مۆنتسێرات
| مۆنتسێرات | |
|---|---|
| بە ئینگلیزی: Montserrat | |
 | |
| بەشێکە لە | دوورگەکانی لیوارد، ئەنتیلی بچووک، کاریبی |
| دامەزران | ١ی کانوونی دووەمی ١٦٣٢ |
| ناو بە زمانی فەرمی | Montserrat |
| زمانی فەرمی | زمانی ئینگلیزی |
| سروودی نیشتمانی | خودا پاشا بپارێزێت |
| دروشم | A people of excellence, moulded by nature, nurtured by God |
| کیشوەر | ئەمریکای باکوور |
| وڵات | شانشینی یەکگرتوو |
| پایتەخت | Plymouth، Brades |
| دابەشکاریی کارگێڕی | ھەرێمەکانی دەرەوەی بەریتانیا |
| ناوچەی کاتی | UTC−04:00 |
| ناوچەی جوگرافی | کاریبی |
| پۆتانی شوێن | ١٦°٤٥′٠″N ٦٢°١٢′٠″W |
| پۆستی سەرۆکی دەوڵەت | Governor of Montserrat |
| سەرۆکی حکوومەت | Harriet Cross |
| نووسینگەی بەڕێوەبردن | Premier of Montserrat |
| سەرۆک | Reuben Meade |
| دەستەی جێبەجێکردن | Cabinet of Monteserrat |
| ئەنجومەنی یاسادانەر | Legislative Assembly of Montserrat |
| ئەندامی | کۆمەڵگەی کاریبی، Caribbean Development Bank، ئینتەرپول، یوونێسکۆ، Caribbean Disaster Emergency Management Agency |
| دانیشتووان | ٥٬٤٤٠ |
| دراو | Eastern Caribbean dollar |
| Driving side | left |
| Electrical plug type | NEMA 1-15، NEMA 5-15 |
| لە پێش | West Indies Federation |
| زمانەکان | زمانی ئینگلیزی، Antiguan and Barbudan Creole |
| ڕووبەر | ١٠٢±١ کیلۆمەتر چوارگۆشە |
| پاوانی ئینتەرنێتی | .ms |
| وەسفی ئاڵا | flag of Montserrat |
| وەسفی نیشان | coat of arms of Montserrat |
| جوگرافیای ئەم بابەتە | geography of Montserrat |
| ئابووری بابەت | ئابووریی مۆنتسێرات |
| دیمۆگرافیای بابەت | demographics of Montserrat |
| Commonwealth Sport country code | MSR، MNT |
| کۆدی تەلەفۆنی وڵات | +1664 |
| Maritime identification digits | 348 |
 | |
مۆنتسێرات ھەرێمێکی دەرەوەی وڵاتی بەریتانیایە لە کاری بی. بەشێکە لە دوورگەکانی لیوارد، کە بەشی باکووری زنجیرەی ئەنتیلی بچووکە لە دوورگەکانی ھیندستانی ڕۆژاوا. مۆنتسێرات نزیکەی ١٦ kiloمەتر (١٠ mi) درێژە و ١١ kiloمەتر (٧ mi) پانە، لەگەڵ نزیکەی ٤٠ kiloمەتر (٢٥ mi) کەناراو.[١] نازناوی «دوورگەی زەبەرجەدی کاریبی» لێنراوە ھەم بەھۆی لێکچوونی لەگەڵ کەناراوەکانی ئیرلەندا و ھەم بەھۆی ڕەچەڵەکی ئیرلەندی زۆربەی دانیشتووانەکەی. مۆنتسێرات تاقە ئەندامی تەواوی کۆمەڵگەی کاریبی و ڕێکخراوی دەوڵەتانی کاریبیی ڕۆژھەڵاتە کە بە تەواوی خاوەن سەروەری نییە، ئەگەرچی تاقە ناوچەی پاشکۆ نییە لە کاریبیدا.
لە ١٨ی تەممووزی ١٩٩٥، گڕکانی گردەکانی سوفریێر کە پێشتر خەوتبوو لە بەشی باشووری دوورگەکەدا چالاک بوو، و تەقینەوەکانی شاری پلیمۆسیان وێران کرد، کە پایتەختی سەردەمی جۆرجیای مۆنتسێرات بوو و لە کەناری ڕۆژاوا ھەڵکەوتبوو. لە نێوان ساڵانی ١٩٩٥ بۆ ٢٠٠٠، دوو لەسەر سێی دانیشتووانی دوورگەکە ناچاربوون ڕا بکەن، زۆربەیان بۆ شانشینی یەکگرتوو، کە لە ساڵی ١٩٩٧دا کەمتر لە ١٬٢٠٠ کەس لە دوورگەکەدا مابوونەوە. دانیشتووانەکەی تا ساڵی ٢٠١٦ بۆ نزیکەی ٥٬٠٠٠ کەس زیادی کرد.[٢][٣] چالاکییە گڕکانییەکان بەردەوامن، کە زۆربەیان کاریگەرییان لەسەر دەوروبەری پلیمۆس ھەیە، لەوانە لەنگەرگاکانی، و لای ڕۆژھەڵاتی دوورگەکە لە دەوروبەری فڕوخانەی پێشووی دەبلیوو ئێچ برامبڵ، کە پاشماوەکانی بەھۆی لێشاوی چالاکییە گڕکانییە زیاترەکان لە ١١ی شوباتی ٢٠١٠دا نێژران.
ناوچەیەکی قەدەغەکراو سەپێنرا، کە بەشی باشووری دوورگەکە تا باکوور وەک بەشەکانی دۆڵی بێڵھام دەگرێتەوە، بەھۆی قەبارەی قوبەی گڕکانیی ھەبوو و ئەگەری چالاکییە پایرۆکلاستیکەکان کە لە ئەنجامیدا دروست دەبن. بە گشتی ڕێگە بە سەردانکەران نادرێت بچنە ناو ناوچە قەدەغەکراوەکە،[٤] بەڵام دیمەنی پلیمۆسی وێرانکراو لە سەرووی گردی گاریباڵدی لە کەنداوی ئایڵز دەبینرێت. گڕکانەکە لە سەرەتای ساڵی ٢٠١٠وە تا ڕادەیەک بێدەنگ بووە و بەردەوام لەلایەن ڕوانگەی گڕکانی مۆنتسێراتەوە لەژێر چاودێرییەکی وردایە.[٥]
لە ساڵی ٢٠١٥دا، ڕاگەیەندرا کە پلاندانان بۆ شارۆچکە و بەندەرێکی نوێ لە لیتل بەی لە کەناری باکووری ڕۆژاوای دوورگەکە دەست پێدەکات، و ناوەندی حکوومەت و بازرگانییەکان بە شێوەیەکی کاتی بۆ برەیدس گواسترانەوە.[٦] دوای چەندین دواکەوتن، لەوانە زریانەکانی ئیرما و ماریا لە ساڵی ٢٠١٧[٧] و گشتگیربوونی ڤایرۆسی کۆرۆنا کە لە سەرەتای ٢٠٢٠ دەستی پێکرد،[٨] پڕۆژەی گەشەپێدانی بەندەری لیتل بەی، کە پڕۆژەیەکی ٢٨ ملیۆن پاوەندییە و لەلایەن بەریتانیا و بانکی گەشەپێدانی کاریبییەوە پارەدار کراوە، لە حوزەیرانی ٢٠٢٢ دەستی پێکرد.
سەرچاوەکان
[دەستکاری]- ↑ «Spotlighting The World Factbook as We Bid a Fond Farewell - CIA». Cia.gov. لە ڕەسەنەکە لە ١٨ی شوباتی ٢٠٢١ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٨ی نیسانی ٢٠١٩ ھێنراوە.
- ↑ «Home». Mvo.ms. لە ڕەسەنەکە لە ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦ ھێنراوە.
- ↑ Schuessler، Ryan (١٤ی شوباتی ٢٠١٦). «United States | United States | Today's latest from Al Jazeera». لە ڕەسەنەکە لە ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦ ھێنراوە.
Montserrat's population has grown to nearly 5,000 people since the eruption — mostly due to an influx of immigrants from other Caribbean nations.
- ↑ «Montserrat History & Facts». Montserrat Tourism Authority (بە ئینگلیزیی ئەمەریکایی). لە ١٤ی ئابی ٢٠٢٥ ھێنراوە.
- ↑ Bachelor، Blane (٢٠ی شوباتی ٢٠١٤). «Montserrat: a modern-day Pompeii in the Caribbean». لە ڕەسەنەکە لە ٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٣ ئەرشیڤ کراوە. لە ١٦ی ئازاری ٢٠١٦ ھێنراوە.
- ↑ Handy، Gemma (١٦ی ئابی ٢٠١٥). «Montserrat: Living with a volcano». BBC News. لە ڕەسەنەکە لە ٨ی ئابی ٢٠١٧ ئەرشیڤ کراوە. لە ٨ی تەممووزی ٢٠١٧ ھێنراوە.
- ↑ «Hurricanes Irma and Maria: government response and advice». GOV.UK (بە ئینگلیزی). ٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٧. لە ڕەسەنەکە لە ٢ی تەممووزی ٢٠٢٢ ئەرشیڤ کراوە. لە ١ی تەممووزی ٢٠٢٢ ھێنراوە.
- ↑ «UK Armed Forces step up support to the Caribbean Overseas Territories during coronavirus pandemic». GOV.UK (بە ئینگلیزی). لە ڕەسەنەکە لە ٢ی تەممووزی ٢٠٢٢ ئەرشیڤ کراوە. لە ١ی تەممووزی ٢٠٢٢ ھێنراوە.
