وتارێک لەبارەی لۆژیک-فەلسەفە

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search

وتارێک دەرباری لۆژیک-فەلسەفە یان بە ئینگلیزی (Tractatus Logico-Philosophicus و کورتکراوەتەوە بۆ TLP) بریتیە لە تەنها کتێبی درێژ کە فەیلەسوفی نەمسایی لەدویگ ویتینگشتاین نوسیبێتی و لە تەمەنی خۆیدا بڵاوکرابێتەوە. پرۆژەکە ئامانجێکی فراوانی هەبوو: دیاریکردنی پەیوەندی نێوان زمان و واقع و دیاریکردنی سنورەکانی زانست.[١]


تێزە سەرەکیەکان[دەستکاری]

حەوت تێزی سەرەکی تێدایە لەم دەقەدا کە ئەمانەن:

  1. جیهان بریتیە لەوەی حاڵەتە.
  2. ئەوەشی کە حاڵەتە (ڕاستیە) بریتیە لە بوون و دۆخی هەبوون.
  3. وێنەیەکی ژیربێژی ڕاستیەکان بریتیە لە فیکر.
  4. فیکر بریتیە لە گریمانەیەک بەمانایەک.
  5. گریمانەیەک بریتیە لە نەخشەیەکی-ڕاستی گریمانەی سادەترە. (گریمانەی سادەتر بریتین لە نەخشەی-ڕاستیی خۆی).
  6. شێوازی گشتی گریمانەیەک بریتیە لە شێوازی گشتی نەخشەیەکی-ڕاستی، کە ئەکاتە: . ئەمە خۆی بریتیە لە شێوازی گشتی گریمانەیەک.
  7. کاتێ کەسێک نەتوانێ قسە بکات، پێویستە بێدەنگ بێت.


گریمانەی 1[دەستکاری]

بەشی یەکەم زۆر کورتە:

وەرگێڕان لە ئینگلیزیەوە
کوردی ئینگلیزی
1. جیهان بریتییە لە هەموو حاڵەتەکان.

1.1 جیهان کۆی هەموو حاڵەتەکانە، نەک شتەکان.

1.11 جیهان بە ڕاستیەکان جیا ئەکرێتەوە، وە بەوەی هەموو ڕاستیەکان بێت.

1.12 چوونکە کۆی ڕاستیەکان ئەوە دیاری ئەکات کە حاڵەتەکە چیە، هەروەها ئەوەش کە حاڵەت نیە.

1.13 جیهان بریتیە لە ڕاستیەکانی پانتایی ژیربێژی.

1.2 جیهان دابەش ئەبێت بەسەر ڕاستیەکاندا.

1.21 هەر دانەیەکیان ئەکرێ حاڵەت بێ یان حاڵەت نەبێ لە کاتێکدا شتەکانی تر هەموو وەک خۆیان بمێننەوە.

  • 1 The world is all that is the case.
  • 1.1 The world is the totality of facts, not of things.
  • 1.11 The world is determined by the facts, and by their being all the facts.
  • 1.12 For the totality of facts determines what is the case, and also whatever is not the case.
  • 1.13 The facts in logical space are the world.
  • 1.2 The world divides into facts.
  • 1.21 Each item can be the case or not the case while everything else remains the same.


پەراوێزەکان[دەستکاری]

  1. ^ TLP. پەڕە 4.113.