مستەفا ئیسماعیل

مستەفا ئیسماعیل
مصطفى إسماعيل
لەدایکبوون	١٧ی حوزەیرانی ١٩٠٥ گوندی میت غەزال، سەنتە، پارێزگای غەربیە، میسر
مەرگ	٢٦ی کانوونی یەکەمی ١٩٧٨ (٧٣ ساڵ) ئیسکەندەریە، میسر
شوێنی گۆڕ	لە مزگەوتەکەی خۆی لە گوندی میت غەزال
پیشە	قورئانخوێن
ناسراوە بە	قورئانخوێنی کۆشکی شاھانەی میسر، خاوەنی قوتابخانەیەکی تایبەت لە خوێندنەوەی قورئان
ئایین	ئیسلام (ئەھلی سوننە)

شێخ مستەفا ئیسماعیل (بە عەرەبی: مصطفى إسماعيل؛ لەدایکبووی ١٧ی حوزەیرانی ١٩٠٥ – کۆچکردووی ٢٦ی کانوونی یەکەمی ١٩٧٨) قورئانخوێنێکی ناسراوی میسری بوو، کە بە یەکێک لە دیارترین و کاریگەرترین قورئانخوێنەکانی سەدەی بیستەم دادەنرێت. ئەو خاوەنی قوتابخانەیەکی تایبەت بە خۆی بوو لە خوێندنەوەی قورئاندا و بە توانای دەنگیی ناوازە و گواستنەوەی لێھاتووانەی لەنێوان مەقامە مۆسیقییەکاندا ناسرابوو.

ژیانی سەرەتایی و خوێندن

مستەفا ئیسماعیل لە ساڵی ١٩٠٥ لە گوندی میت غەزال لە پارێزگای غەربیەی میسر لەدایک بوو. ھەر لە منداڵییەوە خرایە بەر خوێندن و پێش ئەوەی تەمەنی بگاتە ١٢ ساڵ، ھەموو قورئانی لە کوتتابی گوندەکەیاندا لەبەر کرد. دواتر، بۆ قوڵبوونەوە لە زانستەکەدا، ڕووی لە پەیمانگای ئەحمەدی لە شاری تەنتا کرد بۆ فێربوونی زانستی قیڕائات و تەجوید.

یەکێک لە وێستگە سەرەتاییەکانی ناوبانگی لە تەمەنی ١٦ ساڵیدا بوو، کاتێک لە پرسەیەکی گەورەدا لە تەنتا خوێندییەوە کە زۆرێک لە کەسایەتییە ناسراوەکانی میسر ئامادەی بوون. لەوێ، قورئانخوێنی گەورە محەممەد ڕەفعەت گوێی لێ بوو و بەھرەکەی بەرز نرخاند و ھانی دا کە بەردەوام بێت.

ژیانی پیشەیی و ناوبانگ

دوای ئەوەی ناوبانگی لە ناوچەی دەلتا بڵاوبووەوە، ڕووی لە قاھیرە کرد. لەوێ، بەھۆی خوێندنەوەیەکی کاریگەرەوە کە بەڕێکەوت لە شوێنی شێخ عەبدولفەتاح شەعشاعی ئەنجامی دا، سەرنجی ھەمووانی ڕاکێشا.

پاشا فاروقی یەکەمی میسر گوێ لە خوێندنەوەی قورئان دەگرێت، کە لە مانگی ڕەمەزاندا لە کۆشکی عابدین پەخش دەکرا، لە ئامادەبوونی شێخ مستەفا ئیسماعیلدا.

قورئانخوێنی کۆشکی شاھانە

دیارترین وەرچەرخان لە ژیانی پیشەییدا کاتێک بوو کە پاشا فارووقی یەکەم گوێی لە خوێندنەوەی گرت و سەرسام بوو پێی. پاشا دەستبەجێ فەرمانی دا کە مستەفا ئیسماعیل وەک قورئانخوێنی کۆشکی شاھانەی میسر دابمەزرێت، ئەمەش تەنانەت پێش ئەوەی بە فەرمی لە ڕادیۆدا پەسەند بکرێت. لە ساڵی ١٩٤٥دا، دەنگی بە شێوەیەکی فەرمی لە ڕادیۆی میسرەوە پەخش کرا و ناوبانگی بە ھەموو جیھانی ئیسلامیدا بڵاوبووەوە.

قورئانخوێنی سەرۆکەکان

دوای شۆڕشی ١٩٥٢، شێخ مستەفا ئیسماعیل پێگەی خۆی پاراست و بووە قورئانخوێنی دڵخوازی سەرۆک جەمال عەبدولناسڕ و بە تایبەتیش ئەنوەر سادات. سادات ھێندە سەرسامی بوو کە لە کاتی زیندانیکردنیدا لاساییی شێوازی خوێندنەوەی ئەوی دەکردەوە. لە ساڵی ١٩٧٧دا، سادات شێخ مستەفای لەگەڵ شاندی فەرمیی سەردانەکەی بۆ قودس برد و لەوێ لە مزگەوتی ئەقسا قورئانی خوێند.

شێوازی خوێندنەوە

شێخ مستەفا ئیسماعیل

شێخ مستەفا ئیسماعیل بە خاوەنی قوتابخانەیەکی تایبەت لە خوێندنەوەدا دادەنرێت. ئەو توانایەکی دەنگیی ناوازەی ھەبوو و بە لێھاتووییەکی زۆرەوە لە نێوان ١٩ مەقامی مۆسیقیدا ھاتوچۆی دەکرد بۆ ئەوەی واتای ئایەتەکان بە شێوەیەکی کاریگەر بگەیەنێت. ئەو بە ھەناسە درێژییەکەی ناسرابوو و دەیتوانی یەک ئایەت بە چەندین شێوازی جیاواز و لە مەقامی جیاوازدا دووبارە بکاتەوە، ئەمەش گوێگرانی سەرسام دەکرد.

گەشت و ڕێزلێنان

شێخ مستەفا ئیسماعیل گەشتی بۆ نزیکەی ٢٥ وڵاتی عەرەبی و ئیسلامی کرد. ھەروەھا سەردانی ئەڵمانیا و ویلایەتە یەکگرتووەکانیشی کرد.

لەبەرامبەر خزمەتەکانیدا، چەندین خەڵات و میدالیای ڕێزلێنانی پێ بەخشرا، لەوانە:

• میدالیای ئیستیحقاق لەلایەن سەرۆک جەمال عەبدولناسڕەوە.
• میدالیای ئەرزی لوبنان لە ساڵی ١٩٥٨.
• میدالیای ھونەر لە ساڵی ١٩٦٥.
• میدالیای ئیمتیاز لەلایەن سەرۆک حوسنی موبارەکەوە.
• میدالیای ئیستیحقاق لە سووریا.

کۆچی دوایی

لە ٢٢ی کانوونی یەکەمی ١٩٧٨، دوای ئەنجامدانی دوایین خوێندنەوەی لە شاری دومیات لە ئامادەبوونی سەرۆک ساداتدا، شێخ مستەفا ئیسماعیل گەڕایەوە بۆ ماڵەکەی لە ئیسکەندەریە. لەوێ تووشی خوێنبەربوونی مێشک بوو و دوای چەند ڕۆژ مانەوە لە بێھۆشیدا، لە ٢٦ی کانوونی یەکەمی ١٩٧٨ کۆچی دوایی کرد. تەرمەکەی بە شێوەیەکی فەرمی بەخاک سپێردرا و لەو مزگەوتەی کە لە گوندەکەی خۆی (میت غەزال) دروستی کردبوو، بە خاک سپێردرا.