موسنەدی ئەحمەد

موسنەدی ئەحمەد
	بەرگی پێشەوەی موسنەد ئیمام ئەحمەد کوڕی حەنبەل.
نووسەر	ئەحمەد کوڕی حەنبەل
وڵات	خەلافەتی عەباسی
زمان	عەرەبی
چەشن	فەرموودەی کۆکراوە

موسنەدی ئەحمەد (بە عەرەبی: مسند أحمد)یەکێکە لە بەناوبانگترین و بەرفراوانترین پەرتووکەکانی فەرموودەی پێغەمبەر کە پێگەیەکی پێشکەوتووی لەنێو سوننەکاندا داگیرکردووە. بەو پێیەی بە یەکێک لە گرنگترین سەرچاوەکانی فەرموودە دادەنرێت بۆ ئەوان، و بەناوبانگترین موسنەدەکانە، زانایانی فەرموودە لە پلەی سێیەمدا دوای دوو سەحیح و چوار سوننە دایان ناوە. دەگەڕێتەوە بۆ ئیمام ئەحمەدی کوڕی حەنبەل (١٦٤ کۆچی – ٢٤١ کۆچی / ٧٨٠ – ٨٥٥ زایینی)،^{[ْ ١]} بەپێی خەمڵاندنی زاناکان نزیکەی ٤٠ ھەزار فەرموودەی پێغەمبەری تێدایە، کە نزیکەی ١٠ ھەزاریان دووبارە کراوەتەوە، لەسەر ناوی ئەو ھاوەڵانە ڕێکخراوە کە فەرموودەکان دەگێڕنەوە، ڕێکی خستووە و باسی ڕیوایەتەکانی ھەر ھاوەڵێک لە شوێنێکدا دەکات، و ٩٠٤ ھاوەڵی تێدایە، و پەرتووکەکە دابەشکراوە بەسەر ھەژدە موسنەددا، یەکەمیان موسنەدی دە مزگێنی پێدراوانی بەھەشت و دواھەمینیان موسنەدی ژنانە، و چەندین فەرموودەی صەحیحی تێدایە کە لە دوو سەحیحەکەدا نییە.^[١]^[٢]^[٣]

ئیبن حەنبل ڕقی لە پۆلێنکردن بوو چونکە پێی وابوو موسڵمان نابێت سەرقاڵی پەرتووکێکی تر بێت جگە لە قورئان و سوننەت، بەڵام پێی باشتر بوو فەرموودەکان بنووسێت، بۆیە ئیبن حەنبل فەرموودەکانی موسنەدی ھەڵبژارد لەو شتانەی کە لە شێخەکانی بیستبووی، بۆ ئەوەی خەڵک بیانوویەکیان ھەبێت بۆ ئاماژەدان بەو، وەک لە پێشەکیدا سەبارەت بە موسنەدەکەی وتی: عملت ھذا الکتاب اماما، اذا اختلفت الناس فی سنە رسول اللە صلی اللە علییە وسلم رجع الییە.^[٤]

واتە: من وەک ئیمامێک ئەم پەرتووکەم داناوە، ئەگەر خەڵک لەسەر سوننەتی پێغەمبەری خودا (د. خ) ناکۆک بوون، با بۆ ئەمە بگەڕێنەوە.

سەرچاوەکان

ئەم وتارە کۆلکەیەکە. دەتوانیت بە فراوانکردنی یارمەتیی ویکیپیدیا بدەیت.

↑ A.C. Brown، Jonathan (٢٠١٤). Misquoting Muhammad: The Challenge and Choices of Interpreting the Prophet's Legacy. Oneworld Publications. لاپەڕە ٤١. ژپنک ٩٧٨–١٧٨٠٧٤٤٢٠٩. لە ڕەسەنەکە لە ١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩ ئەرشیڤ کراوە. {{cite book}}: نرخی |ژپنک= بپشکنە: نووسەی نادروست (یارمەتی)

ھەڵەی ژێدەرەکان: تاگەکانی <ref> بۆ گرووپێک بەناوی «ْ» ھەن، بەڵام ھیچ تاگێکی ھاوتای <references group="ْ"/> نەدۆزرایەوە

[2] ttps://web.archive.org/web/20180117023157/http://www.al-eman.com:80/الكتب/مصطلح%20الحديث%20**/آراء%20العلماء%20في%20أحاديث%20المسند/i191&d95583&c&p1

[3] ttps://web.archive.org/web/20180615190744/http://fatwa.islamweb.net/fatwa/index.php?page=showfatwa&Option=FatwaId&Id=105590

[4] ttps://web.archive.org/web/20180615191537/https://islamhouse.com/ar/books/480588/

[5] ttps://web.archive.org/web/20180616030726/https://books.google.com.eg/books?id=Xc5LCwAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=ar

[1] A.C. Brown، Jonathan (٢٠١٤). Misquoting Muhammad: The Challenge and Choices of Interpreting the Prophet's Legacy. Oneworld Publications. لاپەڕە ٤١. ژپنک ٩٧٨–١٧٨٠٧٤٤٢٠٩. لە ڕەسەنەکە لە ١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩ ئەرشیڤ کراوە. {{cite book}}: نرخی |ژپنک= بپشکنە: نووسەی نادروست (یارمەتی)

[ْ ١]

[١]

[٢]

[٣]

[٤]