بەھەڵەبردنی لۆژیکی

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
(لە هەڵەی لۆژیکیەوە ڕەوانە کراوە)
هەڵەی لۆژیکی
لقیبیانوو، error
بەکارھێنانpsychological manipulation، persuasion
هۆکاری ناڕاستەوخۆnegligence، ignorance
پێڕستlist of fallacies
Handled, mitigated, or managed byبیرکردنەوەی ڕەخنەگرانە
تاگی "ستەک ئێکسچەینج"https://philosophy.stackexchange.com/tags/fallacies

بەھەڵەبردنی لۆژیکی یا ھەڵەی لۆژیکی یا ھەڵەوێژی یا سەفسەتە یا مەغڵەتە بریتییە لە بەکارھێنانی ئاکامگریی ناتەواو یا ھەڵە لە کاتی بنیاتنانی بەڵگەیەکی لۆژیکیدا. بەڵگەکە دەکرێت لە ڕواڵەتدا بێعەیب و بەبڕست دەربکەوێت، بەتایبەت ئەگەر بەوردی سەرنجی پێ نەدرابێت و ھەڵەکە بەر چاو نەکەوتبێ.[١][٢][٣] زاراوەی «بەھەڵەبردنی لۆژیکی» بەرھەمی ھزری ڕۆژاوایە و یەکەمجار لە کتێبی ئۆرگانۆن بەشی De Sophisticis Elenchis -دا ئاماژەی پێدراوە.[٤]

ھەندێک لە ھەڵە لۆژیکییەکان بە ئەنقەست ئەنجام دەدرێن بەمەبەستی فریودان یان قەناعەتپێھێنانی بەرامبەر لە ڕێگەی فێڵکردنەوە. ھەندێکی دیکە بەبێ مەبەست ئەنجام دەدرێن بەھۆی سنوورداربوونی توانایییەکانی مرۆڤەوە، وەکوو وردنەبوونەوە یا بایەسی کۆگنیتیڤ یا بایەسی کۆمەڵایەتی یا نەفامی.[٥]

ھەڵە لۆژیکییەکان بەگشتی دابەش دەکرێن بۆ دوو جۆر: «شێوەیی» و «ناشێوەیی». ھەڵەی لۆژیکیی شێوەیی بریتییە لە ھەڵەیەک لە پێکھاتە و شێوەی بەڵگەی دیداکتیڤدا کە سەرئەنجام بەڵگەکە بەتەواوی بێ سوود دەکات. لە کاتێکدا، ھەڵەی ناشێوەیی لە ناوەرۆک و تانوپۆی بەڵگەکەوە سەرچاوە دەگرێ نە لە پێکھاتە و ڕواڵەتی.[٦] ئەو بەڵگانەی کە ھەڵەی ناشێوەیییان تێدایە لەوانەیە لە شێوە و ڕواڵەتدا تەواو بن، بەڵام ھێشتا ھەر بە ھەڵەی لۆژیکی حیساب دەکرێن.[٤]

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. ^ van Eemeren, Frans; Garssen, Bart; Meuffels, Bert (2009). Fallacies and Judgments of Reasonablene Empirical Research Concerning the Pragma-Dialectical Discussion Rules. Dordrecht: Springer. doi:10.1007/978-90-481-2614-9. ISBN 978-90-481-2613-2.
  2. ^ Gensler, Harry J. (2010). The A to Z of Logic. Rowman & Littlefield. p. 74. ISBN 978-0-8108-7596-8.
  3. ^ Woods, John (2004). "Who Cares About the Fallacies?". The Death of Argument. Applied Logic Series. Vol. 32. pp. 3–23. doi:10.1007/978-1-4020-2712-3_1. ISBN 9789048167005.
  4. ^ ئ ا Dowden, Bradley. "Fallacy". Internet Encyclopedia of Philosophy. Retrieved 17 February 2016.
  5. ^ Bustamente, Thomas; Dahlman, Christian, eds. (2015). Argument types and fallacies in legal argumentation. Heidelberg: Springer International Publishing. p. x. ISBN 978-3-319-16147-1.
  6. ^ Garns, Rudy (1997). "Informal Fallacies". Northern Kentucky University. Archived from the original on 2017-02-01. Retrieved 2013-09-10.

بەستەرە دەرەکییەکان[دەستکاری]