مێتاکۆگنیزم

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search

مێتاکۆگنیزم بریتییە لە پرۆسەی بیرکردنەوە و تێگەیشتن لە شێوازەکانی پشتیان. ڕەگی زاراوەکە لە وشەی مێتاوە ھاتووە، کە بە واتای «لە سەرەوە» یان «لە سەرەوەی» دێت.[١] مێتاکۆگنیزم دەتوانێت چەندین شێوە وەربگرێت، وەک بیرکردنەوە لە شێوازی بیرکردنەوە و زانینی ئەوەی کە کەی و چۆن ستراتیژی دیاریکراو بەکاربھێنێت بۆ چارەسەرکردنی کێشەکان.[١] بەگشتی دوو پێکھاتەی مێتاکۆگنیزم ھەیە: (١) زانین دەربارەی تێگەیشتن و (٢) ڕێکخستنی تێگەیشتن.[٢]

مێتامۆری، پێناسە کراوە بە زانینی بیرەوەری و ستراتیژی بیرەوەری، جۆرێکی زۆر گرنگە لە مێتاکۆگنیزم.[٣] توێژینەوەی ئەکادیمی لەسەر پرۆسەی میتۆکۆگینیڤ لە نێوان کەلتورەکاندا لە قۆناغە سەرەتایییەکانە، بەڵام چەند ئاماژەیەک ھەن کە کارکردنێکی زیاتر لەوانەیە ئەنجامێکی باشتر لە فێربوونی cross-cultural لەنێوان مامۆستایان و خوێندکاران دابین بکات.

نووسینەکان لەسەر مێتاکۆگنیزم لانیکەم دەگەڕێنەوە بۆ دوو کار لەلایەن فەیلەسوفی یۆنانی ئەرستۆ (٣٢٢ – ٣٨٤ پێش زایین): لەسەر ڕۆح و پارڤا نۆرالیا.[٤]

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. ^ ئ ا Metcalfe, J. , & Shimamura, A. P. (1994). Metacognition: knowing about knowing. Cambridge, MA: MIT Press.
  2. ^ Schraw, Gregory (1998). "Promoting general metacognitive awareness". Instructional Science. 26: 113–125. doi:10.1023/A:1003044231033.
  3. ^ Dunlosky, J. & Bjork, R. A. (Eds.). Handbook of Metamemory and Memory. Psychology Press: New York, 2008.
  4. ^ Colman, Andrew M. (2001). "metacognition". A Dictionary of Psychology. Oxford Paperback Reference (4 ed.). Oxford: Oxford University Press (published 2015). p. 456. ISBN 978-0-19-965768-1. Retrieved 17 May 2017. Writings on metacognition can be traced back at least as far as De Anima and the Parva Naturalia of the Greek philosopher Aristotle (384-322 BC) […].