمانی:Beyrut Vilâyeti) دابەشکردنێکی کارگێڕی ئاستی یەکەم (ویلایەت) بوو لە ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی.^[٣] لە ناوچە کەنارییەکانی ویلایەتی سووریا لە ساڵی ١٨٨٨ دامەزراوە وەک داننانێک بە گرنگی تازە دۆزراوی پایتەختەکەی کە ئەوکاتەکە بەیرووت بوو، کە لە ساڵانی پێشوودا گەشەیەکی بەرچاوی بەخۆیەوە بینیبوو تا ساڵی ١٩٠٧، بەیرووت لەسەدا ١١ی بازرگانی نێودەوڵەتی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی مامەڵەی لەگەڵدا دەکرد.^[٤] لە باکووری یافاوە تا شاری بەندەری لازقیە درێژبووەوە. لە ڕۆژهەڵاتەوە بە ویلایەتی سووریا و لە باکوورەوە بە ویلایەتی حەلەب و لە باشوورەوە بە موتەسەڕیفی قودس و لە ڕۆژئاوا دەریای ناوەڕاست سنووردار بووە.^[٥]

بەپێی زانیارییەکان لە سەرەتای سەدەی بیستەمدا ڕووبەرەکەی ١١٧٧٣ میل چوارگۆشە بووە (٣٠٤٩٠ کیلۆمەتر دووجا)، لە کاتێکدا ئەنجامە سەرەتاییەکانی یەکەم سەرژمێری عوسمانی لە ساڵی ١٨٨٥ (لە ساڵی ١٩٠٨ بڵاوکراوەتەوە) ژمارەی دانیشتووانی ٥٣٣ هەزار و ٥٠٠ کەس بووە. لە ٣٦ ویلایەتی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانیدا چوارەم ناوچەی پڕ دانیشتوو بوو.^[٦]

دابەشی کارگێڕی

سنجاقەکانی ویلایەت:^[٧]

نەخشە

نەخشەی (ڤیتال کوینێت) ساڵی ١٨٩٦ی ناوچەی سووریا، لەنێویاندا ویلایەتی بەیروت.
ساڵی ١٨٩٣ نەخشەی دابەشبوونە کارگێڕییەکانی ئاسیای عوسمانی
نەخشەیەک کە دابەشبوونی ئیداریی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی لە ساڵی ١٣١٧ی ھیجری، ١٨٩٩ گریگۆری، لەوانەش ویلایەتی بەیروت و سنجاقەکانی و ویلایەتی سووریا و سنجاقەکانی دەخاتەڕوو.

سەرچاوەکان

↑ https://archive.org/details/asiakeane00kean/page/460/mode/1up
↑ https://archive.org/details/asiakeane00kean/page/460/mode/1up
↑ Kaligian, Dikran Mesrob (2011) Armenian Organization and Ideology Under Ottoman Rule, 1908–1914 (revised edition) Transaction Publishers, New Brunswick, New Jersey
↑ https://books.google.iq/books?id=QjzYdCxumFcC&pg=PA87&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false
↑ https://books.google.iq/books?id=4x09OvMBMmgC&pg=PA182&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false
↑ https://books.google.iq/books?id=yhgEAQAAIAAJ&redir_esc=y
↑ Beyrut Vilayeti ve Cebel-i Lübnan Mutasarrıflığı | Tarih ve Medeniyet

[1] ttps://archive.org/details/asiakeane00kean/page/460/mode/1up

[2] ttps://archive.org/details/asiakeane00kean/page/460/mode/1up

[3] Kaligian, Dikran Mesrob (2011) Armenian Organization and Ideology Under Ottoman Rule, 1908–1914 (revised edition) Transaction Publishers, New Brunswick, New Jersey

[4] ttps://books.google.iq/books?id=QjzYdCxumFcC&pg=PA87&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false

[5] ttps://books.google.iq/books?id=4x09OvMBMmgC&pg=PA182&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false

[6] ttps://books.google.iq/books?id=yhgEAQAAIAAJ&redir_esc=y

[a-ids-7] Beyrut Vilayeti ve Cebel-i Lübnan Mutasarrıflığı | Tarih ve Medeniyet

[١]

[٢]

[٣]

[٤]

[٥]

[٦]

[٧]