بۆ ناوەڕۆک بازبدە

مەحموود عەبدولسەمەد ئیسماعیل

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
مەحموود عەبدولسەمەد ئیسماعیل

نەتەوەکورد
پیشەمامۆستا، وەرگێڕ، نووسەر
ھاوسەرقومریە بابا شێخ
مناڵ(ەکان)تانیا، میدیا، ئاری، دیاری، چیا

مەحموود عەبدولسەمەد ئیسماعیل (ناسراو بە مەحموود قەرەداغی؛ ١٩٤٢ – ٢٠٢١) کەسایەتییەکی ڕۆشنبیر، نووسەر، و مامۆستایەکی دێرینی شاری سلێمانی بوو. ڕۆڵێکی بەرچاوی هەبوو لە پەرەپێدانی زمانی کوردی و داهێنەری وشەی "بیرکاری" بوو بۆ زانستی ماتماتیک.[١]

ژیان و پەروەردە

[دەستکاری]

لە ساڵی ١٩٤٢ لە ناوچەی قەرەداغ لەدایکبووە. خوێندنی سەرەتایی لە قەرەداغ تەواو کردووە و دواتر بۆ درێژەدان بە خوێندن ڕووی لە ناوەندی شاری سلێمانی کردووە. پاشان چۆتە بەغدا و لەوێ بەشداری چەندین خولی زمانەوانی (کوردی و عەرەبی) کردووە و بە پلەی نایاب لە پەیمانگای پێگەیاندنی مامۆستایان لە چوارتا دەرچووە.

ژیانی پیشەیی

[دەستکاری]

لە ساڵی ١٩٦٤ وەک یەکەم دەستبەکاربوونی وەک فەرمانبەر لە قوتابخانەی دەرگەزێنی سەرەتایی لە سلێمانی دەستی پێکرد. بۆ ماوەی ٢٠ ساڵ (١٩٨٤ تا ٢٠٠٤) مامۆستا بووە لە ئامادەیی پیشەسازی سلێمانی کوڕان تا ئەو کاتەی خانەنشین بووە.[١]

دوای خانەنشینبوونی، سەرقاڵی کاری وەرگێڕان بووە لە زمانی کوردی بۆ عەرەبی و ئینگلیزی و بەپێچەوانەوە. چەندین وتار و لێکۆڵینەوەی لە گۆڤار و ڕۆژنامە کوردییەکانی وەک (کوردستانی نوێ، چاودێر، و گۆڤاری تیشک) بڵاوکردۆتەوە.[١]

کۆچی دوایی

[دەستکاری]

لە ١٦ی حوزەیرانی ٢٠٢١ بەهۆی جەڵتەی مێشکەوە لە شاری سلێمانی کۆچی دوایی کرد. پێش مردنی سەرقاڵی نووسینی کتێبێک بوو بە ناوی (ئازادی و دیموکراسی لە ئەجێندای شۆڕشەکانی کوردی عێراقدا) بەڵام مەرگ مەودای نەدا تەواوی بکات.[١]

سەرچاوەکان

[دەستکاری]
  1. 1 2 3 4 Slemani jaran، Slemani (١٧ی julyی ٢٠٢٥). «کەسایەتی دیارو ڕۆشنبیری شاری سلێمانی مامۆستا ( مەحمود عەبدولسەمەد ئیسماعیل) لە ١٩٤٢ لە قەرەداغ لەدایک بووە خوێندنی سەرەتایی هەر لە قەرەداغ خوێندووەو بۆ ناوەندی هاتۆتە شاری سلێمانی پاشان چۆتە بەغداو لەوێ بەشداری چەند خولێکی زمانەوانی و زمانی عەرەبی کردووە بە پلەی ئیمتیاز دەرچووە لە چوارتا بووە بەڕاهێنەر پاشان گەڕاوەتەوە شاری سلێمانی لە ١٩٦٤ یەکەم بەرواری دەست بەکاربونی بوە لە قوتابخانەی دەرگەزێنی سەرەتایی لەسلێمانی کەدەکەوێتە بەردەم خانەقای مەولانا خالید .لە ١٩٦٥ هاوسەرگیری کردوە لەگەڵ خاتوو (قومریە بابا شێخ )کەکچی بچوکی بنەماڵەکەیان بووە لە شاری سلێمانی گەرەکی کانێسکان و لە ١٩٥٠ هاتۆتە دنیاوەو خوێندنی سەرەتایی لە قوتابخانەی عێراقیە تەواو کردوە پاشان لەگەڵ هاوسەرەکەی بونەتە خاوەنی پێنج منداڵ ( تانیا و میدیاو ئاری و دیاری و چیا ) وەلە ساڵی ١٩٨٤ بووە بە مامۆستا لەئامادەیی پیشەسازی سلێمانی کوڕان تاکاتی خانەنشین بوونی لە ٢٠٠٤ خانەنشین بووە . وەدوای خانەنشین بونی کاری وەرگێڕانی کردووە بۆزانکۆی سلێمانی بۆ کوردی بۆ عەرەبی و ئینگلیزی بۆ عەرەبی وەچەندین لێکۆڵینەوەی زمانەوانی و ئەدەبی بۆ زمانەکانی عەرەبی و کوردی کردووە چەندین بابەت و وتاری ئەدەبی و سیاسی بۆ گۆڤارەکانی (کوردستانی نوێ و چاودێر و ئیتحاد وئەلحەیات) و چەندین گۆڤارو ڕۆژنامەی تریش نوسیوە تاساڵەکانی ٢٠١٧ و ٢٠١٨ بەهۆی هەڵکشانی تەمەنیەوە نەیتوانیوە بەردەوام بێت .بۆیە سەرقاڵی دانانی کتێبێک بووە بەناوی ( ئازادی و دیموکراسی لە ئەجندای شۆڕشەکانی کوردو عێراقدا)بەڵام بەداخەوە مەرگ ڕێگای نەدا تەواوی بکات بەهۆی جەڵتەی مێشک لەبەرواری ٢٠٢١/٦/١٦ دڵە گەورەکەی لە لێدان کەوت ....... سوپاس بۆ (میدیا محمود) بۆناردنی وێنەکەی باوکی بەڕێزیان ئەدمین( کاروان چاومار).». slemani jaran. لە [/https://www.facebook.com/share/p/1J8vFNCQ7w/?mibextid=wwXIfr ڕەسەنەکە] لە julyی ٢٠٢٥ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٠٢٥ ھێنراوە. {{cite web}}: |ڕەوشی ناونیشان=https://www.facebook.com/share/p/1J8vFNCQ7w/?mibextid=wwXIfr نادروستە (یارمەتی); line feed character لە |سەردێڕ= لە 1442 (یارمەتی); بەستەری دەرەکی لە |ڕەوشی ناونیشان= (یارمەتی); نرخی |ناونیشان= بپشکنە (یارمەتی); نرخەکانی ڕێکەوت بپشکنە لە: |ڕێکەوتی سەردان=، |ڕێکەوت=، و |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= (یارمەتی)


  • لاپەڕەی (سلێمانی جاران - Slemany Jaran)، ئەرشیفی کەسایەتییەکانی سلێمانی.
  • ڕۆژنامەی کوردستانی نوێ، وتارەکانی مەحموود عەبدولسەمەد.