بۆ ناوەڕۆک بازبدە

میرنشینی قەرەمان

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
میرنشینی قەرەمان
دامەزران١ی کانوونی دووەمی ١٢٥٠
ناو بە زمانی فەرمیKaramanoğulları
زمانی فەرمیOld Anatolian Turkish
پایتەختKaraman، قۆنیە
پۆتانی شوێن٣٦°٣٨′٠″N ٣٢°٥٣′٠″E
شێوەی بنەڕەتیی حکوومەتپاشایەتی
نووسینگەی بەڕێوەبردنBey of Karaman، سوڵتان
گۆڕدراوە لەلایەنئەیالەتی قارامان
جێگەی دەگرێتەوەسوڵتانییەتی ڕۆم
زمانەکانزمانی فارسی، Old Anatolian Turkish
کۆتاییھاتن١ی کانوونی دووەمی ١٤٨٧
Map

میرنشینی قەرەمان دەوڵەتێکی ئیسلامی بوو لە ساڵی ١٢٥٠ زایینی لە باشووری ئەنادۆڵ سەریھەڵدا. فەرمانڕەواکانی بە ڕەچەڵەک ئەرمەنی بوون، چونکە لەلایەن نووری سۆفییەوە دامەزراوە کە موسڵمان بووە. نەوەکانی دوای ئەو بەردەوام بوون لە حوکمڕانی. زمانی تورکی (ئەو سەردەمە بە ڕێنووسی عەرەبی نووسرابوو) وەک زمانی فەرمی دەوڵەت وەرگیرا. [١]

قەرەمانییەکان پەیوەندییەکی نایابیان لەگەڵ مەملوکەکانی میسردا ھەبوو، بەو پێیەی قەرەمانییەکان شاری ئالانیە (یان قەڵات)یان فرۆشت، کە ئەمڕۆ لە باشووری تورکیا، بە مەملوکەکان بە ٥ ھەزار پارچە زێڕ، دواتر پەیوەندییەکان لە سەردەمی سوڵتان زاد ئیسحاقدا تێکچوو.

عەلائەددین عەلی بەگی قەرەمانی، فەرمانڕەوای میرنشینی قەرەمانی، لە شەڕی ئاق چای لە ساڵی ١٣٩٨ لە لایەن سوڵتانی عوسمانی بایەزیدی یەکەمەوە شکستی ھێنا و دوای ھەوڵدان بۆ ھەڵھاتن لە سێدارە درا. عوسمانییەکان کۆنیا و لارێن و نیغدە و دەڤێلی و قەرەھیسار لە باکووری چیای تۆروسیان گرتەوە کە لە دەستی قەرەمانیدەکاندا بوو، زەوییەکان بوونە موڵکی عوسمانییەکان، لە کاتێکدا شار و قەڵاکانی باشووری چیای تۆرۆس، وەک مووت و ئیرمەنیک و تاشێلی ئیتچل لەژێر کۆنترۆڵی بەگەکانی لقەکەی تری بنەماڵەی قەرەمانیدا بوون. [٢] دوای چەند ساڵێک، سوڵتان بایەزیدی یەکەم لە شەڕی ئەنقەرەدا لە ساڵی ١٤٠٢ی زایینی لەلایەن تەیمورەوە شکستی ھێنا و میرنشینی قەرەمان دامەزرایەوە.

قەرەمانییەکان لەکاتی شەڕی سوڵتانی عوسمانیدا لەگەڵ مەملوکەکانی شام لەگەڵ سوڵتانی عوسمانی بوون. سەرکەوتنەکانی عوسمانی بەسەر مەگیارەکان لە باکوور بووە ھۆی ئەوەی قەرەمانییەکان خۆبەخشانە بەیعەت بە سوڵتانی عوسمانی مورادی دووەم بدەن و کۆتایی ھاتنی میرنشینی قەرەمان لە ساڵی ١٤٨٧ی زایینی، واتە ٢٣٧ ساڵ دوای دامەزراندنی.

سەرچاوەکان

[دەستکاری]