محەممەد مورادی

موحەممەد مورادی کوڕی حەمە کەریم، ناسراو بە کوڕە خات'، ساڵی ١٩٠٧ی زایینی لە گوندی "دەرەکێ"، چاوی بە ژیان ھەڵێناوە. بۆ چارەسەری نەخۆشی ئەچێتە بیارە و دوای چاک بوونەوەی ئەبێت بە موریدی شێخانی بیارە و سەردەمانێکی زۆر لە بیارە و دۆڕۆ وەک یەکێک لە نزیکانی ئەو بنەماڵەیە ‌ئەمێنێتەوە، ئەگەر چی نەخوێندەوار بووە، بەڵام ھەر بە منداڵی دەستی بە شیعر ھۆنینەوە کردووە و ھەست و سۆز و خۆشەویستیی خۆی بۆ مەڵبەند و نیشتمانەکەی بە شێوەی شیعر دەربڕیوە.

دوای دەس پێکردنی شەڕی ئێران و عێراق، روو دەکاتە کوردستانی عێراق و ماوەیەکی زۆر لەوێ دەمێنێتەوە.

غەواریی و دوورە وڵاتی، ھەستی شیعریی زیاتر دەبزوێنێ و چەندین پارچە شیعری دوور و درێژ وەک قسە کردن لەگەڵ دار و بەردی زێدەکەی دەھۆنێتەوە، کە خوێنەر دەخاتە بیری جامەکەی نالی بۆ سالم.

لە کاتی ھۆنینەوەی شیعری کتوپڕ و لە ناکاودا سەدان سەیرانگا و کانیاو و شیو و دۆڵی مەڵبەندەکەی ناو لێ دەبات و لەگەڵیاندا دەدوێت.

سەد مخابن ئەژدی‌ھای خەمساردی و گوێ‌نەدان، زۆربەی شیعرەکانی ھەڵمژیوە و ئەوانەشی کە مابێتەوە بە پرژی و بڵاوەییە.

ئەم شاعیرە لە دوای گەڕانەوەی بۆ گوندەکەی پاش ململانێیەکی زۆر لەگەڵ نەخۆشی، لە زستانی ساڵی ٢٠٠٢ی زایینی، ماڵئاوایی لە ژیان دەکات و گۆڕستانی گوندی دەرەکێ دەبێت بە دوا ھەوارگەی ژیانی.

هۆنراوەکانی

کـەردم ئا کەلە تا تاوام چڕیم		دەنگم نەیاوا یەخەی وێم دڕیم
دەروونم بیەن بە سیا پڵاس		وەشڵێم بە قولێ مەدیۆ پیرەواس
جە نەقارەخان ھەتا عەواڵان		داخی داخانم عورم شی تاڵان
پاینش پیرەواس، بەرزش عەواڵان		ئانە نشینگە و شا و سۆسەن خاڵان
جە ھانە تاڵە تا لووتە و دۆڵێ		خەمێم فرێنێ گێرتێنێم کۆڵێ
چەمە ‌و داودا تا پاین و باخا		چۆڵی وەتەنی پەی ئێمە داخا
جە باخچە و مروا تا ھانە و مارا		غەریبی گولا چارما ناچارا
ھەر جە مەخەڵگا تا باخچە دەمە		من جە غەریبی، خۆ دانم لەمە
ملەگاو خەرمانی تا ھانە ‌و فاتێ		من جە غەریبی ئی شیعرێم واتێ
رۆڵە خواحافیز شمە سڵامەت		دۆعا گۆتانا تا کوو قیامەت
واتەی محەممەد پیر عەباسیا		رەزای خواوەند رێگای راسیا

سەرچاوە

ماڵپەڕی دەرەکێ