مۆز

لە ویکیپیدیاوە، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد
باز بدە بۆ: ڕێدۆزی، گەڕان
وێنەی مۆز

وشەی مۆز لە زاراوەی مۆزاوە وەرگیراوە کە زاراوەیەکی ھندیە ، ھەروەھا پێشی دەوترێت سێوی بەھەشت یاخود سێوی ئادەم یاخود درەختی ئادەم چونکە ھەندێک لە خێڵەکان بڕوایان وایە ئەمە ئەو میوەیەیە کە لە ئادەم و حەوا قەدەغە کراوە ، ھەروەھا پێشی دەوترێت میوەی دانایان ، چونکە فەیلەسوفە ھندیەکان لە سێبەرەکەیدا دادەنیشتن و بەرەکەیان دەخوارد .

سودەکانی[دەستکاری]

  • مۆز بۆ جوان و ساف کردنی دە م و چاو و لابردنی پە لە ی رە ش بە سوودە.
  • لە بە ر ئە وھی مۆز خۆراکێکی پر فیتامین و ماددە پیێویستییە کانی لە شە بۆیە

پیێدانی بە مندال و بە تایبە تی ئە و کە سانە ی دوو چاری بە د خۆراکی بوون

کە لکی زۆری ھە یە .

  • لە بە ر ئە وھی برێکی باش فیتامین لە جۆری(a,c) لە مۆزدا ھە یە ، کاری مژینی

خواردن لە ریخۆلە کاندا ئاسانتر و چالاک تر دە کات .

  • بۆ سارێﮊکردنی برین و بە رگرتن لە خوێن بە ربوون باشە ، بە م مە بە ستە وە

پیێویستە مۆز یان توێکلە کە ی بسوتێنرێت و خۆلە میێشە کە ی لە برینە کە ی بدرێت .

  • ھە روە ھا بۆ چارە سە ر کردنی قلیشی پاﮊنە پیێ بە کار ھیێنانی ئە م خۆلە میێشە

زۆر بە کە لکە .

  • خرووی لە ش چارە سە ردە کات ، بۆ ئە م مە بە ستە یش پیێویستە مۆزی پاککراو ،

بکوترێت و لە گە ل برێکی یە کسان ئاوی لیمۆ تیێکە ل بکرێت و لە جیێگە ی خروە کە

بدرێت .

  • ئە و گیراوە یە بۆ رێگری لە موو ھە لوە رین وکرێشی سە ر باشە .
  • مۆز خواردن ھۆکارە بۆ زیادکردنی خوێنی لە ش .
  • مۆز پاککە رە وە ی خوێنی لە شە و یۆریای زیادە ی خوێن لە لە ش دە ردە کات . مۆز

بۆ چارە سە ری سک چوونی بە ھیێزی مندالان بە کە لکە و بۆ ئە و مە بە ستە ش

پیێویستە (٠٠٣تا٠٠٥)گرام بۆدرە ی مۆز (ھاراوە ی مۆزی ووشکراو) و ئاوی برنج تیێکە

ل بکرێت و دە رخواردی نە خۆش بدرێت .

  • مۆز ئە گە ر بە تە نیا بیخۆریت و تونیە تی لا دە بات و ئە گە ر بە کولاوی بیخۆریت

سووری خوێن خیێرا ئە کات و سوودی بۆ میێشک و ئیێسکە کان زۆرە .

  • بە ھای خۆراکی یە ک مۆزی تازە و گە یشتو بە ئە ندازە ی یە ک کیلۆ گۆشتە .
  • ئامۆﮊگاری بۆ ئە و کە سانە ی ئازاری جومگە یی و ئازاری گورچیلە یان ھە یە ئە وە یە

کە نابیێت مۆز خواردن لە بیر بکو.

  • بۆ ئە و کە سانە ی کە نە خۆشی دلیان ھە یە یان گورچیلە یان ئاوساوە و نە خۆشی

لە و جۆرە یان ھە یە خواردنی مۆز کە لکی زۆر ھە یە .

  • مۆز خواردن توانای جە ستە یی دایکان زیاد دە کات و

یارمە تی مانە وە ی کۆرپە لە کانیش دە دات لە بە رامە ری مە ترسی لە بارچووندا .

  • لە بە ر ئە وە ی مۆز برێکی زۆر فسفوری تیایە کاریگە ریە کی زۆری دە بیێت بۆ گە

شە ی بیر و ھۆشی منالە کە .

  • بە ھۆی بوونی برێکی زۆر لە فیتامینە کانی گروپی ‏(b) بۆ بە ھیێزکردنی دە مارە کان

کاریگە ری زۆر باشی ھە یە .

  • خواردنی مۆز ، لە ش ئارام دە کاتە وە و یارمە تی دە رێکی باشە بۆ سستی

ماسولکە کانی لە ش ، مۆز برێکی زۆری پوتاسیۆم تیایە و ئازاری ماسولکە کان

ناھیێلیت و نارێکی لێدانی دل و سە ر گیێﮊە خواردن زۆر بە کە لکە .

  • ئە گە ر مرە کە ب بە دە ست و پە نجە کانتدا برﮊێیت و بتە وێت بە خیێرایی ئە و

پە لە لابە ریت ، ئە وا دیوی ناوە وە ی توێکلی مۆزی تیێ ھە لبسن دە ست بە جیێ پە

لە کە لادە بات .

  • خواردنی بۆ چارە سە ری ووشکە کۆخە و قورگک ئیێشە بە کە لکە .

چەند سودێکی تری[دەستکاری]

پزیشکەکان ئەوەیان روون کردۆتەوە کە مۆز یەکێکە لەو میوە سودبەخشانەی کە سودێکی زۆر دەگەینێت بە تەندروستی مرۆڤ ئەمەش بە ھۆی ئەو مادە سودبەخشانەی کە لە مۆزدا ھەن و لە پێکھاتەی مۆزن

پزیشکەکان ئماژە بەوە دەدەن کە مۆز رێژەیەکی زۆر ڤیتامینەکانی "c و b و a " و جگە لە چەند مادەیەکی تری وەک مەنگنیزیۆم و ئاسن و کالسیۆم و چەند مادەیەکی تر بەلای پزیشکەکانەوە مۆز بە ھۆی پێکھاتەکانی سودێکی زۆری ھەیە بۆ خوێن و رێگری دەکات لە توش بوون بە کەم خوێنی و ئەنیما

ھەروەھا مۆز دەبێتە ھۆی بەھێزکردنی مێشک و دابین کردنی وزەیەکی زۆر بۆ خانەکانی مێشک

مۆز شیفایە[دەستکاری]

خوای گە ورە لە قورئاندا دە فە رموێ(وطلح منضود)الوقعة ٩٢/ زانایان دە لیێن : خوای

گە ورە مە بە ستی لە مۆزە .

ھەندێک لە سودەکانی مۆز:-

  • ھێزی لە ش زیاد دە کات رۆﮊی سیێ جە مە بیخۆی ، چونکە لە %٨٠ مادد شە کری

تیێدایە .

  • مۆز پیێکھاتوە لە ماددە ی ئاسن و فسفور و فلور و فیتامین (,a،b,d،c) یارمە تی بە

ھیێزکردنی پوکی ددان دە دات .

  • گە رمی لە شی پیران زیاد دە کات .
  • یارمە تی مندالان دە دات بۆ گە شە پیێدانی لە ش ئە گە ر بۆماوە ی(١٥) رۆﮊ رۆﮊی

دوو دانە بخۆن .

  • ھیێزی جنسی پیاوان زیاد دە کات ، کیێشی مندال نە بوونیش کە م دە کاتە وە ، ئە

گە ر رۆﮊی (٥)دانە بخوات بۆ تاماوە ی(١٤)رۆﮊ .

  • زۆر بە سوودە بۆ میزە لدان و نە خۆشیە کانی گورچیلە .
  • یارمە تی بە ھیێزبوونی سنگ و سورێنچک دە دات . بە لام یە ک مۆز ئە م سوودە

زۆرانە ی دە بیێت کە بە دە رمان نە گە شتبێت (واتە طبیعی بیێت).

تێبینیەکان[دەستکاری]

١_خۆت لە خواردنی مۆزی کال و نە گە یو یان کۆن و رە ش بووە بپارێزە .

٢_ئە گە ر لە کاتی خواردندا مۆزە کە باش نە جوورێت ئە وا دە بیێتە ھۆی دروستکر

دنی باوبژی ناو سک و کە سە کە نارە حە ت دە کات .

٣_خواردنی مۆز بۆ ئە و کە سانە ی قە لە ون ،یان نە خۆشی شە کرە یان ھە یە ، یان

ریخۆلە کانیان ئاوساوە زیان بە خشە .

٤_زیادە خۆری لە مۆزدا ، ھۆکاریکە بۆ دروستکردنی حە ساسیە ت و ئالوش و خوری لە

ش .

مۆز درە نگ ھە رس دە بیێت لە بە رئە وە ئە و کە سانە ی گە دە یان باش کارناکات و

سستە ، ئە بیێت کە م کە م بخۆن تا گە دە یان رادێت لە سە ر خواردنی .

٦_دوای مۆز خواردن یە کسە ر ئاو بە دوای دا مە کە .

٧_ئە و خواردنانە ی کە ناکر ێت ھاوکات لەگەڵ مۆز بخورێت بریتین لە لیمۆو بەڕوو.

8_لە بیرت بێت ھیچ کاتێ لە ناشتا نابی مۆز بخورێت.‌.

سەرچاوە[دەستکاری]

سەرچاوە 1
سەرچاوە 2