وزەی کارەباییی ئاوی
وزەی کارەباییی ئاوی، یان ھێزی کارەباییی ئاوی، ئەو کارەبایەیە کە لە وزەی ئاو بەرھەم دێت. وزەی ئاو ١٥٪ی کارەبای جیھان دابین دەکات، کە لە ساڵی ٢٠٢٣دا نزیکەی ٤٬٢١٠ تێراوات-کاتژمێر بووە،[١] ئەمەش لە ھەموو سەرچاوە نوێبووەوەکانی تر پێکەوە و ھەروەھا لە وزەی ناوکیش زیاترە.[٢] وزەی ئاو دەتوانێت بڕێکی زۆر لە کارەبای کەم-کاربۆن لە کاتی داواکاریدا دابین بکات، ئەمەش وای کردووە ببێتە ڕەگەزێکی سەرەکی بۆ دروستکردنی سیستەمەکانی دابینکردنی کارەبای پارێزراو و پاک.[٢] وێستگەیەکی کارەباییی ئاوی کە خاوەنی بەنداو و عەمبار بێت سەرچاوەیەکی نەرمە، چونکە بڕی کارەبای بەرھەمھاتوو دەکرێت لە چەند چرکە یان خولەکێکدا بەپێی گۆڕانی داواکاری لەسەر کارەبا زیاد یان کەم بکرێت. کاتێک کۆمەڵگەیەکی کارەباییی ئاوی دروست دەکرێت، ھیچ پاشماوەیەکی ڕاستەوخۆ بەرھەم ناھێنێت، و ھەمیشە گازە گەرمخانەیییەکان بە ڕێژەیەکی زۆر کەمتر لە وێستگەکانی وزەی بەگەڕخراو بە سووتەمەنیی فۆسیلی بڵاو دەکاتەوە؛ بەڵام، کاتێک لە ناوچە نزمەکانی دارستانە باراناوییەکان دروست دەکرێت، کە تێیدا بەشێک لە دارستانەکە ژێر ئاو دەکەوێت، ڕەنگە بڕێکی زۆر لە گازە گەرمخانەیییەکان بڵاو ببنەوە.[٣]
دروستکردنی کۆمەڵگەیەکی کارەباییی ئاوی دەتوانێت کاریگەریی ژینگەییی بەرچاوی ھەبێت، بەتایبەتی لە لەدەستدانی زەوییە کشتوکاڵییەکان و ئاوارەبوونی دانیشتووان.[٤] ھەروەھا دەبنە ھۆی تێکدانی ئیکۆلۆژیی سروشتیی ئەو ڕووبارەی کاری لەسەر دەکرێت، و کاریگەرییان لەسەر نیشتینگەی زیندەوەران و سیستەمە ژینگەیییەکان و شێوازەکانی نیشتنی قوڕ و سوان دەبێت. لەکاتێکدا بەنداوەکان دەتوانن مەترسییەکانی لافاو کەم بکەنەوە، بەڵام تێکچوونی بەنداو دەتوانێت کارەساتبار بێت.
سەرچاوەکان
[دەستکاری]- ↑ «Global Electricity Review 2024». Ember. ٧ی ئایاری ٢٠٢٤. لە ٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ ھێنراوە.
- 1 2 «Hydropower Special Market Report – Analysis». IEA. ٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢١. لە ٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ ھێنراوە.
- ↑ de Faria، Felipe A M؛ Jaramillo، Paulina؛ Sawakuchi، Henrique O؛ Richey، Jeffrey E؛ Barros، Nathan (١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥). «Estimating greenhouse gas emissions from future Amazonian hydroelectric reservoirs». Environmental Research Letters. ١٠ (12). Bibcode:٢٠١٥ERL....١٠l٤٠١٩D. doi:١٠.١٠٨٨/١٧٤٨-٩٣٢٦/١٠/١٢/١٢٤٠١٩. ISSN ١٧٤٨-٩٣٢٦.
{{cite journal}}:|bibcode=length بپشکنە (یارمەتی) - ↑ Fearnside، Philip M. (١ی تەممووزی ١٩٨٩). «Brazil's Balbina Dam: Environment versus the legacy of the Pharaohs in Amazonia». Environmental Management. ١٣ (4): ٤٠١–٤٢٣. Bibcode:١٩٨٩EnMan..١٣..٤٠١F. doi:١٠.١٠٠٧/BF٠١٨٦٧٦٧٥. ISSN ١٤٣٢-١٠٠٩. S2CID ١٥٤٤٠٥٩٠٤.
{{cite journal}}:|bibcode=length بپشکنە (یارمەتی)
 | ئەم وتارە بۆ ھیچ پۆلێکی ناوەڕۆک زیاد نەکراوە. تکایە بە زیادکردنی پۆلێک یان زیاتر یارمەتیی بدە تا لەگەڵ وتارە لێکچووەکان پێڕست بکرێت. (حوزەیرانی ٢٠٢٦) |