مەلا بەختیار

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search
مەلا بەختیار

حیکمەت موحەممەد کەریم ناسراو بە مەلا بەختیار (٢٠ی ئابی ١٩٥٤) سیاستمەدارێکی کوردە لە باشووری کوردستان و لێپرسراوی دەستەی کارگێڕیی مەکتەبی سیاسیی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستانە و ئەندامی مەکتەبی سیاسیی و لێپرسراوی مەکتەبی ڕێکخراوە دیموکراتییەکانی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان و سەرنووسەری ڕۆژنامەی چاودێر و گۆڤاری مەدەنییەتە[١].

ژیان و کاری سیاسی[١][دەستکاری]

حیکمەت موحەممەد کەریم لە ٢٠ی ئابی ساڵی ١٩٥٤ لەشاری خانەقەین لەدایک بووە، کە دەکەوێتە باشووری رۆژهەڵاتی کوردستانی عێراق. لە ١٠ی حوزەیران ١٩٧٠ پەیوەندی بە کۆمەڵەی مارکسیی-لینینیی کوردستانەوە کردووە، ئەوەش چەند مانگێک دوای دروستبوونی کۆمەڵەکەوە. لە ساڵی ١٩٧٤ پەیوەندی بەشۆڕشی ئەیلولەوە دەکات، بەڵام بەهۆی بیروباوەڕە چەپگەراییەکانیەوە رووبەڕووگوشار و ئاستەنگێکی زۆر دەبێتەوە. - لەساڵی ١٩٧٥، شان بەشانی زۆرێک لەهەڤاڵانی بەفەرمانی سەرکردایەتی کۆمەڵەی مارکسیی-لینینیی دەگەڕێتەوە بۆ شاری خانەقین، لەدوای هەرەسی شۆڕشی ساڵی ١٩٧٥ لەدەرەنجامی ڕێکەوتننامەی جەزائیر، کە لەنێوان هەردوو حکومەتی عێراقی و ئێرانی لە ٦ی ئازار دا ئیمزاکرا. حیکمەت کەریم یەکێک بووە لەوانەی لەلیستی ئەو سەرکردە داواکراوانەی لەلایەن حکوومەتی عێراقەوە فەرمانی دەستگیرکردنی بۆ دەرچووبوو، بەڵام هەوڵەکان بۆ دەستگیرکردنی سەرکەوتوو نەبوون. دواتر دەبێتە لێپرسراوی تەواوی شانە نهێنییەکانی کۆمەڵە لەناو شارەکاندا، بەشێوەیەکی نهێنی لەنێوان هەریەک لەشارەکانی بەغدا، کەرکوک، کەلار، سەماوە، دیوانییە، فەلووجە، موسڵ، سلێمانی و هەولێر هاتوچۆی دەکرد، بەمەبەستی پێکهێنانی شانەی چەکداری بۆ بەشداری پێکردنیان لە خەباتی چەکداریدا.

دیارترین پلەکان[١][دەستکاری]

لەگرنگترین ئەو پلە و پایانەی مەلا بەختیار ئەرکی تیادا بینیوە لە ساڵی ١٩٧٥ ەوە:

بڵاوکراوەکان و کاری ڕۆژنامەگەری[١][دەستکاری]

لەساڵی ١٩٩٦، سەرپەرشتیاری ناوەندی راگەیاندنی یەکێتی نیشتمانی کوردستان بووە. کتێبی شۆڕشی کوردستان و گۆڕانکارییەکانی سەردەمی نووسیوە و لەساڵی ١٩٩٢ دا چاپ و بڵاوکراوەتەوە. پاشان لەساڵی ١٩٩٨ کتێبی یاخیبوون لەمێژووی نووسیوە. چەپکێک بابەتی دەستنیشانکراو لەساڵی ١٩٩٩ بڵاوکراوەتەوە. کتێبی دیموکراسی لەنێوان مۆدێرنێتە و پۆست مۆدێرنێتە لەساڵی ٢٠٠٠ دا نووسیوە، دواتر دیمواکرسی لەدوای جەنگی سارددا لەساڵی ١٩٩٩ دا نووسیوە و بڵاوکردۆتەوە.

هەروەها چەند کتێبێکی تری نووسیوە، لەوانەش لەخزمەتی ئەدەبدا و ئازادی ئەقڵ و کۆمەڵی مەدەنی و شارەزا لەکوردۆلۆجی،ڕوسیا و کورد،دیموکراسی و دوژمنەکانی. مەلا بەختیار، هاوشانی کارە ئەدەبییەکانی تری، سەرنووسەری ڕۆژنامەی چاودێر و گۆڤاری مەدەنییەتە.

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. ^ a b c d http://www.pukpb.org/so/mela_bextiyar Archived ١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢, at the Wayback Machine.