منارەی شنگال
 | ئەم وتارە ھەتیوە، چونکە ھیچ وتارێکی تر بەستەری پێی نەداوە. تکایە لە وتارە پەیوەندیدارەکانەوە بەستەرەکان بەم پەڕە ئاشنا بکە؛ بۆ پێشنیارەکان ئامرازی دۆزینەوەی بەستەر تاقی بکەرەوە. (تشرینی دووەمی ٢٠٢٥) |
منارەی شنگال منارەیەکی دێرینە و دەکەوێتە باشووری ڕۆژاوای شاری شنگال. شنگال لە سەردەمی ئیسلامیدا ناوبانگێکی زۆری ھەبووە و لە سەردەمی ئەتابەگەکانی مووسڵ بووەتە میرنشینێکی گرنگ لە ناوچەی جزیرە. لە پاشماوەکانی میراتەکەیان ئەم منارەیە لە شەنگال کە لە خشت و گەچ بە شێوازی منارەی ئەلحەدبا لە شاری مووسڵ دروستکراوە. بەڵام مزگەوتەکەی وێران بوو و بەشێکی زۆری پێکھاتەکەی داڕما. سەرەڕای ئەوەش زۆر گرنگە بەو پێیەی شایەتحاڵی مێژووی بنیاتنانی خۆیەتی.[١]
تایبەتمەندییەکان
[دەستکاری]منارەکە بە نەخشی دیکۆراتی ئاڵۆز ڕازاوەتەوە، لە خشت و گەچ دروستکراوە و ئەوانەی تری بۆ بەرزی نزیکەی ١٢ مەتر بەرز دەبێتەوە. شێوە ستوونییە ڕەنگینەکەی لەسەر بنەمایەکی ھەشتگۆشەیی وەستاوە، شەش ڕووی بە حەنای میحراب ڕازێنراونەتەوە کە کەوانە نووکدارەکانیان بە دوو ڕیز ڕێکخراوە. ئەم شوێنە تایبەتانە پڕن لە دیکۆراتی نایاب. شریتێک لە نووسراوی یادگاری، کە یەکەم نووسراوی لەم جۆرەیە لەسەر منارە عێراقییەکان. نووسراوەکە بە ڕێنووسی سوولوس (الثلث) نووسراوە.[٢][٣][٤][٥]
لەناوچوونی منارەکە
[دەستکاری]دوای ئەوەی دەوڵەتی ئیسلامی (داعش) دەستی بەسەر شنگالدا گرت، لە ٢٢ی ئازاری ٢٠١٥، ئەم ڕێکخراوە منارەی مێژوویی شنگالی تەقاندەوە، کە یەکێکە لە کۆمەڵێک شوێنەواری مێژوویی و شوێنەواریی کە ڕێکخراوەکە لە نەینەوا وێرانیان کرد.[٦]
سەرچاوەکان
[دەستکاری]- ↑ طه باقر وفؤاد سفر، المرشد إلى مواقع الآثار، ج3، ص63-64.
- ↑ «Coins of the Zangids of Syria». islamiccoins.ancients.info. لە ڕەسەنەکە لە ١٩ی شوباتی ٢٠٢٠ ئەرشیڤ کراوە. لە ٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ ھێنراوە.
- ↑ عيسى سلمان حميد، حضارة العراق، جامعة بغداد، بغداد، 1985م، ج9، ص70.
- ↑ بشير يوسف فرنسيس، موسوعة المدن والمواقع في العراق، ج1، ص573-579.
- ↑ عبد العزيز حميد، حضارة العراق، (من بحث الزخرفة على الآجر)، جامعة بغداد، بغداد، 1985م، ج9، ص410.
- ↑ «مقتل 70 من عناصر "داعش" في ضربات للطيران العراقي والتنظيم يفجر منارة سنجار». CNN Arabic (بە عەرەبی). ٢٢ی ئازاری ٢٠١٥. لە ڕەسەنەکە لە ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ ئەرشیڤ کراوە. لە ٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ ھێنراوە.
